De plaats van Hongaarse minderheden buiten de republiek Hongarije, zorgt al langer voor spanningen tussen de nationalistische regering van Viktor Orban en enkele buurlanden. Orban tracht het recent gekibbel met de Slovaakse buurman Robert Fico, een geestgenoot, discreet te houden. Maar nog extremere nationalisten gieten olie op het vuur ontstaan door een recente Slovaakse wet die kritiek verbiedt op decreten van 1945 die de Hongaren in dat land discrimineren.
In Europa vinden tal van ultra-nationalistische partijen en groepen elkaar in hun extreemrechtse ideeënwereld. Probleem is dat nationalismen makkelijk met elkaar kunnen botsen. Italiaanse met Oostenrijkse over Zuid-Tirol bij voorbeeld. Hongarije dat Oekraïne al langer dwarsboomt omdat de Hongaren in Transkarpatië, ooit Hongaars grondgebied, worden gediscrimineerd.
In het zuiden van Slovakije wonen ongeveer 450.000 Hongaren, bijna tien percent van de totale bevolking. In 1945 werden die Hongaren in Tsjechoslovakije collectief schuldig bevonden aan collaboratie met nazi-Duitsland; Hongarije was een bondgenoot van Duitsland. De collaboratie was in Slovakije nochtans ook niet min, met priester Jozef Tiso die premier van de nazi-Slovaakse Republiek was.
Van de 98 Benes-decreten (naar de toenmalige president Edvard Benes) waren er 13 die de Slovaakse Hongaren het staatsburgerschap ontnamen en het mogelijk maakten hun eigendommen eenvoudigweg te onteigenen. Dat staatsburgerschap kregen ze later terug, de wet op onteigeningen werden nooit opgeheven, maar na verloop niet meer toegepast. Tot de voorbije jaren ineens eigendommen volgens die wetten werden geconfisqueerd om autowegen aan te leggen. “Vergeten te doen in 1945”, aldus de uitleg. En vorige maand keurde het Slovaakse parlement een wet goed waarbij kritiek op de Benes-wetten strafbaar wordt gesteld – tot zes maanden gevangenis.
Verkiezingen
Orban werpt zich op als de verdediger de verdediger van alle Hongaren, ook die buiten de grenzen zoals in Slovakije, Oekraïne, Roemenië, Servië. Ze kunnen allemaal Hongaars staatsburger worden. Orban en zijn collega Fico zijn inzake de EU, Oekraïne en zoveel andere kwesties, twee handen op één buik. Die recente Slovaakse wet werpt een schaduw over de vriendschap, want ook over de agressieve daden en plannen van Donald Trump zijn ze het oneens. Fico is over Venezuela en Groenland scherp voor Trump, Orban houdt zich op de vlakte.
Hij hoopt dat de kleine storm overwaait. Maar over drie maanden zijn er parlementsverkiezingen in Hongarije en de Fidesz doet het in peilingen niet zo goed. Er is de rechtse concurrentie van Peter Magyar’s Tisza en die van de nog extremere rechtse Mi Hazank die de kwestie in de campagne gooit. Fico van zijn kant wil met deze kwestie de aandacht afwenden van problemen als inflatie waar veel Slovaken meer van wakker liggen.
