De Pakistaanse luchtmacht doodde op 18 januari ten minste negen mensen in een grensstad in Iran. Het was een antwoord op de raketaanval van Iran op Baloetsjistan van 16 januari waarbij twee kinderen werden gedood. De Iraanse en Pakistaanse regeringen besloten de oorlogsdreiging te de-escaleren en opnieuw volwaardige diplomatieke betrekkingen aan te knopen.
Op 20 januari is de rust terug gekeerd. Beide landen nemen nu wraak op hun vijanden die naar het buurland zijn gevlucht. Sommigen werden gedood omdat ze tot terroristische groeperingen behoren, de Jaish al Adl (leger van de gerechtigheid) in Pakistan en de separatistische Baloch in Iran.
Iran beweert dat er twee basissen van Jaish al Adl in Pakistan werden beschoten. De groep had een aanval opgeëist op een politiekantoor in de Iraanse stad Rask, in het Zuiden van de provincie Sistan-Baloetsjistan, waarbij elf mensen van de veiligheidsdienst werden gedood. Pakistan veroordeelde de aanval.
Hoe dan ook, de Baloetsji bevolking is een doelwit voor beide partijen. Sommigen strijden tegen de ‘Pakistaanse wreedheden’ en anderen tegen de koloniale bezetting van een deel van Baloetsjistan. Na de eerste Wereldoorlog deed het Britse Imperium West-Baloetsjistan cadeau aan Iran.
De Pakistaanse aanval op de separatistische kampen van Baloetsjistan in Iran gebeurden toen honderden Baloetsji activisten in Islamabad waren op zoek naar verdwenen collega’s en om de standrechtelijke executies te doen stoppen. Het was een lange mars vanuit het Turbat district in Baloetsjistan en kreeg ook internationale aandacht.
De escalatie van de spanningen met de raketaanvallen in Iran en Pakistan moet gezien worden tegen de achtergrond van de Israëlische genocide in Gaza. Het was de allereerste keer dat Pakistan Iran aanviel. Het Amerikaanse imperialisme zou maar al te blij zijn mocht Iran bezig blijven met de Pakistaanse aanvallen in plaats van via proxy organisaties de Palestijnen te helpen.
Het conflict tussen de twee landen heeft een lange geschiedenis. Tijdens de eerste Bhutto regering was er een guerrilla oorlog in Baloetsjistan. De Shah van Iran had Bhutto ertoe aangezet de verkozen provinciale regering van de Awami Partij, een oppositie voor de Pakistan People’s Party, aan de kant te zetten. Heel wat Baloetsji jongeren trokken toen de vergen in om de strijd te voeren en velen migreerden naar Afghanistan en Iran.
Iran probeerde toen andere stammen naar de buurprovincies van Sistan-Baloetsjistan te brengen, om van de Baloetsj bevolking een minderheid te maken, net zoals Israël deed met de Palestijnen.
De Shah van Iran was bang van het groeiende verzet van het Baloetsj volk en vroeg Zulfiqar Ali Bhutto om actie te ondernemen tegen de provinciale regering van de Awami Partij. Het verzet in Baloetsjistan werd brutaal onderdrukt, met de steun van het leger. De Shah was bang dat indien Oost-Baloetsjistan onafhankelijk zou worden, de Westelijke provincie in Iran daarbij zou willen aansluiten. De Baloetsji zijn sindsdien aan beide kanten van de grens een doelwit, en het verzet blijft tot vandaag duren.
De twee landen beschuldigen elkaar van steun aan ‘terroristen’, de religieuze groepen in Pakistan en de nationalistische in Iran. Het ziet er vandaag niet naar uit dat het conflict kan escaleren, maar het is duidelijk dat het een zware slag zou zijn voor de economie van beide landen .De olieleveringen aan Pakistan kunnen door Iran in gevaar komen. De handel tussen de twee landen kan stil vallen. Iran haalt nu al voordeel uit de sluikhandel van olie naar Pakistan.
Het is belangrijk om op te merken dat de handel tussen Pakistan en Iran nu normaal verloopt. De grensovergangen werden open gehouden, ondanks de schending van het luchtruim door Iran en daarna de vergelding door Pakistan. Maar de handel gaat voort in de grenssteden, zoals Taftan, Gwader, Kech, Panjgor en Washuk.
In augustus 2023 kwamen de Ministers van Buitenlandse Zaken bijeen in Islamabad om tot een vijfjaren-handelsplan te komen dat zou moeten oplopen tot 5 miljard USDollar.
Er lijkt voorlopig geen dreiging te zijn op een totale oorlog. De Ministers van Buitenlandse Zaken spraken met elkaar en maakten gewag van ‘broederlijke’ betrekkingen. Maar het is enkel een interval tussen twee moslimlanden die wachten op een beter ogenblik om de ander aan te vallen van zodra de interne crisis weer escaleert.
De vrouwenbeweging in de Islamistische Republiek Iran van de afgelopen jaren en de mars van de vrouwen van de Baloetsji activisten zijn een echte hoop voor de progressieve bewegingen in beide landen. Het gijzelen en doden van Baloetsji in Iran en Pakistan moet stoppen.
