Barack Obama’s verkiezing betekent een belangrijke verschuiving in de raciale attitudes in de VS, vooral onder jongeren. Obama kreeg een hoger aandeel van de blanke stem dan Democratisch kandidaat John Kerry in 2004 – in feite had hij een hoger aandeel (43 %) dan alle Democratische kandidaten sinds Jimmy Carter in 1976. Obama won een sterke meerderheid van blanke kiezers onder 29 jaar (hij versloeg McCain in die groep met 54-44).
Een dergelijke prestatie van een zwarte kandidaat was moeilijk in te beelden zelfs twee jaar terug. Maar hoe baanbrekend de overwinning van Obama ook is, vieringen voor raciale vooruitgang – vooral onder blanken – moeten gematigd worden door een erkenning van andere raciale realiteiten. De VS is nog niet het beloofde land van raciale gelijkheid en rechtvaardigheid.
Bekijk even deze verzameling merkwaardige statistieken (voor gedetailleerde uitleg van de cijfers verwijs ik naar de internetlinks in de voetnoten, $ heb ik naar € omgerekend op basis van de huidige conversiecijfers, deze statistieken gebruiken geen gemiddelde cijfers maar medianen,, de mediaan is het cijfer waaronder 50 % van de bevolking valt, wat een reëel beeld geeft van de verdeling van de sociale realiteit, dit is beter dan het gemiddelde cijfer, dat ligt immers veel hoger omwille van een klein aantal zéér hoge inkomens in de totaalsom, LV):
· De blanke werkloosheid in de VS in October ll. Is 5,3 %, voor Latinos 8,8 % en voor zwarten 11,1 %. [1]
· Het mediaan-inkomen van Afrikaans-Amerikanen ligt op 80 % van de blanken. Voor Latijns-Amerikanen ligt dat op 72 % [2]. Het mediaan blank gezinsinkomen per jaar ligt in 2007 op € 43,591, voor zwarten is dat 26,920 €, voor Latino’s € 30,700. [3]
· Blanke gezinnen hebben 10 keer meer roerende en onroerende eigendom dan zwarte gezinnen. Mediaan voor blanken is 93,896 €, voor zwarten is dat 9,365 € (cijfers 2004). [4]
· Per individu hebben blanken 100 keer meer financiële reserves dan zwarten. De mediaan voor blanken is 28,653 €, voor zwarten is dat 238 €. [5]
· Het aantal zwarten onder de armoedelijn is drie keer hoger dan voor blanken: blanken 8,2 %, zwarten 24,2 %, Latinos 21,5 %. [6]
· Kinderarmoede volgt de globale cijfers: ongeveer 1 op 10 blanke kinderen leeft in armoede of 10%, voor zwarten is dat 33,2 %, voor Latinos 28,9 % (cijfers 2004) [7]
· Drie vierden van alle blanken leeft in hun eigen huis. Minder dan de helft van zwarten en Latinos hebben een eigen woning. [8]
· Het percentage blanke met een Bachelor of hoger is 30,5 %, voor zwarten is dat 17,7 %, voor Latinos 12 %. 2,5 keer meer blanken dan zwarten en latinos hebben een doctorale titel. Onderwijsniveau is wel één van de sociale indicatoren waar het blank-zwart verschil het snelst aan het verminderen is. [9]
· Zwarte kindersterfte is 2,4 keer hoger bij zwarten dan bij blanken. [10]
· De blootstelling van zwarte kinderen aan loodvergiftiging is 2,5 keer hoger dan bij blanken.[11]
· Er zijn proportioneel 4,8 keer meer zwarten achter tralies dan blanken, voor Latinos is dat 1,6 keer hoger. [12]
De economische crisis zal die cijfers zeker verergeren. Werkloosheid en armoede zal omhoog gaan voor iedereen, maar méér voor zwarten en latinos. Afrikaans-Amerikaanse financiële reserves worden gedecimeerd. Gemiddeld hebben zwarten sowieso al minder aandelen, hun vermogen is meer geconcentreerd in immobiliën en die dalen in waarde, zwarten werden proportioneel ook veel meer aangelokt door de roofzuchtige en onhoudbare ‘subprime’ leningen. Besparingen in sociale dienstverlening beschadigt de zwarte en latino families meer.
Wat kan er worden gedaan om die verschillen te overbruggen zodat het merkwaardige verhaal van Barack Obama niet alleen een culturele verschuiving wordt maar ook leidt tot de reductie van deze welvaarts- en inkomenongelijkheid?
Het goede nieuws in dit verhaal is dat er hoop is in veel van de beleidskeuzes nodig om de economische crisis en onveiligheid aan te pakken. Een massieve toename van openbare investeringen in openbare werken, efficiënte energie en vernieuwbare energie zal veel degelijke jobs creëren voor mensen van alle rassen. De goedkeuring door het Congres van de Employee Free Choice Act zal arbeiders toelaten zich bij vakbonden aan te sluiten zonder intimidatie van hun werkgever. (Obama steunt deze wet, die voor de VS een sociale stap vooruit is maar nog steeds ver staat van de syndicale rechten in Europa, LV). Vakbonden krijgen de lonen omhoog en verbeteren de werkomstandigheden en andere voordelen, waardoor ze ongelijkheid verminderen. En de aanvaarding van een enige-betaler-systeem – een Medicare voor iedereen (dit bestaande systeem voorziet alleen in algemene gezondheidszorg voor 65-plussers, voor zover die gewerkt hebben, LV) met toegang tot kwaliteitsvolle gezondheidszorg dat kostelijke administratieve kosten beperkt – zou de verschillen in gezondheid verminderen.
Zal de Obama regering resultaten leveren op dit gebied? Jammer genoeg heeft Obama wel een hervorming van de gezondheidszorg beloofd, maar pleit hij niet voor een enige-betaler-systeem. En hoewel hij de Employee Free Choice Act steunt, is de aanvaarding door het Congres verre van zeker.
Vragen of de Obama-regering resultaten zal leveren is misschien de verkeerde vraag: Zal de uitbarsting van volksinzet (‘civic energy’) die tot de verkiezing van de éérste African-American heeft geleid nu gericht worden tegen de krachten van het status quo?
Net zoals de beweging voor burgerrechten, herinnert de verkiezing van Obama ons er aan wat een gemobiliseerde bevolking kan bereiken.
(Uitpers, nr 104, 10de jg., december 2008)
[1] Bureau of Labour Statistics I.
[2] Bureau of Labor Statistics II.
[3] US Census, Income, Poverty and Health Insurance in the United States: 2007.
[4] Economic Policy Institute, State of Working America 2008/2009 I.
[5] Economic Policy Institute, State of Working America 2008/2009 II.
[6] U.S. Census, Income, Poverty and health insurance in the United States 2008/2009 II.
[7] Children’s Defense Fund, State of America’s Children 2005.
[8] U.S. Census, Housing vacancies and homeownerships 2008.
[9]
[10] Centers for Disease Control and Prevention, Recent trends in Infant Mortality in the United States.
[11] Children’s Defense Fund, Improving Children’s Health.
[12] Bureau of Justice Statistics, U.S. Department of Justice, Jail incarceration rates by race and ethnicity, 1990-2007.
Robert Weissman is hoofdredacteur van het in Washington, D.C. gevestigde Multinational Monitor, een publicatie die Amerikaanse multinationals kritisch opvolgt en directeur van Essential Action, een organisatie die “provocerende informatie ter beschikking stelt van het publiek over belangrijke aangelegenheden die door de massamedia en de beleidsmakers worden genegeerd”.
14 November 2008
