Als ik de zaak Euroclear gewoontjes via de media volg, dan draait ze rond twee cruciale geschillen:
== mag geld van een ander land waarmee je niét in oorlog bent geconfisqueerd worden om gebruikt te worden tegen de vijanden van dat land?
== mag dat in de EU gebeuren zonder unanimiteit, maar met een bijzondere meerderheid van 55% van de landen die samen 65% van het aantal inwoners vertegenwoordigen? Dat laatste kan – aldus de media – alleen als er in de EU een economische noodtoestand voor die beslissing is.
België besliste nu in de EU mee dat de Russische tegoeden bij Euroclear voor onbepaalde tijd geblokkeerd werden. Dat gebeurde met zo’n gekwalificeerde meerderheid. Alle vroegere beslissingen over die tegoeden werden echter met unanimiteit genomen. Maar waar is de plotse economische noodtoestand in de EU, die deze gekwalificeerde meerderheid rechtvaardigt?
Kan België het argument van de onterechte gekwalificeerde meerderheid nu eigenlijk nog wel gebruiken als diezelfde stemwijze later gebruikt worden om de tegoeden te onteigenen en te gebruiken voor Oekraïne?
Kan België het argument van die onterechte gekwalificeerde meerderheid later nog gebruiken in een procedure bij het Europees Hof voor Justitie? Heeft België door nu mee die onbepaalde blokkering via een gekwalificeerde meerderheid mee goed te keuren niet een belangrijke troef uit handen gegeven? Want ons land geeft daarmee toe dat die economische noodtoestand in de EU nu al bestaat. Natuurlijk: het is zo goed als zeker dat de Europese Commissie door de beslissing op deze wijze op te dringen aan de Europese Raad die economische noodtoestand kan creëren, zeker in België. Maar hij bestaat toch nog niet.
Toont de zaak-Euroclear niet aan dat juristen altijd een constructie kunnen verzinnen om iets wat heel duidelijk is volledig andersom voor te stellen als dat zo uitkomt: een confiscatie is geen confiscatie; géén economische noodtoestand is toch een economische noodtoestand. En wordt het recht hierdoor niet willekeurig? Is deze stemwijze en het voorstel van de Europese Commissie zelf geen schending van de rechtstatelijke beginselen en van de verdragen. Twee dingen waarvan men Hongarije toch zo vaak beschuldigt. Wie het antwoord op deze vragen weet, kan het altijd melden. Bedankt.
*John De Wit is journalist.
