De zege van de Groene kandidate Hannah Spencer in de tussentijdse verkiezing in Manchester, zet de politieke verhoudingen in het VK op hun kop. Vooral omdat die zege zo uitgesproken is, 40 percent in het district Gorton and Denton dat altijd Labour stemde. Bovendien staat de Green Party uitgesproken links van het huidige Labour dat met premier Keir Starmer met een rechts beleid haagt op de kiezers van het extreemrechtse Reform UK..
Labour valt
The Valley of Death voor Labour, luiden commentaren op de uitslag in Manchester. Het is een zware nederlaag voor de Britse premier Keir Starmer die belette dat Andy Burnham,de burgemeester van Manchester en een potentiële rivaal voor hem, kandidaat zou zijn.
Labour zakt van 50 naar 25 %, een verlies dat naar de Greens gaat.
Labour had Spencer in de laatste dagen van de campagne bestookt met de beschuldiging dat ze zelf veel (twee) woningen heeft . Die smeercampagne heeft niets uitgehaald. Veel vroegere Labourkiezers wilden vooral beletten dat Reform zou winnen en vonden Groen daarvoor best geschikt.
De uitslag is ook een tegenvaller voor het extreemrechtse Reform UK dat voortgaande op enkele peilingen op de overwinning had gerekend. Met 28,7 % verdubbelt het zijn percentage tegenover 2024, maar dat ten koste v an de Conservatieven die minder dan 2 % halen. Reform UK vist dus bij de rechtse concurrent en haalt geen kiezers weg van Labour. Aanvankelijk betwistte het de uitslag in het district, maar de nationale leiding zei zich bij de uitslag neer te leggen.
Het bevestigt wat peilers al vaak zegden: de verschuivingen gebeuren binnen de “kampen”: aan de ene kant de (zeer) rechtse Conservatieven en Reform UK, aan de andere Labour en de Greens. Met in het zuiden de Liberalen als tactische keuze tegen rechtser.
In de peilingen begonnen de Greens Labour recent te naderen. Ze rekenen erop dat de markante overwinning in Manchester de partij een nieuwe stoot geeft. De strategie van Starmer is immers volledig mislukt. Starmer mikte tot nog toe vooral op het publiek dat door Reform UK wordt aangesproken. Vandaar de recente drastische migratiebeperkingen, onder meer voor mensen met dubbele nationaliteit, die geïnspireerd lijken door VS-president Donald Trump. Starmer laat zich vaak meedunkend uit over progressieve burgers en weert in eigen partij al wat links is. Het is in Manchester duidelijk geworden dat die strategie niet pakt.
SharonGraham, hoofd van de grote vakkondsfederatie Unie, zei dat deze verkiezing bewijst dat Labour het roer moet omgooien. Luister niet naar uw rijke vrienden, regeer als een echte Labourpartij.
Greens
“Ik ben een loodgieter. Ik werk hard, zoals de meeste mensen hier. Vroeger kon je met hard werken iets bereiken, nu werken we voor de rijken”, zei het nieuwe Lagerhuislid Spencer die wel haar eigen goed boerend bedrijf heeft. Zij is nu de vijfde gekozene van de Green Party. Partijleider Zack Polanski zei dat de Greens nu met 200.000 leden sterker staan dan Labour, de Schotse Groenen – die een aparte partij zijn – meegerekend.
Zack Polanski werd in september vorig jaar met 84 % van de leden gekozen tot leider van de Green Party of England and Wales. Hij werd dat op een uitgesproken links programma dat een alternatief is voor het rechtse Labour-beleid. Met het accent op sociale voorzieningen, openbare diensten, een humaan migratiebeleid, volle respect voor burgerrechten, een sociaal transitiebeleid. Sinds Polanski de partij leidt is het ledenaantal in minder dan zes maanden verviervoudigd.
Een links alternatief bieden is ook wat Labour’s oud-partijleider Jeremy Corbyn tracht te doen met ‘Your Party’, maar de interne rivaliteiten hebben dat initiatief geen goed gedaan. Donderdag haalden de medestanders van Corbyn 14 van de 24 zetels in het Uitvoerend Comité. Corbyn gaat nu de brokken lijmen met de aanhangers van mede-oprichtster Zarah Sultana die 7 vertegenwoordigers haalde, naast 3 onafhankelijken. Your Party zegt 40.000 leden te hebben. Bij de vorming vorig jaar hadden rond 700.000 mensen gemeld interesse te hebben.
Opsteker
Voor Your Party en Corbyn zou de uitslag van Gorton and Denton goed nieuws meten zijn, de Labour basis wil naar links. Het zijn echter de groene concurrenten die op dat elan varen; Your Party mist het moment. Corbyn zei na de zege van Spencer in Manchester dat zijn partij nauwe samenwerking wil met de Greens
De Groene zege in Manchester is een opsteker voor al wie waar ook hunkert naar een steviger weerstand tegen de extreemrechtse opkomst. Dit maakt duidelijk dat die opmars omkeerbaar is.
Dat dit in het Verenigd Koninkrijk van een Groene partij komt, zou een prikkel meten zijn voor groene partijen in de rest van Europa en van de wereld om ook resoluut voor een linkse koers te kiezen. Een signaal voor de voorzittersverkiezingen bij Groen in ons land?
Want groen kan vele ladingen dekken. We denken aan de Duitse Groenen die al sinds eind vorige eeuw met hun leider Joschka Fischer als minister van Buitenlandse Zaken de oorlogslogica omarmden en nu hardnekkig op die weg verder gaan.
