Alarm voor komende verkiezingen in Moldova
In Moldova zijn begin deze week 74 personen opgepakt die plannen zouden hebben om onrust te stoken. Ze zouden zijn opgeleid in Servië en betaald worden door Moskou. Komende zondag zijn er in Moldova parlementsverkiezingen. Het ziet er niet rooskleurig uit voor de regerende pro-EU partij PAS. Zowel in Chisinau als in Brussel hebben ze het over uitgebreide ‘hybride’ Russische inmenging om zo het land uit de EU te houden..
Inmengers
Inmenging: al jaren krijgt het Rusland van Poetin verwijten dat het op allerlei slinkse manieren, vooral door massale desinformatie en stemmenkoperij, verkiezingen wil beïnvloeden. In Roemenië werd eind vorig jaar de tweede stemronde van de presidentsverkiezingen afgelast omdat Russische inmenging werd vermoed in de eerste ronde, toen een Moskougezinde kandidaat verrassend als eerste uit de bus kwam. Die inmenging is nooit aangetoond, maar er werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.
Russische inmenging werd ook vermoed in de VS-presidentsverkiezingen van 2016, toen Donald Trump een eerste keer won. Onderzoeken konden hoogstens verwaarloosbare pogingen als dusdanig brandmerken. Grootschalige inmenging bleef onbewezen
In Moldova wordt groot alarm geblazen, want ‘Moskou’ zou wel eens de komende verkiezingen kunnen winnen. Door inmenging? Of door ontevredenheid over de regerende PAS (Actie en Solidariteit) van president Maia Sandu? Nu er geen Russische olie of gas meer toestroomt, zijn energie en andere zaken veel duurder geworden. Sandu haalde vorig jaar trouwens haar referendum over toetreding tot de EU met slechts 50,3 %, en dat dankzij een grote meerderheid in de diaspora. In Moldova zelf is daar geen meerderheid voor.
De meeste oppositiepartijen pleiten ervoor uit eigenbelang goede relaties met Rusland te hebben. Dat is wat enkele bezoekende campagnevoerders niet willen: eind augustus kwamen de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse kanselier Friedrich Merz en de Poolse premier Donald Tusk president Sandu en haar PAS steunen in hun kiescampagne. De EU komt tussen in de energierekeningen om de Moldavische kiezers te paaien. Er waren geen klachten over inmenging.
VS tradities
Van inmenging gesproken. Uit naam van het anticommunisme, heeft de CIA meer dan 40 jaar fortuinen uitgegeven om de verkiezingen in Italië te beïnvloeden, want de communisten mochten die niet winnen. De VS hielpen er politieke partijen oprichten die ze dan financierden. Italië was top, de VS deden het elders in Europa evenzeer, op dat vlak hebben ze een traditie.
De Amerikaanse inmenging draait weer op volle toeren. Supermiljardair Elon Musk komt in Londen campagne voeren en stelt met het oog op verkiezingen zijn fortuin ter beschikking van uiterst-rechtse groepen. JD Vance, vice-president van de VS, kwam het uiterst-rechtse AfD in Duitsland ondersteunen nadat hij op 14 februari in München de Europese ‘bondgenoten’ de les kwam spellen en de lof van uiterst-rechts kwam zingen. VS-minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem nam in mei in Polen actief deel aan de campagne van de reactionaire PiS-kandidaat voor de presidentsverkiezingen, Karol Nawrocki. Die nu president is.
Hebben we vanuit de EU protesten of waarschuwingen gehoord tegen deze inmenging? Nee. De Belgische premier Bart De Wever heeft Noem op 10 september fier ontvangen in Antwerpen voor een gesprek over strijd tegen georganiseerde misdaad en gekeuvel over de kinderen. Inmenging stond niet op de agenda.
Kirk
Een gemeenschappelijk rapport van de European Council of Foreign Relations en van de European Cultural Foundation komt tot de conclusie dat VS-president Donald Trump actief wil tussenkomen in verkiezingen in Europa. Hij zoekt de rechtse populisten rond dezelfde thema’s als zijn MAGA te mobiliseren. Dat is volop bezig. Kijk maar na wat er nu gebeurt rond de beate religo-politieke verheerlijking van ‘martelaar’ Charlie Kirk. Kirk
De Europeanen moeten weerbaarder worden, luidt een andere conclusie van het rapport. Weerbaarheid in plaats van lijdzaamheid. In de krant Le Monde doet Natalie Loiseau, Frans Europarlementslid van het liberale Renew, haar beklag over die lijdzaamheid. In dat Europarlement stelde uiterst-rechts voor Kirk de Sacharovprijs toe te kennen en een minuut stilte voor hem in acht te nemen. “Ik verwachtte dat we daar talrijk de stem zouden tegen verheffen, maar ik stond alleen”, zegt ze. “Dat men durfde voor te stellen iemand te huldigen die rassensegregatie bepleitte, die vrouwen opriep zich aan de man te onderwerpen en de doodstraf voor Joe Biden vroeg…onvoorstelbaar”. Uiterst-rechts kreeg zijn zin niet, maar in de grootste onverschilligheid, klaagt ze. Intussen smeden de Amerikanen rond Kirk een uiterst-rechtse Trans-Atlantische eenheid om er samen tegen aan te gaan. De roep om ‘Antifa’ te verbieden, klinkt aan weerszijden. Met Antifa bedoelen ze “antifascisten”.
Wat gaan we krijgen als Washington en Moskou bij verkiezingen n Europa dezelfde kandidaten actief steunen? Bij voorbeeld volgend jaar in Hongarije waar Viktor Orban de favoriet is van beide. Of is de ene inmenging de andere niet?
