In Tbilisi, de hoofdstad van Georgië, zijn er bijna dagelijks massale betogingen tegen een regeringsvoorstel over “buitenlandse agenten”. Vorig jaar bond de regering na veel protest binnen en buiten Georgië in, maar nu heeft de regerende partij ‘Georgische Droom’ doorgezet, de wet is dinsdag in het parlement met grote meerderheid goedgekeurd.
Tradities
Met die wet zouden alle organisaties en media die minstens voor 20% vanuit het buitenland financiële steun krijgen, zich moeten registeren als buitenlandse agenten. De wet is volgens de critici in Georgië, en volgens de EU, een doorslag van een gelijkaardige Russische wet. In Rusland is die wet al op zeer ruime schaal gebruikt om diverse kritische stemmen het zwijgen op te leggen.
‘Georgische Droom’ krijgt de volle steun van de Georgisch-orthodoxe clerus. Die zit op één lijn met de Russisch-orthodoxe patriarch Kyrill tegen wat ze de decadente westerse zeden noemen, terwijl zij “de traditionele waarden” van familie en co zeggen te verdedigen. Ze zijn vooral uitgesproken homofoob en zouden maar al te graag al wat LBGT… is, volkomen verbieden. Een wet op buitenlandse agenten zou daar kunnen voor dienen.
Die Georgische Droom is een schepping van de superrijke oligarch Bidzina Ivanisjvili, opgericht in 2011 en regerend sinds 2012. De oligarch was aanvankelijk zelf premier maar beperk het nu tot de functie van erevoorzitter van zijn Droom. Hij hield zeer onlangs een vlammende anti-westerse toespraak. Zijn zakelijke belangen liggen duidelijk bij Rusland.
Herinneringen
Die toespraak en de wet op vreemde agenten, heeft ook te maken met de herinnering aan wat in 2013-2014 in Oekraïne gebeurde (‘Maidan-revolutie’) en met de eigen “Rozenrevolutie” van eind 2003 toen straatprotesten president Edward Sjevardnadze tot aftreden dwongen. Die rozenrevolutie was volop gesteund door VS-organisaties, waaronder The Open Society Institute van George Soros, het zwarte schaap van de Hongaarse premier Orban.
Na Sjevardnadze kwam Micheil Saakasjvili die onder meer in 2008 de oorlog met Rusland ontketende door zijn aanvallen op Zuid-Ossetië. Zuid-Ossetië behoorde, zoals het afgescheiden Abchazië, tot de Sovjetrepubliek Georgië. Osseten en Abchazen waren niet zo gelukkig met het Georgisch nationalisme. Een van de eerste maatregelen van de eerst verkozen president, Zviad Gamsachoerida, was de afschaffing van de autonomie dan die gebieden. Waarop die zich van Georgië afscheurden met steun van Rusland.
EU in eigen boezem
De EU voelt zich, zeker gezien de officiële ambitie van Georgië om tot de Unie toe te treden, gerechtigd om het voorstel op de “buitenlandse agenten” te veroordelen. Die wet zou in strijd zijn met de waarden die de EU verdedigt, luidt het. Het ziet er niet naar uit dat het deze keer lukt om dat tegen te houden.
Bovendien verwijten verdedigers van die maatregel dat de EU in eigen boezem moet kijken. Vorig jaar hebben 230 ngo’s (Transparency International EU, Human Rights Watch, Terre des Hommes en 227 andere) in een verklaring het voorstel voor een EU-richtlijn inzake buitenlandse invloeden, scherp op de korrel genomen. De EU wil doen wat ze anderen verwijten te doen, aldus de ngo’s die er een bedreiging in zien voor media en burgerbewegingen.
Er zou een verplicht register komen met elke persoon of beweging die van regeringen of verwante entiteiten uit niet-EU landen financiële steun krijgen. De lidstaten van de EU zouden dat naar eigen goeddunken kunnen interpreteren en gebruiken. Vooral omdat de voorliggende teksten uitblinken door vaagheid, wat erg gevaarlijk is, aldus de ngo’s.
Er zijn nu al regeringen die op eigen houtje al veel verder zijn gegaan, zoals die van Viktor Orban in Hongarije. In Slovakije is er een wet in de maak die de regering toelaat de media te stroomlijnen Men ziet ook hoe de uiterst-rechtse regering in Italië met de Rai omspringt. EU-parlementslid Guy Lavocat pleit er voor de richtlijn ook toe te passen op religieuze en culturele activiteiten.
Ook zonder richtlijn kan het. Na de Russsiche aanval op Oekraïne, kondigde EU-Commisievoorzitster Ursula von der Leyen aan dat de Russische zender RT en Spoetnik verboden werden “om Rusland te beletten zijn propaganda te verspreiden”. Heeft ze Al Jazeera al in het vizier? En nu nog snel die agent van een buitenlandse vijand, TikTok.
Zie:
chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://civilsocietyeurope.eu/wp-content/uploads/2023/07/230-Civil-Society-Organisations-Statement-on-EU-Foreign-Interference-Law-7-2.pdf
