Op het Ramstein-overleg afgelopen vrijdag kwam Duitsland niet over de brug met Leopard 2 tanks voor Oekraïne. Voorlopig althans: de Duitse minister van Defensie Pistorius verklaarde achteraf dat alles in gereedheid wordt gebracht om de tanks snel te leveren mocht dat alsnog worden beslist.
Zowel voor- als tegenstanders van levering lijken het eens dat deze tanks in de lente een doorslaggevende rol kunnen spelen om de oorlog te kantelen in het voordeel van Oekraïne. Dus waarom aarzelt Duitsland?
Trauma?
Soms wordt verwezen naar het Duitse trauma van de Tweede Wereldoorlog. Maar dat kan je met een korreltje zout nemen. Jaar na jaar boekt de Duitse wapenexport nieuwe records. Het is geen toeval dat de hypermoderne gevechtstank Leopard 2 in Duitsland wordt geproduceerd. Er zijn er nu 2000 van in 13 Europese landen. Dus zo ‘pacifistisch’ is Duitsland niet.
Een ander veel gehoord argument is de vrees voor escalatie. Dit is bizar. De oorlog wordt volledig uitgevochten op Oekraïens grondgebied. Rusland kan ongestoord vers materiaal en manschappen aanvoeren, desnoods tot het Oekraïne volledig vernietigd heeft. Is het dan een ‘escalatie’ Oekraïne wapens te leveren om de Russische troepen terug te dringen? Gaat Rusland gas terugnemen als Oekraïne geen moderne tanks geleverd krijgt?
Pacifisten en linkse militanten maken zich zorgen over nieuwe stappen om met oorlog politieke twisten op te lossen. De wapenindustrie vaart er wel bij, en wapens worden vroeg of laat gebruikt.
Willens nillens
Maar zijn dit de overwegingen die spelen in Washington en Berlijn?
De Duitse regering benadrukt dat zij de beslissing niet alleen wil nemen. Minister Pistorius meldt dat ook andere landen aarzelen. Bondskanselier Scholz onderlijnt de solidariteit met Washington. Deze verklaringen duiden allicht op de echte reden van de Duitse aarzeling.
De Leopard 2 tanks spelen niet alleen militair maar ook politiek een rol. Als het waar is wat gezegd wordt over hun militair belang zouden we naar een oorlog in Europa kunnen gaan waarin Duitsland tegen Rusland militair de doorslag geeft. Dat is wel wat. Decennia lang heeft Duitsland zich economisch ontwikkeld onder de Amerikaanse militaire paraplu. Ook na de oorlog wil het graag in de militaire luwte zaken blijven doen met Rusland en China. Het Duitse regime – en vast ook de bevolking – zijn niet klaar voor de nieuwe rol die het willens nillens opgedrongen krijgt.
