Columbia University heeft niets ondernomen om joodse studenten te beschermen tegen pesterijen, aldus de uitleg bij het schrappen van toelagen en contracten ter waarde van 400 miljoen dollar. Die pesterijen, dat waren de vele acties van studenten, onder wie talrijke joodse, tegen de Israëlische oorlogsmisdaden in Gaza.
Student Mahmoud Khalil is intussen op verzoek van de immigratiedienst opgesloten wegens zijn rol in die acties. Een rechter kon voorlopig voorkomen dat hij het land werd uitgezet; hij heeft een permanente verblijfsvergunning en zijn vrouw is acht maanden zwanger.
Het zijn voorbodes van een brede repressie tegen alle pro-Palestijnse acties, in feite tegen al wie kritiek heeft op Israël. Zestig universiteiten riskeren nu zware boetes wegens zogenaamd ‘antisemitisme’ – het gaat steeds om acties tegen de oorlogsmisdaden in Gaza. “Dit is nog maar het begin”, aldus een woordvoerder van het ministerie van Justitie.
“Dit is de gouden eeuw van onwetendheid”, aldus Robert Proctor, professor geschiedenis van de wetenschap aan Stanford University in verband met het blitzoffensief tegen de wetenschappelijke wereld. De aarde is voor veel trumpisten weer plat, de evolutieleer taboe. Proctor verwijst daarbij naar de grote invloed van de evangelische christenen. Het is te vergelijken met het maccarthysme van de jaren 1950, maar in een radicalere versie en veel uitgebreider.
Fundamentalisten
Reeds vorig jaar, vóór Trump II, oordeelde de helft van 220 ondervraagde museumverantwoordelijken dat censuur een steeds ernstiger probleem wordt. Die censuur komt vooral van christelijke fundamentalisten. Het zijn diezelfde kringen die nu op grote schaal boeken bannen uit scholen en bibliotheken. Zelfs ‘Freckleface Strawberry’, boek voor kinderen over de belevenissen van een roodharig meisje mag niet – want dat gaat over discriminatie en is ‘woke’.
Het is één voorbeeld van de manier waarop de Free Speech, de vrijheid van meningsuiting, wordt toegepast in de VS van Trumps MAGA. Vice-president J.D. Vance viel ‘Europa’ op 14 februari in München ongemeen brutaal aan omdat het de Free Speech zou fnuiken. De EU wordt onder druk gezet omdat het zoveel beperkingen oplegt aan de mastodonten als Meta, Google, X en co, omdat het regels uitvaardigt om AI in banen te leiden. Technologische ontwikkelingen mogen niet ingeperkt worden, zeggen die mastodonten. Er mag geen grens zijn aan AI.
Intussen ondervinden journalisten en wetenschapslui in de VS elke dag ietsje meer dat Free Speech in de VS niet zo free is. “Het is voor journalisten steeds moeilijker om hun werk goed te doen”, aldus Katherine Jacobsen van het Comité ter Bescherming van Journalisten (CPJ). “Als dit zo doorgaat, kan Amerika een nieuw Rusland worden.” In zijn eerste termijn viel Trump de media al vaak aan als “vijanden van het volk” die “fake nieuws brengen”. Fake news is het voorrecht van de tech-oligarchen die een immense greep hebben op de wereld van de zogenaamde ‘sociale’ media, X en Meta (Facebook, Instagram) voorop.
Smaad
De mediawereld kijkt uit naar een vraag bij het Hooggerechtshof om een arrest uit 164 (New York Times vs Sullivan) te herzien. Dat arrest maakte het moeilijker om media te doen veroordelen voor smaad. Miljardair Steve Wynn, vriend van Trump, wil dat journalisten makkelijker kunnen vervolgd en veroordeeld worden. Als hij zijn zij krijgt, zal de zelfcensuur in de media nog veel sterker worden.
Journalisten zijn nu al beducht voor rechtszaken waarbij ze niet zeker zijn bij een proces steun te krijgen. . Een probleem voor de verdedigers van de persvrijheid in de VS is de onverschilligheid van het publiek. De houding van Jeff Bezos, boss van Amazon, die als eigenaar van de Washington Post Trump ter wille was, wekt onrust. Van Bezos mogen er alleen nog opinies verschijnen ten gunste van de vrije onderneming en de ‘free speech’.
Anderzijds hebben talrijke arresten van dat Hooggerechtshof uit de jaren 1970 voor gezorgd dat haatboodschappen – racistische, homofobe, vrouwvijandige… – uit naam van amendement 1 over free speech, alle ruimte krijgen.
Alles moet kunnen. Behalve kritiek op Israël natuurlijk. Of spreken over discriminatie, minderheden, gender, of gewoon wetenschap. Daar houdt de free speech op, op straffe van ontslag, intrekking werkmiddelen, deportatie.
Zijn we er in Europa voorlopig beter aan toe? Het is een onderwerp waar we het snel moeten over hebben, de tijd dringt. De druk op de EU is groot om de regels inzake digitale media en AI te “versoepelen”. En Ursula von der Leyen is maar al te zeer bereid om daar op in te gaan.
