De nederlaag die de Franse Verts (Groenen) in april vorig jaar leden, was misschien iets minder tragisch dan die van Agalev in Vlaanderen – ze behielden drie gekozenen in de Assemblée Nationale. Maar meer dan een jaar later hebben de Verts nog altijd niet kunnen uitmaken welke richting ze uitwillen. Naar links, naar de sociaal-democratie of radicaal autonoom. Hun crisis vertoont op vele vlakken gelijkenissen met die van Agalev, onder meer door de sirenenzang van de socialisten. Juni wordt een cruciale maand.
Na de verkiezingsnederlagen van vorig jaar, waardoor de Verts in de oppositie waren beland, groeiden de interne tegenstellingen met de dag.
De linkervleugel van Alain Lipietz, die door de partij eerder was teruggetrokken als presidentskandidaat ten voordele van Noël Mamère, pleit voor een linkse koers in alliantie met uiterst-links, de andersglobalisten en de militante bewegingen in het algemeen. Een andere strekking, Pôle écolo, dringt aan op een ultragroene keuze, op de grootst mogelijke autonomie.
De tendens "Rénovons" (laten we vernieuwen) komt ook op tegen een te nauwe alliantie met om het even wie en benadrukte de noodzaak van interne vernieuwing. De kandidate van die groep voor het leiderschap, Marie-Hélène Aubert, kreeg vorig jaar de steun van gewezen minister en groene leidster Dominique Voynet. En dan is er tenslotte de groep rond Mamère die zich afzet tegen "het terugplooien op zichzelf" en een voortzetting wil van de samenwerking met de PS.
In december moest een congres uitmaken welke kant de Verts moeten uitgaan. De linkse strekking had in de aanloop tot het congres bij de leden bijna 30% van de stemmen gehaald, Pôle écolo 22%, Rénovons 18,5, Mamère iets meer dan 24%. Het congres werd een karikatuur, de onderscheiden leiders stonden met getrokken messen tegenover elkaar. Het congres slaagde er zelfs niet in een partijleiding aan te wijzen. Pas later kon er binnen de nationale leiding een meerderheid worden gevonden (links + Pôle écolo) om Gilles Lemaire (links) tot nationaal secretaris te benoemen.
De crisis is daarmee niet opgelost. Op 21 juni organiseert gewezen partijleidster Voynet in Le Mans een "forum om links wakker te schudden". Zij pleitte er al eerder meermaals voor om de Groenen feitelijk te laten opgaan in de familie van de PS.
Dat initiatief heeft de tegenstellingen binnen de groene partij nog verscherpt. De nationale leiding van de Verts besliste dat forum in Le Mans, waar de socialistische leider François Hollande wordt verwacht, te boycotten. De Franse groenen voelen zich ongemakkelijk door de sirenenzang van de socialistische PS, zij vrezen dat Le Mans slechts een stap is om zoveel mogelijk groen kapitaal op te slorpen.
Tegelijk stuit de toenadering die Lemaire zoekt tot uiterst-links, vooral de trotskistische LCR, op fel verzet van zijn bondgenoten, Pôle écolo, die eind mei zelfs hun samenwerking met de tendens Lemaire opschortten. Hun ergernis nam nog toe na verklaring van Patrick Braouezec, een voorman van de communistische vernieuwers, over de vorming van een linkse alternatief, links van de PS, met groene, communisten, uiterst-links. Pôle écolo heeft daar geen oren naar, deze groep wil niet dat de groenen opgaan in om het even welke bredere alliantie. Maar Martine Billard, parlementslid, vond dat Braouezec een heel goed voorstel deed.
Lemaire, nu zonder meerderheid, trachtte de kool en de geit te sparen. Er beweegt van alles ter linkerzijde, er is het congres van de PS geweest, de groenen moeten met de PS praten, want dat is de partij weermee een alternatief moet worden uitgewerkt, zei hij. Maar tegelijk moeten de groenen ook hun contacten uitbouwen met uiterst-links en met de militante bewegingen als Attac en de Confédération paysanne (de boerenorganisatie van Bové), voegde hij eraan toe. Deze dubbelzinnige houding bracht natuurlijk geen duidelijkheid, ze maakt de verwarring in groene rangen alleen maar erger.
Volgend jaar worden in Frankrijk regionale (en Europese) verkiezingen gehouden. Er komt een veel hogere kiesdrempel waardoor de groenen onder druk staan om allianties te sluiten. De autonomistische strekkingen zullen het lastig krijgen, de druk om toch in te gaan op de sirenenzang van de socialisten zal toenemen. Voynet neemt met haar "forum" een wissel op die evolutie.
(Uitpers, nr. 43, 4de jg., juni 2003)
