EU-subsidies voor onderzoeksproject Law Train schenden het internationaal recht en de mensenrechten. Dat is het besluit van 25 internationale juridische experten. Dit project doet onderzoek naar ondervragingstechnieken. De KULeuven en het ministerie van justitie werken er aan mee samen met Israëlische politie en inlichtingendiensten, die Palestijnse arrestanten folteren tijdens ondervragingen.
Het onderzoeksproject Law Train is een samenwerkingsverband van de Israëlische politie, het Israëlische ministerie voor openbare veiligheid en de Israëlische militaire en civiele inlichtingendiensten met Europese academische instellingen, politiediensten en privé-bedrijven.
Bedoeling van het onderzoeksproject is de ondervragingstechnieken van gevangenen op elkaar af te stemmen. Tevens wil dit project de samenwerking tussen deze instellingen harmoniseren en efficiënter maken. Het project kreeg 5 miljoen euro subsidies van het onderzoeksprogramma Horizon 2020 van de EU.
25 internationale juridische experten onderzochten de criteria van het onderzoeksproject en de EU-reglementering voor het toekennen van subsidies voor wetenschappelijk onderzoek. De eigen EU-regels verbieden subsidiëring van en medewerking aan onderzoek wanneer daar organisaties bij betrokken zijn, die zich schuldig maken aan schendingen van het internationaal recht en de mensenrechten.
Dat is de conclusie van deze experten in hun rapport Opinion Concerning the Legality of the Participation by the Israeli Ministry of Public Security in a Rresearch Project Financed by the European Union, dat werd gepubliceerd op 26 juni 2017, Internationale Dag tegen Foltering. Professor Michel Waelbrouck is hoofdauteur van het rapport. Hij geeft volgende commentaar bij het rapport:
“Het gebruik van foltering door Israëlische ondervragers werd uitgebreid gedocumenteerd in de internationale én de Israëlische pers en werd bevestigd door internationale onderzoekers en door Israëlische ondervragers zelf. In juni 2016 klaagde het VN Comité tegen Foltering reeds Israëls gebruik van foltering aan en sprak van illegale technieken van mishandeling die gebruikt worden tijdens ondervragingen door politie en gevangenispersoneel. De deelname van de EU aan het Law Train onderzoeksproject en de EU financiering voor het Israëlische ministerie van openbare veiligheid schendt de eigen normen van de EU.”
Volgens Tom Moerenhout, een van de Belgische deelnemers aan het onderzoek heeft de EU geen keuze: “De EU moet onmiddellijk de samenwerking met en de subsidiëring van het Israëlische ministerie voor openbare veiligheid in het kader van het Law Train onderzoeksproject stopzetten. En moet criteria opstellen om te verzekeren dat een herhaling van dit soort financieringen niet meer kan gebeuren. Law train en andere door de EU gefinancierde onderzoeksprojecten maken duidelijk dat de ethische en juridische checklists van de Europese Commissie onvoldoende zijn en dringend moeten worden herbekeken.”
In augustus 2016 heeft het Portugese ministerie van justitie zijn deelname aan het onderzoeksproject stopgezet, na actie van ngo’s en parlementsleden. Meerdere Belgische academici hebben reeds eerder geprotesteerd tegen de deelname van de KULeuven aan Law Train.
De volledige lijst van 25 Europese experten is te vinden op hun rapport. Belgische medewerkers aan het onderzoek zijn Pierre Klein, Tom Moerenhout, Eric David, François Dubisson en Alexis Deswaef.
