Entre les deux, mon coeur balance. Je ne sais pas à qui la préférence” (Mijn hart zwalpt tussen de twee, naar wie gaat mijn voorkeur), aldus een populair Franse kinderliedje. Daar denk ik aan bij de aarzelende voorkeur van extreemrechtse partijen en figuren in Europa voor Donald Trump, president van de VS, en Vladimir Poetin, diens collega in Rusland.
Orbanisme
Waarom aarzelen, vindt de Hongaarse premier Viktor Orban die aan beide aanschuurt. Waarom niet, beide zijn geestverwanten die elkaar begrijpen. Orban kreeg onlangs na bezoek aan Trump met gemak vrijstelling om toch Russische energie te kopen, deze week werd hij in Moskou hartelijk ontvangen door Poetin zelf. Moskou, Washington, één liefde. Orban hoopt trouwens nog altijd beide vrienden samen in Boedapest te mogen ontvangen voor een grote deal rond Oekraïne. Dat Poetin voor oorlogsmisdaden is veroordeeld, zal hem niet deren, die andere geestverwante misdadiger, Benjamin Netanyahu, is ook welkom in Boedapest.
Duitse janus
De keuze is niet voor ieder zo makkelijk en trekt zelfs een streep binnen partijen. Zoals bij de Duitse uiterst-rechtse AdF waar de tweekoppige leiding verdeeld is tussen een Trumpiste en een Poetinist. Alice Weidel, die de fractie leidt in de Bondsdag, is boos uitgevlogen tegen drie gekozenen die onlangs in het Russische Sotsji een conferentie bijwoonden voorgezeten door de Russische ex-president en havik Dimitri Medvedev. We hebben daar als Duitse partij niets verloren, aldus Weidel. Die AfD-leden klaagden daar de boycot van de Russische olie en gas aan waardoor vooral Duitsland in eigen vlees snijdt. Bedrijven trekken door de dure energie weg uit mijn regio, aldus Jürg Urban uit het Oostduitse Saksen.
Co-chef Tino Chrupalla verdedigt de goede band met Moskou. Vooral in het oosten van Duitsland staat men positief tegenover Rusland, ook buiten de AfD. Maar Weidel en haar omgeving in het Westen voelen veel meer affiniteit met Trump. Weidel is onder meer vice-president JD Vance dankbaar voor de steun die hij haar in februari kwam geven na zijn beruchte toespraak in München.
Weidel rekent er bovendien op dat de muur die de rechtse CDU tegenover uiterst-rechts heeft opgetrokken, vroeg of laat afbrokkelt en er een samenwerking tussen rechts en AfD komt. Banden met Moskou kunnen dat in de weg staan. Weidel vertegenwoordigt ook meer de burgerlijke richting die steun zoekt bij het patronaat.
Chrupilla zegt dan weer dat hij Poetin niets te verwijten heeft en dat Duitsland niet bang moet zijn voor de Russen. Wel misschien voor de Polen die zich zo zwaar herbewapenen, oppert hij.
Polen
In Polen speelt de uiterst-rechtse PiS, die aan de macht was van 2014 tot 2024, dan weer in op anti-Duitse gevoelens, al is die nationalistische partij tevens en vooral anti-Russisch. Die gevoelens zijn in Polen beetje afgezwakt door de wrevel over de aanwezigheid van veel Oekraïense vluchtelingen die van plan zijn te blijven. En ook door het aanzwellende Oekraïens nationalisme zelf dat sterk anti-Pools is gekleurd.
Karol Nawrocki, die met de steun van PiS tot president werd gekozen, staat op zeer goede voet met Trump en co. Binnen de EU zit hij bij de scherpe critici van Moskou. Zoals andere partijen binnen de fractie ECR in het EU-parlement, waaronder Fratelli d”Italia van de Italiaanse premier Giorgia Meloni en de N-VA. Het is erg vervelend voor Pis en Nawrocki dat hun idool Trump zo goed opschiet met Poetin.
Het concurrerende uiterst-rechtse Konfederacja is een bundeling van diverse tendensen waarvan enkele zich vooral doen opmerken met anti-Oekraïense campagnes. De vooral jonge aanhang voelt zich echter vooral aangetrokken door de tech-fascisten bij Trumps MAGA. Voor hen is de PiS, met haar programma van sociale uitkeringen, een linkse partij. Dat vinden ze ook van Marine Le Pen. Nee, liever Elon Musk.
Meloni en co
Diezelfde tech-Trumpisten liggen ook erg goed bij Meloni en haar Fratelli d’Italia. Vooral Elon Musk met wie Meloni de ijver deelt voor natalisme, het aanwakkeren van geboortes – wat Meloni in haar land niet lukt. Meloni en Trump lijken twee handen op een buik, maar zij moet inzake Oekraïne schipperen tussen Trump en de Brits-Duits-Franse Drievuldigheid.
Maar Poetin, nee, die liefde vinden we bij de uiterst-rechtse concurrent Matteo Salvini en diens Lega. Diens Poetinisme werd gedeeld door wijlen Silvio Berlusconi wiens partij, Forza Italia, nu strikt Meloni volgt.
Salvini zit meer op de Orban-lijn, zoals de meeste ‘Patriotten voor Europa’, de fractie in het EU-parlement waar naast de Lega en Orbans Fidesz ook het Franse Rassemblement National (RN),Wilders PVV , ANO van de Tsjechische premier Babis en Vlaams Belang deel van uitmaken.
Bardella-Le Pen
Bij het Franse RN lijkt er enige spanning rond de loyaliteit tegenover Trump en Poetin. Spanning die samenloopt met andere maatschappelijke oriëntaties: de uitgesproken populistische gedragen door Marine Le Pen, de patroonsvriendelijke van grote rijzende ster Jordan Bardella, partijleider en waarschijnlijk kandidaat bij de presidentsverkiezingen. Die verkiezingen zou hij volgens zeer recente peilingen in de tweede ronde om het even wie zou verslaan.
In huize Le Pen zijn politici met sterke Russische connecties altijd welkom geweest. Tot op vandaag. Patrice Hubert, de nieuwe secretaris-generaal die het partij-apparaat in handen heeft, is al 15 jaar kind aan huis in ultraconservatieve kringen in Moskou. Thierry Mariani, EU-parlementslid en kandidaat van RN in Parijs bij de komende gemeenteraadsverkiezingen, is vaak een gast op Russische propagandazenders. Het RN heeft het in verband met de oorlog in Oekraïne over de Russische agressie, maar Mariani spreekt op de Russische legerzender over “westerse provocaties”.
De Russofilie heeft dus die invasie van 2022 dus overleefd ondanks de officiële “Atlantische” houding. Bardella gaat tegen die Russofilie in met scherpe aanvallen op de pacifisten die volgens hem “nuttige idioten van Moskou” zijn. Maar het RN heeft wel zeer scherp gereageerd op de uitspraak van generaal Mandon dat de Fransen moeten bereid zijn hun kinderen te zien sneuvelen.
Bardella wil de deur openzetten voor klassiek rechts dat bij een keuze tussen links en RN zonder aarzelen RN zal kiezen. Trump graag zien komt bij dat rechts beter over dan Poetin omhelzen. Ook daarom dat Bardella zijn uiterste best doet het patronaat te charmeren. Met groeiend succes. Die patroons wantrouwen al lang die “linkse” Marine Le Pen die volgens hen nog steeds geïnspireerd lijkt door haar vroegere rechterarm Florian Philippot.
Bardella’s bewondering voor het beleid van Trumps, met diens America First, botst wel met de RN-visie van Frankrijk Eerst. Dat is nu eenmaal onvermijdelijk in een familie van nationalisten. Trek Oostenrijkse en Italiaanse nationalisten maar op dezelfde lijn over Zuid-Tirol/Alto Adige.
Vlaams
Het “pacifisme” van het RN vinden we terug bij het Vlaams Belang. Kamerlid Annick Ponthier hekelde vorige maand de oorlogszuchtige taal van minister van Defensie Theo Francken. De minister moet volgens het VB “voorzichtiger zijn, hij brengt onze nationale veiligheid in gevaar”. Na de Russische invasie van 2022 veroordeelde het VB die wel, maar waarschuwde tegelijk tegen “ondoordachte maatregelen die onze economie kunnen schaden”. Een beetje zoals Geert Wilders en zijn PVV in Nederland zegden.
Het VB volgt Orban. Het is natuurlijk opgetogen over wat Trump allemaal doet, immigranten oppakken en terugsturen, de vloer aanvegen met milieumaatregelen, het leger in eigen land inzetten. Dat belet uiteraard niet de oude banden met Moskou te onderhouden. Het VB kwam in 2014 al in het nieuws door een delegatie te sturen naar de geannexeerde Krim waar Moskou een referendum over die annexatie organiseerde. Filip De Winter speelt al tien jaar een hoofdrol in die nauwe relatie.
Wachten
Nu hoeven Trump en Poetin slechts te wachten op de tijd dat hun geestgenoten in nog meer landen van Europa aan de macht komen. Zopas kwam er na Hongarije, Slovakije en Italië, Tsjechië bij. Polen en Frankrijk staan op het lijstje. Indien de “muur” in Duitsland valt, ook dat land erbij. Roemenië en het Verenigd Koninkrijk liggen binnen bereik. Waarom zou Poetin oorlog voeren als er zoveel kan via de stembussen?
