De federale regering van België raakt het niet eens over maatregelen tot regularisatie van ‘mensen zonder papieren’ – we hebben het dan wel over de juiste papieren. Turtelboom ziet het iets beperkter dan Arena – hoe welke punten geven om regularisatie toe te staan. Intussen heeft het Parlement van de EU een richtlijn goedgekeurd waarop een beetje binnen de EU maar vooral daarbuiten verontwaardigd wordt gereageerd.
“De richtlijn van de schande”, aldus de Boliviaanse president Evo Morales. “Hoe kan Europa het vrij verkeer van goederen en geldstromen propageren, terwijl het onze broeders die zich vrij proberen te verplaatsen, zonder vorm van proces opsluit?”
De richtlijn van de EU maakt het inderdaad mogelijk mensen zonder enige vorm van proces 18 maanden lang op te sluiten. Nu is dat in Spanje bijv. 40 dagen, in Italië twee maanden, in Duitsland nu al zes maanden en in uitzonderlijke gevallen twaalf maanden. Die “opvangcentra” zijn in veel gevallen niet voorzien op een verblijf langer dan enkele dagen – en dan nog. In Spanje hebben officiële instanties vastgesteld at de meest elementaire hygiëne ontbreekt. In de Italiaanse centra is het geen haar beter, daar leiden mensonwaardige omstandigheden vaak tot revoltes. In het Verenigd Koninkrijk, waar sommige centra in privé handen zijn, klaagt een officieel rapport over het racisme van de ‘toezichthouders’.
De EU richtlijn voorziet ook dat wie uitgewezen is, gedurende vijf jaar een inreisverbod krijgt in de landen van de EU. Die mensen worden dus uitgesloten van de mogelijkheid tot gezinshereniging of aanvraag voor politiek asiel tijdens die periode.
Crimineel
De Europese Unie doet wat veel van haar lidstaten doen: mensen zonder de juiste papieren behandelen als criminelen. De Italiaanse regering, met de uiterst-rechtse Lega Nord daarin, neemt het voortouw: zij wil illegaal verblijf in het land als een misdaad behandelen, opvangcentra worden dan ook juridisch gevangenissen. In Frankrijk houdt de regering van president Sarkozy echt jacht op mensen zonder papieren. In de eerste helft van dit jaar zijn al meer dan 15.000 mensen uitgewezen.
Roberto Maroni, de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken en Lega Nord, gaat voort op het elan van de verkiezingscampagne. Die Lega Nord voerde samen met de “Popolo della Libertá” van Silvio Berlusconi een campagne rond vreemdelingenhaat waarin enkele incidenten met vooral zigeuners dik in de verf werden gezet. Die xenofobie leverde rechts veel stemmen op, vooral omdat centrum-links weinig weerwerk bood. Het was trouwens de regering Prodi die in de herfst van 2007 een decreet uitvaardigde om de uitwijzing van EU-burgers, vooral dan zigeuners uit Roemenië, gemakkelijker te maken.
Clandestiene immigratie wordt een misdrijf en de opvangcentra worden officieel opsluitingcentra. De EU bracht daar bijzonder verwarde kritiek op uit; EU-commissaris voor Justitie Jacques Barrot veroordeelde die wet, maar trok die kritiek halvelings weer in. Het Vaticaan was duidelijker dan de EU in zijn veroordeling.
Maroni had eerder ook voorgesteld het leger en de marine in te zetten om boten met vluchtelingen van de kusten weg te houden. De verontwaardiging, ook vanuit de katholieke kerk, was zo groot dat hij dit snel weer introk.
Intussen sterven honderden Afrikanen bij pogingen om de Middellandse Zee over te steken, richting Spanje en Italië. Op 7 juni zijn ongeveer 140 migranten omgekomen bij het kapseizen van een in Libië vertrokken boot. Het haalt heel even het nieuws (zeer beperkt in ons land) en de dag erop is het alweer vergeten.
Rechts en vooral de Lega Nord buiten elk incident uit waarbij immigranten zijn betrokken. In enkele steden waar de Lega Nord de lakens uitdeelt, zijn maatregelen genomen om die steden “zuiver” te houden. Natuurlijk zijn zij bijna blind en doof voor de vele gevallen van zwaar geweld tegen immigranten. Bij raids van uiterst-rechtse benden tegen migranten zijn de jongste jaren al talrijke doden en zwaargewonden gevallen, maar daar wordt veel minder ruchtbaarheid aan gegeven.
Sarkozy
In Frankrijk, nu voorzitter van de EU, zijn alle betrokken diensten overijverig in het opsporen en uitwijzen van mensen zonder de juiste papieren. Sarkozy en zijn regering hebben een streefcijfer: elk jaar moeten er minstens 25.000 mensen worden teruggestuurd. Op alle niveaus worden quota vastgelegd die de betrokken diensten moeten halen. Premies en promoties hangen ervan af.
Vandaar dat sommige prefecten valkuilen opzetten om mensen zonder papieren te kunnen oppakken. Een prefect in de buurt van Parijs riep mensen zonder papieren op zich in te schrijven voor mogelijke regularisatie, waarop ze werden opgepakt om te worden uitgewezen.
Vandaar dat politieagenten in hun grote ijver letterlijk jacht maken; een jonge Afrikaan die op de vlucht ging, sprong radeloos in het water en verdronk, een van de talrijke slachtoffers van deze mensenjacht. Het uiterst-rechtse Front National (FN) verkeert in crisis. Ja, wat wil je als de rechtse regering uw programma begint uit te voeren.
Die politiek van massale uitwijzingen stuit ook op verfzet bij een groot deel van het patronaat. Vooral in de bouw, de ziekenzorg, de horeca en diverse dienstensectoren dringen de patroons aan op snelle regularisatie van al wie werk heeft. “Waarom mensen het land uitzetten die hier geen enkel probleem veroorzaken en nuttig zijn voor onze economie”, aldus Christophe Deltombe, voorzitter van Emmaüs, een christelijk geïnspireerde organisatie voor welzijnszorg.
Zondebokken?
Migranten als zondebokken voor de teloorgang van de sociale cohesie in Europa? Het is alleszins wat Evo Morales erover denkt. Die problemen “zijn niet de schuld van de migranten, maar het resultaat van het ontwikkelingsmodel dat door het Noorden wordt opgelegd en dat de planeet vernietigt en de maatschappij ontwricht”. Morales wist er ook op dat Europa een goede zaak doet aan de immigratie, de derde wereld verliest veel geschoolde arbeidskrachten met die migratiestromen. Maar gelukkig compenseren die migranten het deficit in de ontwikkelingshulp: in 2006 stuurden emigranten uit Latijns Amerika 68 miljard dollar naar het thuisfront.
(Uitpers, nr 100, 9de jg., juli-augustus 2008)
