De opposanten die nu in Bulgarije al maanden actie voeren tegen de regering van Boiko Borissov, een coalitie van rechts en uiterst-rechts, zijn zwaar ontgoocheld door de houding van de Europese Unie. Daar waar die EU redelijk streng is voor de lidstaten Hongarije en Polen, krijgt Brussel geen woord kritiek over de lippen voor Sofia. De partij van Borissov (GERB) is lid van de Europese Volkspartij (EVP).
Beschermd
Bulgarije kwam in de Commissie Rechtszaken van het Europarlement al wel ter sprake. Maar de EVP doet de aanklachten over corruptie en invloed van maffiagroepen in de Bulgaarse politiek af als manoeuvres van de socialisten. Als de Bulgaren vinden dat er teveel corruptie in het beleid zit, kunnen ze de regering bij de verkiezingen over en e half jaar wegstemmen, aldus bij de EVP. Ook de liberale Alde houdt de boot af, een aangesloten partij, die van de Turkse minderheid, is ook in het gedrang.
Borissov beheerst al meer dan tien jaar de Bulgaarse politiek met zijn rechtse GERB. De oppositie komt vooral van de Socialistische Partij en merkwaardig ook van de door de SP gesteunde president Roemen Radov. De andere hoofdfiguren van de al maanden durende onrust zijn Christo Ivanov die het voortouw nam in de campagne tegen corruptie. En vooral de zeer omtreden procureur-generaal Ivan Gesjev.
Stranden
Het protest kwam begin juli vooral op gang toen Ivanov van de partij “Democratisch Bulgarije” een bezoek bracht aan een strand dat een oligarch zich met overheidssteun had toegeëigend. Politiemannen die de oligarch beschermden , gooiden Ivanov er met geweld uit. Twee dagen later vielen speurders het kantoor van president Radov binnen op zoek naar bewijzen van machtsmisbruik.
Sindsdien wordt er in Sofia en andere steden onophoudelijk betoogd voor het ontslag van de regering Borissov. Daarin gesteund door de president die het vooral heeft over de in vloed van maffieuze organisaties in de overheid.
Ie invloed is zeker niet nieuw. Veertig jaar geleden, toen Bulgarije nog tot de Sovjetwereld behoorde, hadden maffiagroepen, waaronder Turkse, al invloed in Sofia. Na de moordpoging in mei 1981 op paus Joannes Paulus, kwam aan het licht hoe Turkse maffiagroepen bedrijvig in drugs- en mensensmokkel, van Sofia een draaischijf hadden gemaakt. De invloed van de maffia’s is na de implosie van het communisme in 1989 allesbehalve verdwenen.Dat werd stevig in de hand gewerkt door de privatiseringen en corruptie die in de jaren 1990.
Sinds Bulgarije in 2007 lid werd van de EU, wordt het in Brussel beschouwd als de lidstaat met de sterkste maffieuze invloed. “Het is zo moeilijk om mijn Duitse of Franse collega’s te doen begrijpen dat de maffia hier deel uitmaakt van de politie. Ik heb de Europese Commissie al herhaaldelijk gewezen op wat hier gebeurt”, aldus Lozan Panov, als voorzitter van het Hof van Cassatie de hoogste rechter van het land. Maar zonder resultaat, “Europa” luistert niet.
Oligarchen
Ook rechter Panov heeft het aan de stok met procureur-generaal Ivan Gesjev, het geheime wapen van premier Borissov. Die heeft de macht om te beslissen wie wel of niet wordt vervolgd. En hij gebruikt die macht om oligarchen die op goede voet staan met de regering, uit de wind te houden.
Zoals gebeurde met Deljan Pejevski, een oligarch die betrokken was bij het bedrieglijk bankroet van een bank, maar daarvoor nooit werd lastig gevallen. Deze oligarch heeft enkele invloedrijke media die hij gebruikt om de actievoerders er van te beschuldigen dat ze betaald worden door andere oligarchen en door buitenlandse vijanden. Marian Kolev, een zakenman die de acties steunt, kreeg onlangs 20 belastinginspecteurs over de vloer.
Borissov regeert met twee uiterst-rechtse partijen die allerlei eisen stellen om in de meerderheid te blijven. Zo eist de nationalistische Imro dat de grondwet zou bepalen dat een huwelijk alleen kan tussen man en vrouw en wil ze het stemrecht onderwerpen aan voorwaarden die duidelijk tegen de Roma zijn gericht. Krasimir Karakatsjanov, leider van Imro en vice-premier, is berucht voor zijn toespraken tegen de Roma. Borissov kocht de steun van de partij Volja door stranden toe te wijzen aan maatschappijen die banden hebben met die partij.
.
