De Turkse president Recep Tayyip Erdogan was vorige week erg in zijn nopjes met een geschenk van zijn coalitiepartner, Devlet Bahçeli van de uiterst-rechtse MHP (Nationalistische Beweging). Het cadeau is een kaart van “Groot Toeran”, de “Turkse wereld” zoals Erdogan en de MHP die zien, gaande van ver in de Balkan tot in Azië. Delen van Rusland en China inbegrepen.
Het kaartgeschenk kwam enkele dagen na de achtste top van de Samenwerkingsraad van Turkstalige staten in Istanbul. Die werd bijgewoond door de staatshoofden van Azerbeidzjan,Kazachstan, Oezbekistan en Kirgizstan. De president van Turkmenistan en de Hongaarse premier kwamen als waarnemers.
Op die conferentie drong Erdogan er bij de deelnemers op aan de Turkse Republiek van Noord-Cyprus te erkennen. Totnogtoe wordt die alleen door Turkije zelf erkend. Tevens drong hij aan om druk uit te oefenen voor het bekomen van een corridor door Armenië zodat Turkije rechtstreeks toegang heeft tot Azerbeidzjan en Centraal-Azië.
Pantoeranisme
Sinds de implosie van de Sovjet-Unie in 1991 dromen opeenvolgende Turkse regeringen ervan taal en cultuurverwantschap uit te spelen om de Turkse invloed in Centraal-Azië te versterken,. Zonder al te groot succes. Alleen met Azerbeidzjan, dat vorig jaar zeer uitgebreide militaire steun van Turkije kreeg in zijn oorlog met Armenië, zijn er nu zeer nauwe banden.
Hongarije? In Hongarije is er jaarlijks het Kurultaj-festival dat tot 250.000 mensen lokt. Met dat festival willen Hongaarse nationalisten hun verwantschap met het Toeranisme, de verzameling van Turkse volkeren, in de verf te zetten. De Hongaarse premier Viktor Orban en Erdogan voelen zich daarnaast als illiberale heersers ook erg politiek verwant.
Naarmate het bergaf gaat met de Turkse economie, speelt Erdogan steeds meer met dat Pantoeranisme, Panturkisme, als alternatief aandachtspunt. Tegelijk bespeelt hij ook de Ottomaanse droom, met een steeds actievere diplomatie in regio’s die tot het Ottomaanse Rijk behoorden. Turkije is op de Balkan sterk aanwezig in Bosnië-Herzegovina, Albanië en Kosovo en heeft sterke invloed via Turkse minderheden, zoals in Bulgarije. Erdogan is ook erg actief in Libië – met troepen, huurlingen en wapens, en haalde onlangs de banden aan met Algerije.
Zie ook:
