Donald Trump, president van de VS, heeft Saoedi-Arabië en Qatar aangemaand zich achter de Akkoorden van Abraham te scharen en dus diplomatieke relaties met Israël aan te knopen. Hij is daartoe zelf aangespoord door de baas van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Muhammad Ben Zayed, emir van Abu Dhabi. Die wil zo de Saoedi’s een pad in de korf zetten, want de Saoedische koning Salman heeft altijd volgehouden dat dit alleen kan als Israël instemt met de erkenning van een Palestijnse staat. Riad staat tegenover een front Emiraten-VS.
Oliegeld
Het heeft te maken met de toenemende fricties tussen de Saoedi’s en de Emiraten. Beide hebben te lijden gehad, en nog, van de oorlog tegen Iran. Ze kunnen hun olie niet naar believen uitvoeren en de Iraniërs hebben beide bestookt, al hebben ze veel meer pijlen gericht op de Emiraten dan op de Saoedi’s. De Emiraten zijn dan ook veel meer aan de grote vijanden VS en Israël verbonden dan die Saoedi’s.
De Emiraten hebben eind 2020 geen ogenblik geaarzeld om toe te treden tot de Akkoorden van Abraham. Sindsdien is er op veel vlakken, ook militair, een nauwe samenwerking tussen die twee. En er zijn zeer sterke geruchten dat Israël de Emiraten tijdens de oorlog militair zijn bijgesprongen. Hun samenwerking reikt steeds verder, de emirs geven geen rooie duit om de Palestijnen.
Ook de uitstap van de Emiraten uit de Opec, dat kartel van olieproducerende landen aangevoerd door de Saoedi’s, heeft met die rivaliteit te maken. De Emiraten zijn veel minder dan Saoedi-Arabië afhankelijk van de olieverkoop, maar ze willen er wel volledig zelfstandig over beslissen.
De Saoedi’s hebben meer dan de emirs hoge prijzen nodig om hun levensstandaard op peil te houden, kroonprins Mohammed Ben Salman (MBS) heeft al veel van zijn megaprojecten moeten inslikken omdat hij te hoog, te duur, heeft gemikt. De Emiraten zijn de Saoedi’s mijlen voor inzake de diversificatie van hun economie, olie zorgt nog voor een vierde van hun inkomsten. De Saoedi’s lopen dus achter. Dat is goed te merken in Afrika waar de Emiraten economisch veel dieper ingeplant zitten dan hun buren.
Gewapende botsing
Die rivaliteit is begin dit jaar even militair ontspoord. De Emiraten waren de voorbije jaren nogal overmoedig opgetreden in Jemen. Terwijl de Saoedi’s er de officiële regering steunden en hun afkeer van de Moslim Broeders even opzij zetten in de strijd tegen de Houti’s, steunden de Emiraten volop de zuidelijke separatisten.
Toen deze separatisten grote delen van de Hamadrouth – het oostelijke zuiden van het land – innamen en Aden binnen bereik hadden, grepen de Saoedi’s militair in. Zij beschouwen die regio immers als een logisch verlengstuk van hun eigen land, een terras op de Indische Oceaan. De separatisten, en met hen de Emiraten, werden gewapenderhand tot de orde geroepen.
De Emiraten nemen sindsdien elke gelegenheid te baat om de Saoedi’s die vernedering betaald te zetten. Riad tekende vorig jaar een militaire overeenkomst met Pakistan voor wederzijdse bijstand. Pakistan tracht verwoed te bemiddelen in de oorlog tegen Iran en toont zich volgens de Emiraten te vriendelijk voor Teheran, waarop het van Pakistan de onmiddellijke betaling van een schuld van 3,5 miljard dollar eiste; de Pakistani zijn bij de Saoedi’s moeten aankloppen voor dat geld.
Egypte staat volgens de emirs ook op veel te goede voet met de Saoedi’s. Toen de Egyptische president Al Sisi onlangs de Emiraten bezocht, kreeg hij in de plaats van een hartelijk welkom op het paleis, een thee in een shopping mall. Emir Zayed heeft goede banden met Ethiopië dat op de Nijl tegen Egyptisch protest in, een stuwdam bouwde.
Soedan
Ook op andere plaatsen in Afrika staan Saoedi’s en Emiraten tegenover elkaar. In Libië steunen de Emiraten heel actief het kamp van krijgsheer Haftar tegen de regering in Tripoli. Maar vooral in Soedan staan ze tegenover elkaar. De Emiraten bewapenen er de Rapid Support Forces (RSF) die er met de hulp van de emirs een economisch-militair imperium hebben opgebouwd. De RSF zijn al verscheidene keren beschuldigd van massale moordpartijen, met door de Emiraten geleverde wapens. De Saoedi’s steunen er het regeringsleger, ook al hebben de Moslim Broeders er veel invloed. De Emiraten zijn ook, samen met Israël, een steunpilaar van Somaliland, een deel van Somalië dat volkomen zelfstandig opereert.
De Emiraten zijn de vierde grootste investeerder in Afrika. Ze hebben onder meer een ganse resem havens gekocht en in talrijke landen landbouwgronden gekocht. Op het Afrikaans terrein overvleugelen ze de Saoedi’s in alle opzichten.
In al die sectoren kunnen de VAE bovendien rekenen op de welwillendheid van de VS. Afwachten wat het Saoedische antwoord wordt op het dringend verzoek van Trump om banden aan te knopen met Israël. Als er al een antwoord komt.
