Donderdag 10 april werd de campagne voor de tweede ronde in de presidentsverkiezingen in Ecuador afgesloten. De twee kandidaten, de rechtse Daniel Noboa, huidig President, en de progressieve Luisa Gonzalez van Revolución Ciudadana (Burgerrevolutie) staan nek-aan-nek in de peilingen.
Het blijft onverklaard hoe rechtse kandidaten met een alles behalve schone lei toch de helft of meer van de kiezers kunnen verleiden.
Wat Daniel Noboa, de zoon van ’s lands rijkste bananenmagnaat heeft verwezenlijkt sinds hij aan de macht kwam in 2023, mag gezien worden, in negatief weliswaar.
Ecuador is de afgelopen jaren het gewelddadigste land van Latijns Amerika geworden. Narcogeweld, een groot aantal moorden en steeds meer kinderen die verdwijnen. Sinds begin 2025 zijn het er drie per dag. Velen van hen vallen in de mand van de narco’s die hen voluit inzetten voor hun handeltjes. Naarmate de Staat zich uit het openbare leven terug trekt, nemen de narco’s de plek in, inclusief met ‘sociaal’ beleid.
Noboa ziet er een goed argument in om de hulp van buitenlandse militairen in te roepen. Hij maakte een akkoord voor een ‘strategische alliantie’ met Erik Prince, ex-VS-militair en stichter van Blackwater, een privé-militie.
Hij probeert ook zoete broodjes te bakken met Donald Trump, betaalde 165.000 US$ voor een telefoongesprek met de grote baas en mocht op bezoek in Mar-a-Lago. Eén van de Galapagos-eilanden is al ter beschikking gesteld van de VS om er een militaire basis te bouwen. Ook de heropening van Manta – gesloten door President Rafael Correa – wordt in het vooruitzicht gesteld. Hiervoor zou echter artikel 5 van de Grondwet moeten gewijzigd worden, en dat zal niet vanzelfsprekend zijn.
De vorige chef van het South Command was meer dan tien keer op bezoek in Ecuador. Dit kan uiteraard niet buiten de context van Colombia worden gezien, waar de VS nog altijd een grote rol willen spelen, zogenaamd tegen het ‘narcogeweld’. Bovendien is er de angst voor de invloed van China dat in het Peruaanse Chancay een grote haven uitbouwt. Ten Noorden van Ecuador ligt dan weer het Panamakanaal dat de VS weer in handen wil krijgen.
Zaken doen
Noboa komt uit een zakenfamilie en kan dat tot vandaag niet verbergen. Er werden diverse contracten afgesloten met bedrijven die telkens opnieuw in handen zijn van een of ander familielid.
Het jongste schandaal is dat van een olieveld, Sacha, één van de meest productieve. Het werd geprivatiseerd en kwam voor 87,5 % in handen van een Chinees-Canadees consortium. Het Ecuadoraans bedrijf dat de productie in handen neemt, Amodami Oil Company, heeft echter, opnieuw, banden met de familie Noboa.
En zoals in elk land met een neoliberaal beleid gaan de openbare investeringen naar omlaag en stijgt de werkloosheid, in Ecuador tot zelfs 35 %! Velen die wel werk hebben verdienen veel te weinig om rond te komen.
Ondertussen worden de belastingschulden van de rijken kwijtgescholden.
Politiek gesjoemel
De Ecuadoraanse verkiezingsregels vereisen dat een President die zich opnieuw kandidaat stelt tijdens de campagne zijn ontslag indient en de taak overlaat aan zijn vice-President. Maar met die vice-President, Verónica Abad, ligt Noboa in conflict. Hij stelde iemand anders aan, maar die benoeming werd door het Grondwettelijk Hof nietig verklaard. Noboa voerde campagne zonder ontslag te nemen.
Tijdens de verkiezingscampagne van 2023 werd één van de populairste kandidaten, Fernando Villavicencio vermoord. Zijn weduwe, Verónica Sarauz, bracht uit dat zowel de Procureur-generaal, Diana Salazar, als huidige President Noboa druk hebben uitgeoefend opdat ze het kamp van ex-President Correa en kandidaat Luisa Gonzalez daarvan de schuld zou geven. Alles wees echter op het rechtse kamp en de narcogroep Los Lobos.
Nek-aan-Nek
De eerste rond van de Presidentsverkiezingen op 9, februari eindigden al op een gelijk spel. Op een totaal van 13 miljoen stemmen was het verschil tussen de eerste twee kandidaten slechts 17.000 ! De derde kandidaat van de inheemse beweging Pachakutik, Leonidas Iza, haalde 5,25 % van de stemmen. Oproepen om voor Luisa Gonzalez te stemmen kan hij niet, daarvoor is de vijandschap tegenover het Correa-kamp nog te groot, maar hij gaf wel duidelijk aan dat hij zelf voor haar zal kiezen. Er moet dus gehoopt worden dat minstens een groot deel van zijn kiezers hem zal volgen.
In de campagne mikte Luisa Gonzalez vooral op sociale thema’s zoals onderwijs, gezondheid en uiteraard ook veiligheid.
Noboa had het vooral over de internationale uitstraling van Ecuador. Hij kijkt met grote bewonderende ogen naar Nayib Bukele van El Salvador en zou diens voorbeeld graag volgen om het ‘intern gewapend conflict’ op te lossen.
Mocht Noboa het halen, dan zal hij het toch zonder parlementaire meerderheid moeten doen. Zijn partij haalde twee maand geleden weliswaar 66 van de 151 zetels, maar Revolución Ciudadana haalde er 67. Met de 9 zetels van Pachakutik erbij haalt de oppositie wél een nipte meerderheid.
Wachten tot zondag 13 april. Het land is volledig gepolariseerd, zelfs letterlijk, met een Oosten in handen van Noboa en een Westen in handen van het ‘correísta’- kamp. De afgelopen dagen deed Luisa Gonzalez een alarmerende oproep tégen geweld, want Noboa heeft zonder enig overleg het militaire veiligheidsteam vervangen dat haar begeleidt.
P.S. Op 12 april heeft President Noboa voor 60 dagen de noodtoestand in een groot deel van het land afgeroepen, inclusief de hoofdstad Quito. Er geldt een avondklok van 22 tot 5 uur. Een groot aantal grondrechten wordt opgeheven, er zal verhoogde aanwezigheid van het leger zijn in de straten.
