Het Grondwettelijk Hof van Ecuador gaf deze week zijn akkoord om President Daniel Noboa een referendum te laten organiseren over een mogelijke nieuwe grondwet. Dat liep niet van een leien dakje want de meningsverschillen waren groot. Er zijn nu regels afgesproken over de vraag die zal gesteld worden en over de samenstelling van de toekomstige Grondwettelijke Raad.
Ecuador is op weg om een zoveelste autoritaire staat te worden met Noboa als mini-trumpje.
Hij kwam aan de macht door zijn overwinning op Luisa Gonzalez bij de verkiezingen van 13 april dit jaar. Er was weliswaar een vermoeden van fraude wat Gonzalez om een hertelling van de stemmen deed vragen. Dat werd geweigerd.
Ecuador is tijdens het eerste onvolledige mandaat van Noboa uitgegroeid tot het onveiligste land van Latijns Amerika. Noboa schrijft alles toe aan de drugshandel en verantwoordt daarmee zijn vraag naar een nieuwe grondwet, naar VS-militaire bases en naar het kortwieken van oppositiepartijen.
Of zijn opzet zal lukken is wel de vraag.
Er zijn de afgelopen weken grote betogingen geweest, o.m. van Conaie, de organisatie van inheemse volken, tegen de sterke verhoging van de dieselprijs. Er is ook protest en er zijn wegversperringen tegen een mijnconcessie voor een Canadees bedrijf. Er zijn ook acties tegen de soberheid die het IMF oplegt, met een tekort aan geneesmiddelen tot gevolg. De President en zijn vice-President trokken zich in een militaire kazerne terug. ‘Er zijn gesprekken’, aldus Noboa, maar ‘geen onderhandelingen’. De regering beslist.
Geregeld breken er rellen uit in de overbevolkte gevangenissen, met doden en ontsnappingen tot gevolg.
Noboa criminaliseert de protesten en schrijft ze nu toe aan de zogenaamde ‘Tren de Aragua’, een volgens de VS ‘terroristische organisatie’. Maar, aldus de vakbond, als een grote staking nodig is, zal er een grote staking komen.
De Electorale Raad had al eerder een akkoord gegeven voor de organisatie van een referendum over twee onderwerpen: kunnen buitenlandse militaire bases opnieuw toegelaten worden – Rafael Correa had ze destijds gesloten en in de grondwet laten verbieden – en kan de verplichte financiering door de overheid van politieke partijen wegvallen? Noboa wil ook meer controle krijgen over de rechterlijke macht en wil minder parlementsleden.
Volgens Noboa zijn rechters, inclusief die van het Grondwettelijk Hof ‘vijanden van het volk’.
Begin september kwam VS-Minister van Buitenlandse Zaken op bezoek, Marco Rubio op bezoek. De President kreeg steun voor zijn beleid tegen het ‘intern gewapend conflict’ en 20 miljoen US$ bovenop, om de onveiligheid aan te pakken.
Militairen zijn in het dagelijkse straatbeeld te zien, er wordt streng opgetreden tegen kleine criminelen, maar acties tegen, zeg maar, de bananenschepen waarmee veel drugs getransporteerd worden, is er niet. Noboa, zal men zich herinneren, is de zoon van de rijkste bananenbaron van het land.
Trumpsgewijs is de President sterk aanwezig op de sociale media. Voor alles wat fout loop wordt de schuld gegeven aan ex-President Correa. In feite, zo zeggen waarnemers, zijn het het IMF en het South Commando die de plak zwaaien.
Het zijn al die elementen die de vrees voor een nieuwe grondwet bij progressieven aanwakkert. De ‘grondwet van Montecristi’ was een lang en moeilijk proces, in gang gezet door President Correa. Hij spreekt over een plurinationale staat, over de ‘buen vivir’ mét rechten, over de rechten van de natuur, een recht op water, een verbod op grootgrondbezit, enzovoort.
Er wordt derhalve opgeroepen op nee te stemmen in het referendum.
