Op minder dan een maand eer de Duitse kiezers in de stembus een nieuwe Bondsdag kunnen aanduiden, is het wel zogoed als zeker dat Friedrich Merz de volgende kanselier wordt. De kandidaat van de conservatieve CDU-CSU zal pas na 23 februari de cijfers kunnen bekijken om te zien met wie hij regeert. Maar in afwachting daarvan, probeert hij kiezers weg te halen bij de uiterst-rechtse AfD (Alternative für Deutschland) dat met elke aanslag nog meer wind in de zeilen krijgt. Merz maakt van immigratie zijn grote thema. Hij diende daarover een motie ter verstrenging van de regels in en haalde daarvoor een meerderheid met de steun van de uiterst-rechtse AfD!
Wir schaffen das nicht
Merz neemt een groot risico. Want immigratie is en blijft het geliefkoosde onderwerp van AfD. En veel kiezers herinneren zich hoe CDU-kanselier Angela Merkel in 2015, bij de toevloed van vluchtelingen uit Syrië verklaarde “Wir schaffen das”. Bij elke aanslag komt dat weer naar boven.
“Das werden wir nicht schaffen”, zegt Merz haaks op die woorden. Hij dient prompt een voorstel in om immigratie aan banden te leggen, met tussenin een zin om de AfD af te stoten. Want hij wil hoe dan ook beklemtonen dat het cordon sanitaire tegenover die AfD niet wordt doorbroken. In geen enkel geval. Maar als ze Merz toch steunen, ja dan is dat maar zo.
Die onmiskenbare toenadering tot uiterst-rechts, heeft in het weekend tot spontane en massale manifestaties geleid. Maar of ze in de stembus enig verschil uitmaken?
Nazigroet
De kandidaat-kanselier heeft ook enkele andere thema’s die het verschil moeten duidelijk maken. AfD, dat is de partij die op schoot zit bij Poetin en daarom de verdere steun aan Oekraïne afwijst, aldus Merz. Maar AfD is intussen vooral de partij die op de actieve enthousiaste steun kan rekenen van Elon Musk en diens “sociaal” medium X. Alleen de AfD kan Duitsland redden, verkondigt Musk wereldwijd.
Alice Weidel, de kandidaat-kanselier van de AfD, was alleszins als enige bekende Duitse te gast op de inauguratie van Donald Trump. Op de congressen en meetings van de AfD wordt luid geschreeuwd “Alice für Deutschland”, waarbij gegniffeld wordt omdat het toch zo sterk gelijkt aan de verboden naziroep “Allen für Deutschland”.
De betekenis van de beruchte nazigroet van Musk lijdt voor uiterst-rechts, in Duitsland en erbuiten, geen twijfel: dat is hun groet. De massa’s enthousiaste commentaren op allerlei nazi-sites liegen er niet om, Musk is een van ons. Zoals zijn eerdere antisemitische uitingen al bewezen. Ook een Hitlergroet wordt aldus genormaliseerd, al lachend.
Oekraïne
Met Oekraïne wil Merz niet alleen het verschil maken met de AfD, maar ook met kanseluier Olaf Scholz. Die wordt ervan beschuldigd een koele minnaar te zijn van steun aan Oekraïne. Scholz maakt de lijst van wat al aan hulp is gegeven, en Duitsland staat op twee. Maar dat is niet in verhouding tot de mogelijkheden, vindt Merz. Die eist onder meer de levering van kruisraketten Taurus, wat Scholz afwijst. Die probeert zich daarmee te hullen in het gewaad van vredeskanselier. Op dat punt heeft hij de openbare opinie mee.
Merz vindt wel gretig gehoor bij de Groene regeerders. Minister van Buitenlandse Zaken Annelena Baerbock vindt dat er veel meer militaire hulp naar Oekraïne moet. De Groene minister van Economie Robert Habeck, kandidaat-kanselier, wil dat de militaire uitgaven van 2 naar 3,5 % moeten worden opgetrokken. Van het Groene pacifisme is niets, niets overgebleven. De Duitse Groenen zijn bijzonder oorlogszuchtig.
Groen
Misschien rekenen ze mede daarop om na de verkiezingen samen met de CDU van Merz te kunnen regeren. Die CDU-CSU zou volgens peilingen rond 30 % halen en daarmee veruit de eerste zijn, bijna 10 % meer dan volger AfD. Wie derde wordt is nu nog verre van duidelijk, de SPD van Scholz of de Groenen. Deze laatste onderstrepen alvast in de campagne hoe goed ze wel met de CDU samenwerken op regionaal en lokaal vlak. Als de cijfers het toelaten, zit een zwart-groene coalitie er wel in.
Of de liberale FDP er nog aan te pas komt? Alleen als die de kiesdrempel nog haalt, 5 %. Die partij probeert heel even op de libertaire kar van Musk te springen, maar daar zit de AfD al op.
Links? Voor Die Linke lijkt het uitgesloten zelfs nog in de buurt van de kiesdrempel te komen. De meeste kiezers lopen over naar Bundnis Sahra Wagenknecht (BSW) die vooral met haar aanhang in de oostelijke deelstaten wel de kiesdrempel kan halen. De BSW voert eveneens actief campagne tegen verdere hulp aan Oekraïne. Inzake immigratie zit ze wel dichter bij Merz dan bij Die Linke.
