Mohamed Morsi zakte maandag in elkaar in de beklaagdenbank waar hij terechtstond voor “spionage”. Morsi was een jaar lang de democratisch verkozen president van Egypte. Het leger onder leiding van al-Sisi profiteerde in de zomer van 2013 van massaprotesten tegen Morsi’s beleid om hem af te zetten. De generaals beschuldigden hem onder meer van moord en medeplichtigheid met terrorisme. Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten juichten toe en beloofden de coupplegers gulle geldelijke hulp.
Na de massale opstand van begin 2011, de grootste van de ‘Arabische lente’, tegen dictator Mobarak kende Egypte een periode van grotere vrijheden. Het was na de lange periode van onderdrukking voor veel Egyptenaren een enorme verademing dat ze hun meningen konden uiten en die naar buiten konden brengen, dat de media hen echt nieuws brachten, dat ze zich konden verenigen in actiegroepen, partijen, vakbonden… Dat ze hun vertegenwoordigers en een staatshoofd konden kiezen.
Broeders
Ze kozen in juni 2012 voor Morsi, iemand van de Moslim Broeders. Die Moslim Broeders hadden tijdens de dictatuur van Mobarak veel invloed gekregen door hun min of meer ondergrondse sociale werken onder de armere lagen van de bevolking. Dat speelde zeker een grote rol in Morsi’s succes – 52 % in de tweede ronde. Morsi vond al snel dat hij als winnaar alle macht naar zich mocht toetrekken en het beleid werd steeds onverdraagzamer tegenover kritiek. De onvrede daarover en over het wankele economisch beleid werd snel massaal en mondde in juni 2013 uit in protestdemonstraties van vele miljoenen.
De generaals trokken snel het laken naar zich toe, ze wilden er niet aan herinnerd worden dat zij zolang een pijler van Mobaraks dictatuur waren. Het was meteen gedaan met elke vorm van lente, Egypte leeft sindsdien in een militaire dictatuur . De repressie kostte al duizenden mensenlevens, honderden werden geëxecuteerd na zeer dubieuze beschuldigingen. Duizenden opposanten zijn gemarteld, verdwenen…Van al die vrijheden waar de Egyptenaren twee jaar konden van proeven, schiet niets meer over. Morsi zelf werd in 2015 ter dood veroordeeld, maar het Hof van Cassatie schreef een nieuw proces voor. In de gevangenis werden hem intussen elementaire medische zorgen onthouden.
Vriend van Westen
Sisi heeft zeer veel vrienden in het buitenland. Voorop de Saoedi’s en de Emiraten die gul zijn. Sisi helpt hen volop in hun oorlogen en tussenkomsten in Jemen, Libië en Soedan.
Het Westen levert massaal – vaak door de Saoedi’s betaalde – wapens. De Franse leiders zijn onder zijn beste vrienden, de Franse minister van Buitenlandse Zaken Le Drian is zowat een persoonlijke vriend van de dictator. Sisi is tegen die verfoeide Moslim Broeders, aldus een van de argumenten. Intussen is hij wel de bondgenoot van de fundamentalistische wahhabieten uit Saoedi-Arabië, en een goede vriend van Mohamed Ben Salman, de moordenaar van Kashoggi en zovele anderen.
As van het kwaad
De plotse dood van Morsi lokt in talrijke landen protesten uit, georganiseerd meestal door de Moslim Broeders die zeggen dat hij vermoord is. De Turkse president Erdogan, samen met Qatar op zijn minst sympathisant van de Broederschap, ziet er een gelegenheid in om het leiderschap op zich te nemen van een as – samen met Qatar – tegen de as Saoedi-Emiraten-Kairo. Voor Erdogan en de Moslim Broeders “de as van het kwaad”. De twee kampen staan lijnrecht tegenover elkaar in Libië en Soedan, terwijl Turkije en Qatar niet meedoen aan de anti-Iraanse hysterie.
