Repressie zoals ten tijde van Ben Ali plus een flinke scheut racisme, dat is het Tunesië van president Kaïs Saïed anno 2024. Burgeractivisten die kritiek spuien, worden opgesloten. Vooral zij die migranten hulp bieden, worden vervolgd als landverraders die helpen bij de “omvolking”, een zuiver racistisch begrip.
De nieuwe golf van arrestaties begon eind april. Ze kwam spectaculair in het nieuws met de raid op 11 mei in het kantoor van de advocatenbond en de arrestatie daar van de advocate Sonia Dahmani, vooral bekend door haar commentaren op tv. Haar misdaad: in een tv-debat beschuldigde een commentator de zwarte migranten ervan Tunesië te willen ‘koloniseren’. Dahmani had schamper opgemerkt dat de helft van de jonge Tunesiërs zelf zoekt uit te wijken….
Die migranten zijn Saïed’s zondebokken. De jongste weken zijn honderden migranten brutaal opgepakt en over de grens gezet met Libië. Zowel in Tunesië als Libië werken de autoriteiten samen met de EU om, tegen betaling, die migranten te weren en terug te sturen. De EU en haar lidstaten beperken zich tot een formele ‘bezorgdheid’ over mensen- en burgerrechten, en vragen “opklaring”. Maar in feite zijn ze daar maar al te blij mee.
Buitenlandse agenten
President Saïed gebruikt dezelfde argumenten als andere autocraten – Rusland, Hongarije, Georgië, India en co: de critici krijgen veel geld uit het buitenland en zijn in feite ‘buitenlandse agenten’. Vooral de Tunesische ngo’s die hulp bieden aan migranten, zijn in het vizier. Saadia Mosbah, voorzitster van de beweging Mnenty tegen het racisme, is opgesloten krachtens de wet op bestrijding van terrorisme en witwasserij. Zij is een van de talrijke critici die de voorbije weken werden opgepakt of in beschuldiging gesteld wegens “samenwerking met buitenlandse belangen”.
Het roept bij veel opposanten herinneringen op aan de periode van dictator Ben Ali. Die werd in 2011 door een volksopstand, de eerste van de ‘Arabische lente’, verdreven. Op zijn vlucht nam het echtpaar Ben Ali wel een flinke voorraad goud mee.
Saïed teert op de massale ontevredenheid over de periode die na Ben Ali kwam. De politiek werd grotendeels gedomineerd door de islamistische partij Ennahda. Het leven is er voor de meeste Tunesiërs niet beter op geworden, zodat de herinneringen aan de dictatuur, zeker bij de jeugd, vervaagd zijn.
Saïed werd in 2019 met grote meerderheid gekozen en zette in juni 2021 met een coup het parlement buitenspel. Later dit jaar zijn er presidentsverkiezingen, maar de oppositie heeft meer en meer twijfel of die, gezien de toenemende repressie en controle op de media, eerlijk zullen kunnen verlopen.
