Staken, betogen…
Een van de democratische rechten en vrijheden waar autoritaire regimes niet van houden, is het recht zijn mening ook in groep op straat te uiten, om te betogen. Of om in groep het werk neer te leggen om eisen af te dwingen, te staken dus. Het zijn rechten die de jongste tijd steeds meer onder druk staan, van Buenos Aires tot Mechelen.
In Finland is massaal gestaakt en betoogd tegen een voorstel van de regering (coalitie rechts en uiterst-rechts) om het stakingsrecht sterk aan banden te leggen – beperken tot 24 uur – en om de vakbonden tegelijk uit de bedrijven te weren. Datzelfde voorstel behelst ook een drastische inperking van sociale uitkeringen.
In het Verenigd Koninkrijk wordt een discussie gevoerd om het betogingsrecht te beknotten ,namelijk door de organisatoren fors te doen betalen voor de ingezette ordehandhavers. Aanleiding zijn de vele massale betogingen in solidariteit met de Palestijnen. En die zijn zowel de Conservatieve regering als de leiding van Labour een doorn in het oog. De discussie is gelanceerd door Lord Walney, een vroeger Lagerhuislid van Labour die nu in het Hogerhuis zit.
In het VK hebben twee recente wetten het betogingsrecht al aan banden gelegd. In 2022 verleende de Police, Crime, Sentencing and Courts Act de politie uitgebreide bevoegdheden om betogingen in te perken. Vorig jaar kwam er de Public Order Act die vooral gericht is tegen milieu-activisten die wegen of instellingen blokkeren.
In Frankrijk staat het betogingsrecht met president Macron onder zeer zware druk. Zijn lijfwacht Alexandre Benalla haalde al in mei 2018 het nieuws door betogers aan te vallen. In die geest worden er sindsdien wetten uitgevaardigd en het betogingsrecht op straat zelf beknot. (zie o.m.: https://www.uitpers.be/politie-speelt-mee-in-franse-politiek/
In Argentinië is president Javier Milei duidelijk: hij wil zo snel mogelijk betogingen financieel onmogelijk maken door organisatoren verantwoordelijk te stellen voor alle gevolgen en voor alle gemaakte kosten. Natuurlijk wil hij ook de vakbonden buiten spel zetten.
Intimidaties
In België was er vorig jaar een poging van de liberale ex-minister van Justitie Vincent Van Quickenborne om het betogingsrecht en syndicale acties aan banden te leggen. Met de betogingen voor de Palestijnen zijn er al verscheidene interventies geweest om organisatoren te intimideren. Er werd onder meer geëist dat de manifestaties ter plaatse moeten trappelen, geen parcours afleggen.
In Mechelen kregen de organisatoren onlangs te horen dat zij verantwoordelijk zijn voor ‘alle gevolgen’; tegelijk contacteerde de politie de sprekers voor het plaatsvinden van de betoging om te vragen naar de inhoud van hun toespraak. Allemaal wel onwettige ingrepen die ingaan tegen een fundamenteel democratisch recht. Daaraan tornen is een stap naar de zogenaamde ‘illiberale’, afgeknaagde, democratie’
