Na de overwinning van de sjiieten in Irak, Libanon (parlementsverkiezingen) en Saoedi-Arabië (gemeenteraadsverkiezingen) is Bahrein aan de beurt. De sjiitische partij Al Wefaq (De Eendracht) haalde in de eerste ronde 15 zetels van de 40 of 37.5% van de zetels. En in de 2de ronde zal ze er waarschijnlijk nog twee winnen. Dat maakt van Al-Wefaq de grootste fractie in het parlement en waarschijnlijk zal ze de premier of de parlementsvoorzitter leveren.
Bahrein werd pas in 1971 onafhankelijk van de Britten. Twee jaar later werd er een nieuwe grondwet geschreven en werden er parlementsverkiezingen georganiseerd die zeer succesvol verliepen. Emir Isa ibn Salman al-Khalifa(1) die bepaalde wetten wilde invoeren had de goedkeuring van het parlement nodig. Dat weigerde, waarop de emir in augustus 1975 het parlement bij dekreet ontbond.
In 1979 kwam ayatollah Khomeini aan de macht in Iran via een Islamitische revolutie. Dat gaf ook de sjiieten in Bahrein moed om te rebelleren tegen het regime in Bahrein. In 1981 werd het Islamitisch Front voor de Bevrijding van Bahrein opgericht om de emir ten val te brengen. Alhoewel de organisatie er niet in slaagde om dat doel te verwezenlijken, was er een verdere politisering van de sjiieten. In 1994 kwamen sjiieten, soennieten en seculieren bijeen om te eisen dat de grondwet van 1973 terug in werking zou worden gesteld. De eis werd ingediend samen met 30.000 handtekeningen (5% van de bevolking). De eis werd afgewezen en er kwam een aanvankelijk vreedzame opstand tegen het koningshuis. Talloze oppositieleiders zoals Ali Salman (leider van Sijitische partij Al Wefaq) werden in de gevangenis gegooid. De meeste oppositiepartijen gingen in ballingschap.
De opstand duurde tot 1999 en maakte honderden slachtoffers. In 1999 overleed de emir en zijn zoon Hamad bin Isa al-Khalifa volgde hem op. De nieuwe emir haalde alle oppositiegroepen terug naar Bahrein en herstelde de grondwet van 1973. Maar hij voegde een amendement toe aan de grondwet. Het amendement bestond erin dat er naast het verkozen parlement een door de koning benoemde senaat zou komen. Dit leidde tot een boycot van de verkiezingen van 2002 – de eerste sinds 1973 – door vier partijen:
- Al Wefaq, de grootste sjiitische partij
- Nationale Democratische Alliantie, de grootste linkse partij
- Islamitische Actie Associatie, een andere sjiitische partij
- Nationale Democratische Pad Associatie, een:Arabisch-nationalistische partij
De verkiezingen van 2002 werden gewonnen door soennitische islamisten en liberalen. Tussen 2002 en 2006 werden verschillende betogingen georganiseerd en ook petities afgegeven en natuurlijk veel acties gevoerd. Veel is er niet veranderd. De grondwet bleef ongewijzigd. Nu namen drie van de vier belangrijkste oppositiepartijen deel aan de verkiezingen. Alleen de Islamitische Actie Associatie boycotte de verkiezingen nog. De rest van de partijen zeggen dat ze het systeem van binnen in willen veranderen. B.v de benoeming van rechters door de koning verbieden enz…
Besluit
De sjiieten in Bahrein werden lang onderdrukt. De geslaagde verkiezingsoverwinning kan niet losgekoppeld worden van Irak, Libanon en Saoedi-Arabië. De sjiieten hebben met succes in Irak de verkiezingen gewonnen en ook in de andere genoemde landen. Door de overwinning van de sjiieten in Bahrein enz…. kan men de sjiieten niet langer wegdenken uit het politiek gebeuren in het Midden-Oosten. Maar nu even terug naar Bahrein. De sjiieten zullen waarschijnlijk met linkse en liberale partijen de macht van de koning proberen te beperken. Ik denk dat dit op lange termijn tot een botsing zal leiden en tot een nieuwe opstand. Bahrein kan een mooie democratie worden indien er meer hervormingen komen en het parlement vrij spel krijgt om die hervormingen door te voeren. Indien niet, zal het niet lang duren voordat in Bahrein een politieke crisis uitbreekt.
(Uitpers, nr. 82, 8ste jg., januari 2007)
(1) Sjeik Isa ibn Salman al-Khalifa nam de titel van emir aan bij de onafhankelijkheid. Zijn zoon en opvolger Hamad bin Isa al-Khalifa nam op 14 februari 2002 de titel van koning aan.
