Te midden van het geloei en de stennis van de oorlogskreten, de leugens alom en de propaganda, kwamen vorige week dus 50.000 mensen naar de betoging in Brussel om een staakt-het-vuren in Gaza te eisen. Dat is veel volk. Terwijl de wapenverkopers in de rij staan om Israël te bevoorraden (en de EU probeert steunbetuigingen aan de Palestijnen onwettig te maken), komen in steeds meer steden in heel Europa betogingen een staakt-het-vuren eisen, en eigenlijk steeds meer in de wijde wereld. De paus in Rome riep er toe op. Joodse Amerikanen betoogden in New York en in Washington.
Uit Israël hoort men ex-premiers verklaringen afleggen tegen de oorlog en tegen de regering, en vooral tegen Benyamin Netanyahu die Israël steeds dieper de oorlog in leidt. Ehud Olmert, ooit burgemeester van Jeruzalem, ex rechterarm van Ariël Sharon, ex-premier van Israël die een vredesakkoord met de Palestijnen op tafel had liggen toen de zoveelste orolog hem er uit knikkerde, zegt dat Netanyahu en zijn kliek ministers een catastrofe betekenen voor Israël en de omgeving, een ramp. Ehud Barak, de premier die zogenaamd “bijna vrede sloot” met Yasser Arafat, een militair van beroep, wil dat de oorlog, stopt, omdat die “Israël heel veel schade toebrengt in de wereld.’ En niet alleen voormalige premiers protesteren. Israël is nu ook ove de oorlog ten gronde verdeeld. Waarom, vragen familieleden van door Hamas gevangen gijzelaars, geeft de regering voorrang aan het onmogelijke uitroeien van Hamas over de bevrijding van de gijzelaars?
Toch gaat de oorlog door, met zijn dagelijks oplopende cijfers van doden en verminkten, met zijn foto’s van putten en puinhopen die resten van wat een kamp, een stad was, met de bloedstollende retoriek van de Israëlische regering die onverbloemd verdere massamoord en etnische zuivering belooft.
Geknutsel In de marge?
Maar uit Egypte kwam, maandag 25 december, een voorstel-in-opbouw, een “ambitieus plan” om de oorlog in Gaza te stoppen met een staakt-het-vuren.
Het voorstel, in elkaar gestoken met de hulp van Qatar, de nu al geijkte bemiddelaar in het conflict, werd voorgelegd aan Israël, Hamas, de VS en EU-regeringen.
Het houdt in dat Israël zich volledig terugtrekt uit de Gaza Strook, dat alle gijzelaars van Hamas vrijgelaten worden en ook veel Palestijnse gevangenen, en dat een Palestijnse “technocratenregering” geïnstalleerd wordt in de Westoever en Gaza.
Eerst zou Hamas gedurende een wapenstilstand van 7 tot 10 dagen al zijn gevangen burgers vrijlaten in ruil voor de vrijlating van Palestijnse gevangenen.
Daarna zou, in een tweede wapenstilstand van een week, Hamas alle Israëlische vrouwelijke militairen die het gevangenhoudt ruilen voor nog een aantal Palestijnse gevangenen.
Dan zou een maand van onderhandelingen beginnen, over de terugtrekking van Israël binnen zijn grenzen, en de vrijlating van all de militairen die Hamas nog gevangen houdt in ruil voor veel Palestijnse gevangenen. Israël houdt immers rond 8.000 Palestijnen gevangen, een getal dat gestaag stijgt sinds 7 oktober aangezien de IDF er elke week tientallen gaat oppikken in de bezette Westoever.
Tijdens die periode van wapenstilstand zou Egypte dan gesprekken organiseren tussen de Palestijnse Autoriteit en Hamas (en ook de Islamitische Jihad zou erbij aansluiten), die samen in afwachting van verkiezingen een regering van experten zouden samenstellen om de Westoever en de Gaza Strook te regeren. Teneinde naar een eengemaakte Palestijnse staat te evolueren, maar dààrover lijkt nog niets duidelijks te staan in het voorstel.
Wat dit goed doet klinken is de overweging dat Israëlische onderhandelaars samen met de Qataris en de Palestijnen in Egypte mee aan tafel zitten om dit plan uit te dokteren. Natuurlijk houdt Israël al jaren contact met Hamas, in Qatar zoniet in Gaza. Dat zou het voorstel een schijn van realisme kunnen geven.
Wat tegen die schijn kan spreken zijn alle andere elementen in de vergelijking.
Het is niet gegeven dat Hamas zijn machtsmonopolie in de Gaza Strook wil opgeven om een regering te vormen met de Palestijnse Autoriteit, dat wil zeggen met Fatah. Het is evenmin zeker dat de P.A. in de puinhoop van Gaza wil springen om daar samen met aartsvijand Hamas de gebroken potten te gaan lijmen. En de doden te begraven. Zeker zo lang een onafhankelijke Palestijnse staat niet duidelijk uit de papieren komt. Hamas en de Islamitische Jihad zouden (volgens het persagentschap Reuters) het voorstel al verworpen hebben.
Toch zijn zulke plannen al eerder beklonken.
Zou daarentegen Benyamin Netanyahu zijn woorden willen inslikken, die met kerstdag nog beloofde dat hij de oorlog nog zou “verdiepen” tot hij de Hamas totaal vernietigd had — ook al zou dat nog maanden kunnen duren? Het zou niet Bibi’s eerste ommekeer zijn, maar dit keer toch een drastische. Vóór die mogelijkheid spreken geruchten over onenigheid in de Israëlische regering en tussen de oorlogsgezinde regering en de IDF, de Israeli Defense Forces die de eigenlijke oorlog voeren, en moe beginnen worden. Geruchten willen, terwijl de luchtmacht met kerst nog met tientallen gevechtsvliegtuigen de kampen in het zuiden van de Strook bombardeerde en grondtroepen proberen de stad Khan Younis te veroveren, huis na huis, dat het leger stilaan aan het afbouwen en beëindigen van de campagne begint te denken.
Maar de Verenigde Staten.
Maar V.S. president Biden had die dagen een lang persoonlijk telefoongesprek met Netanyahu, en verklaarde achteraf aan de pers dat hij daarin niét over een staakt-het-vuren had gesproken. Hij had dat dus blijkbaar niet de moeite waard gevonden, aangezien hij toch wist wat het antwoord zou zijn. Het kon ook niemand verbazen: Biden is een tijd geleden al zo ver geplooid voor Netanyahu dat hij niet meer spreekt van een staakt het vuren, maar van “een humanitaire pauze” in de gevechten. Op 23 december stemde de VN Veiligheidsraad over een resolutie die begonnen was als een oproep tot staakt-het-vuren, maar die al verscheidene keren uitgesteld was om ze zo te kunnen bijsleutelen lees verzwakken dat een Veto van Washington erop vermeden kon worden. De VS immers en achter hen Israël, wilden niet horen van wat dan ook aan een staakt het vuren zou doen denken.
Zo’n resolutie was een week tevoren al verboden door de V.S. Wat goedgekeurd werd, was een sterk verwaterde oproep om meer humanitaire hulp in Gaza toe te laten. Terwijl Israël zich van de begeleidende bescheiden oproepen van Biden niets aantrok en doorging — tot vandaag — met het bombareren van de Gaza Strook.
Zoveel voor de Amerikaanse leidende rol in het Midden-Oosten zoals die er momenteel voorstaat. Joe Biden biedt een spektaculair en bijna onverklaarbaar schouwspel van politieke en strategische onmacht in nota bene een verkiezingsjaar. Gevangen tussen de belangen van de Amerikaanse wapenindustrie die Israël bevoorraadt en alle belang heeft bij de oorlog, het conservatieve establishment van de Democratische Partij dat blindelings verknocht is aan de Israël lobby, en de systematische sabotage van de Republikeinen, weet Biden blijkbaar echt niet meer wat beginnen. Het gaat zo ver dat in de Internationale pers de VS nu als even geïsoleerd als Israël afgeschilderd worden, ook bij hun traditionele trouwe bondgenoten als Japan of Europese landen.
Veelbelovende precedenten.
Wat voor boodschap Qatar en Egypte willen geven met hun bijna van tevoren geweigerde voorstel weet je natuurlijk niet. Willen de Israëli’s nog eens bewijzen dat Hamas toch alle voorstellen weigert? Of wil Egypte tonen dat er redelijke vredesvoorstellen op tafel liggen, en dat Israël die systematische afwijst? Of is het voorstel echt gemeend, en eventueel — denk aan de Palestijnse staat — voor amenderen vatbaar?
Er zijn immers al eerder van die voorstellen en vredesplannen geweest.
Het “Arabische Vredesinitiatief”, ook bekend als het Saoedische Initiatief, stelde een einde van het Arabisch-Israëlische conflict voor, dat in 2002 door de Arabische Liga werd aangenomen, en dat in 2017 nog steeds op tafel lag. Israël heeft er nooit op geantwoord, wellicht omdat er een Palestijnsse staat in voorkwam.
In februari – maart 2021, schrijft de Israëlische professor Menachem Klein, lag er een akkoord tussen Hamas en Fatah op tafel om samen naar verkiezingen te gaan en weer aan te knopen bij het proces van de Oslo-akkoorden. Omdat die verkiezingen ook in Oost-Jeruzalem zouden gehouden worden, weigerde Israël het plan, met de steun van de V.S. Na die afwizing kon het geweld weer losbarsten, dat uiteindelijk naar de uitbarstting van 7 oktober 2023 zou voeren. Alles, schrijft Klein, had anders kunnen lopen.
Ook nu lijkt dat dus weer mogelijk.
Ondertussen heeft het bombardement op het vluchtelingenkamp Maghazi (bij Deir al-Balah in het zuiden van de Strook, de area waar de IDF de vluchtelingen uit het noorden en centrum naartoe gestuurd heeft) op kerstdag zeventig doden geeist.
In de Gaza Strook eiste het Israëlische offensief annex bombardement sinds 7 oktober 20.915 Palestijnse doden (men vreest dat er nog honderden meer onder het puin liggen), waarvan 214 de afgelopen 24 uur. Volgens Israëlische bron waren er toen 155 Israëlische soldaten gesneuveld.
En overal gaat het moorden verder, soms individueel één per één, vaak met hele families tegelijk. Het einddoel lijkt steeds meer een lege Gaza Strook te zijn.
