De Koerden in Turkije en Irak

Hugo Van Rompaey. De onderdrukking van de Koerden in Turkije, een misdaad? Koerdisch Instituut Brussel – EPO/Berchem, 2003. 191 blz.

Derwich M. Ferho en Lieve Driesen (red.) De Koerden in Irak en de internationale houding. Verslag conferentie 18.12.2002. Koerdisch Instituut Brussel, publicatie nr. 49. 92 blz.

"Turkije zorgt voor aangename verrassing" titelden we in Uitpers nr. 33 van september 2002 naar aanleiding van de verregaande hervormingen die het Turkse parlement in augustus goedkeurde op aandringen van Europa. Formeel werd daardoor de doodstraf in vredestijd afgeschaft, werden onderwijs en radio- en tv-uitzendingen in het Koerdisch mogelijk evenals kritiek op het leger en staatsinstellingen.

Ondertussen weten we beter: het waren papieren hervormingen. In de praktijk veranderde er niets. Het rapport van de Turkse Mensenrechtenorganisatie (IHD) over de eerste drie maanden van het jaar 2003 laat daar geen twijfel over bestaan. Het rapport werd de IHD hoogst kwalijk genomen: op 6 mei viel de politie het kantoor van de organisatie in Ankara binnen en nam daar documenten en computerschijven in beslag. De huiszoeking werd gerechtvaardigd met het argument dat de IHD ervan werd verdacht "terroristische organisaties" te hebben geholpen.

En uiteraard worden de Koerden nog altijd onderdrukt. "De onderdrukking van de Koerden in Turkije, een misdaad?", luidt de titel van het boek dat oud-CD & V-parlementslid Hugo Van Rompaey aan de Koerden in Turkije wijdde. Het is een retorische vraag, want Van Rompaey komt na een soms wat ingewikkelde analyse – ethiek, antropologie, filosofie en theologie vormen er de kern van – tot een bevestigend antwoord. En tot de conclusie dat de Koerden geweld mogen gebruiken tegen die onderdrukking op grond van gerechtvaardigde verdediging.

Het is een merkwaardig boek omwille van de aanpak en analysemethode, die op hun beurt het gevolg zijn van het feit dat het gebaseerd is op een licentiaatsverhandeling die in 2002 aan de KU Leuven werd ingediend ter verkrijging van de graad van licentiaat in de Godsdienstwetenschappen. Ten zeerste aanbevolen omdat het een apart boek is, en de Koerdische kwestie niet louter vanuit politieke hoek bekijkt zoals de meeste boeken over de Koerden.

Het Koerdisch Instituut te Brussel, dat in samenwerking met de uitgeverij EPO Van Rompaey’s boek publiceert, heeft nog een andere uitgave op de markt gebracht. Het gaat om de teksten van een conferentie die het Instituut vorig jaar december hield in het Brussels parlement onder de titel "De Koerden in Irak en de internationale houding". De conferentie had plaats vóór de oorlog. Het onderwerp was toen heel actueel in de aanloop naar de oorlog. Maar de vragen die toen werden gesteld in verband met de toekomst van de Koerden zijn actueel gebleven: er is immers nog geen nieuw politiek bestel in Irak en, zoals herhaaldelijk gesteld op de conferentie, de Koerden zullen op hun tellen moeten passen om niet voor de zoveelste keer het deksel op de neus te krijgen.

(Uitpers, nr. 43, 4de jg., juni 2003)

Deel dit artikel
Paul Vanden Bavière

Paul Vanden Bavière (°1944) is historicus en journalist. Hij werkte een 30-tal jaar in de gedrukte pers als journalist gespecialiseerd in buitenlandse politiek. Vooral het Midden-Oosten, waarover hij ook enkele boeken publiceerde. Toen de media veel te veel “mainstream” – d.w.z. gezagsgetrouw – en commercieel werden, richtte hij met enkele mensen in 1999 Uitpers, het eerste Nederlandstalig webzine voor Internationale politiek, op met de bedoeling weerwerk te bieden aan de mainstream media (MSM).

Andere boeken