Wat de VS van plan zijn met Cuba is nog altijd onduidelijk. Trump’s ‘State of the Union’ van gisteren heeft alvast niets opgeklaard.
Met Venezuela was het simpel: er zit veel olie in de grond. Cuba daarentegen heeft nauwelijks grondstoffen, een beetje nikkel en wat kobalt, daarvoor is het eiland beslist niet noodzakelijk.
Wat wil de VS dan? Een economische of een politieke hervorming? Het staat vast dat Cuba al 65 jaar lang een doorn in het oog is, een socialistisch land aan de voordeur van de VS, het mag niet zijn. Een militaire nederlaag in Varkensbaai, ettelijke mislukte moordpogingen op Fidel Castro, het weegt door. Ooit wil de VS wraak nemen, maar hoe?
Trump koos voor de verstikking. Wie olie levert aan het eiland krijgt te maken met verhoogde importtarieven in de VS. De gevolgen van dat beleid zijn duidelijk te zien in het straatbeeld in Havana. Het vuilnis wordt niet langer opgehaald, met alle risico’s vandien voor de gezondheid. Chirurgische ingrepen moeten worden uitgesteld, de toeristische sector loopt op zijn laatste benen.
Het Hooggerechtshof in de VS heeft Trump’s pogingen om hogere tarieven op te leggen echter verboden. Alle tariefregels, inclusief het decreet van 29 januari moesten worden ingetrokken, want gebaseerd op de Internationale Urgente Economische Bevoegdheden (Ieepa). Dat betekent dat er momenteel wel degelijk olie kan geleverd worden aan Cuba, zonder risico op sancties. Tenzij Trump er natuurlijk prompt iets anders op zou vinden.
Vorige week raakte bekend dat een schip uit Hong Kong, de Horse Sea, onderweg zou zijn met 200.000 vaten Russische olie voor Cuba. Het schip zou begin maart kunnen aankomen. Inmiddels zegt Rusland echter dat dit fake news is.
Hoe dan ook is de druk op het eiland bijzonder groot. Mexico leverde al meer dan 800 Ton humanitaire hulp, de bevolking zamelde nog eens 20 Ton in en er is nu een tweede lading van een goede 1000 Ton onderweg. Progressieve International is op weg met een hulpflotilla. De VS zelf hebben hun export van levensmiddelen en andere goederen het afgelopen jaar met 13 % zien stijgen! Pasta en rijst zullen echter niet helpen als die goederen niet eens vervoerd kunnen worden. Trump zou nu overwegen om olie te leveren aan privé-bedrijven op het eiland.
Schoktherapie of doodbloeden
Met de Cubaanse regering wordt alvast niet onderhandeld. Wel met GAESA, de groep van staatsondernemingen die in handen is van het leger, en met een kleinzoon van Raoul Castro.
De bedoeling is duidelijk: Gaesa in een groot aantal economische sectoren aanwezig en zou moeten privatiseren. Denk hierbij aan wat in de jaren ’90 in Rusland is gebeurd: politieke macht werd ingeruild voor economische rijkdom met een ontluikende oligarchie tot gevolg, of wat in dit geval een comprador bourgeoisie kan genoemd worden. Concreet zou het betekenen dat VS-ondernemingen de vele hotels en ander vastgoed, telecombedrijven en havens voor een prikje kunnen opkopen. Net zoals in Gaza kunnen er dan luxe-enclaves worden uitgebouwd. Kortom, Cuba kan dan weer worden wat het vóór de revolutie ook was: de speeltuin van de VS, goed voor het witwassen van kapitaal.
Zeker weten dat het IMF en de Wereldbank klaar staan om het land met een soberheidsbeleid op te zadelen, gedaan met universele gezondheidszorg en onderwijs, gedaan met een gereguleerde arbeidsmarkt. De Cubanen zullen ‘vrij’ kunnen werken in de dienstensector.
Het spreekt voor zich dat de Cubanen niet staan te springen voor een dergelijke ‘oplossing’. De VS heeft helaas wel een stok achter de deur.
Er zijn momenteel 5911 klachten voor compensatie van de onteigeningen ingediend, met een waarde van vandaag zo’n 9 miljard US$. ExxonMobil diende onlangs nog een klacht in bij het Hooggerechtshof voor 1 miljard US$.
De VS zou Titel III van de oude Helms-Burton wet kunnen inroepen om de soevereine onschendbaarheid van de staatsondernemingen te ontkennen. Op die manier kan een gigantische schuldenlast gecreëerd worden die het Cuba onmogelijk maakt nog op de wereldmarkt te handelen en gebruik te maken van zijn staatsondernemingen.
Doodbloeden of schoktherapie, daar komt de keuze op neer. Economische hervormingen die tegelijk en onvermijdelijk ook een politieke omwenteling betekenen. BZ-Minister Marco Rubio zal er beslist niet van wakker liggen. Voor iedereen die nog wil geloven in de soevereiniteit van Staten en de mogelijkheid voor een volk om zelf zijn regime te kiezen, is dit veel meer dan een bittere pil. Het is eens te meer buigen voor het recht van de sterkste.
Socialisme, het mag niet.
