Het is crisis in de FNV, met bijna 900.000 leden veruit de grootste vakbond in Nederland. De crisis ontstond in de aanloop naar verkiezingen van een nieuwe voorzitter en ledenparlement, en gaat gepaard met een opeenvolging van vervelende berichten in de media.
Zo berichtten de media over een klacht wegens machtsmisbruik tegen een van de twee kandidaat-voorzitters, Zakaria Boufanchaga. Deze klacht bleek nergens op te berusten, maar Boufanchaga vraagt zich dan weer af waarom de voorzitter, Tuur Elzinga, ook kandidaat om zichzelf op te volgen, niets gedaan heeft om deze klacht uit de wereld te helpen. Dit is maar één voorbeeld van wat de laatste dagen in Nederlandse media te lezen valt.
Op de achtergrond speelt een onduidelijke machtsstructuur in de vakbond. Die kwam tien jaar geleden tot stand, toen het ook crisis was in de vakbond. De leiding van de FNV onder aanvoering van Agnes Jongerius aanvaardde een verhoging van de pensioenleeftijd, maar enkele grote sectoren gingen dwars liggen. Daarop volgde een hervorming van de vakbond, waarbij de macht van de sectoren werd ingeperkt, en een verkozen ledenparlement het hoogste orgaan van de vakbond werd. Die hervorming kwam potentieel neer op een radicale democratisering van de vakbond.
In de praktijk werken nu twee structuren naast elkaar: aan de ene kant het ledenparlement, aan de andere kant de werkorganisatie, dit zijn de mensen die op de loonlijst staan van de vakbond. Het ledenparlement bestaat uit 102 in de regel verkozen leden uit 22 sectoren, die dus in principe spreken in naam van bijna 900.000 leden. Dat lijkt niet altijd eenvoudig. Anderzijds is er de werkorganisatie, dat zijn ook de vakbondssecretarissen (‘bestuurders’) die de spil vormen bij acties en onderhandelingen over cao’s. De verhouding tussen ledenparlement en werkorganisatie leidt voortdurend tot spanningen. Aan de top heb je dan nog een algemeen bestuur, en een directie en management. Het personeel heeft een eigen vakbond met ook een mening over een en ander. Het personeel zou maandag zelfs staken omdat het zich ‘onveilig’ voelt nadat de algemeen secretaris in personeelsdossiers zou hebben gesnuffeld.
Iedereen zal nu wel akkoord gaan dat een discussie over de interne structuur van de FNV aan de orde is. Maar persoonlijke conflicten dreigen een constructief gesprek te doorkruisen. Tuur Elzinga wil de verkiezingen uitstellen. Zakaria Boufanchaga vindt dat het ledenparlement meer over algemene lijnen moet gaan, en de uitvoering een opdracht is voor de werkorganisatie. Weer anderen vinden dat juist het ledenparlement versterkt moet worden, en beter aansluiten op de sectoren.
