Frankrijk naar de stembus (3)
De match om het Hôtel de Ville in Parijs gaat tussen de socialist Emmanuel Grégoire en de rechtse Rachida Dati. Hun kansen hangen af van wat drie andere kandidaten halen en ermee doen: de centrumrechtse Pierre-Yves Bournazel van Horizons, de extreemrechtse Sarah Knafo van Renconquête en de linkse Sophia Chikirou van LFI.
Commune
Grégoire is de kandidaat van breed-links, PS, Ecologistes, PCF, onafhankeljke linksen en gewezen LFI-leden. Zoals Danielle Simonet, parlementslid, die door Jean-Luc Mélenchon bij LFI samen met enkele andere “dissidenten” aan de deur werd gezet.
Grégoire komt uit de ploeg van huidig burgemeester Anne Hidalgo, maar het was tegen haar wensen in, dat hij de kandidaat van ‘links min LFI’ werd. Van haar kant moet hij niet op steun rekenen. Die krijgt hij wel van de nog altijd populaire ex-burgemeester Bertrand Delanoë. Die trekt met hem de straat en de markten op om aan de goede tijd van zijn bestuur (2001-2014) te herinneren. Delanoë had intussen wel afstand genomen van de PS. Zowel in 2017 als 2022 steunde hij Emmanuel Macron in de campagne voor de presidentsverkiezingen. In 2022 was zijn opvolgster Hidalgo nochtans zelf kandidate van de PS – ze haalde 1,7 % van de stemmen.
Delanoë was de eerste socialistische burgemeester na een lange rechtse periode geopend door Jacques Chirac (1977-1995) voor wie Parijs een springplank naar het Elysée was. Tot dan had Parijs geen burgemeester en dat had te maken met de Commune van Parijs. De machthebbers zagen de stad als een haard van revolutionaire onrust en vonden dat het centraal gezag dat nest zelf onder rechtstreekse controle moest houden. In 1977 achtten ze het gevaar blijkbaar geweken.
De randen
De lijst Grégoire maakt veel kans als sterkste uit de eerste ronde te komen. Om ook de tweede te winnen, zou hij moeten kunnen rekenen op de globale steun van links, LFI dus inbegrepen. Daar wringt het schoentje. Een lijst die minstens tien percent haalt, kan zich handhaven voor de tweede ronde. Indien die lijst aangevoerd door Sophia Chikirou, volgens critici een boze geest van Mélenchon, zich handhaaft, slinken de kansen van Grégoire. Chikirou zegt dat ze in dat geval voor een technische fusie van de twee lijsten is. Maar Grégoire heeft dat vrijdag nogmaals ten stelligste afgewezen. Chikirou zou dan maar op eigen kracht moeten verder doen. LFI haalt vooral stemmen in oostelijke wijken, de armste van de stad. Zonder die stemmen moet Grégoire het in een tweede ronde afleggen tegen Dati, de kandidate van de rijke arrondissementen in het westen.
Wil LFI in Parijs wel dat links wint? De Canard Enchainé had het eerder al over de goede banden van Chikirou met Rachida Dati, plus het feit dat LFI de PS wil straffen voor de rabiate anti-LFI campagnes die sociaaldemocraten tegen de partij voeren. PS-leider Olivier Faure neemt daar voorzichtig tactisch afstand van, akkoorden moeten geval per geval bekeken worden. Maar in Parijs houdt de ploeg Grégoire het al voor bekeken. Afwachten hoe die blik er zondagavond uit ziet.
Het lot van Grégoire hangt echter ook af van Bournazel, de kandidaat van Horizons die officieel ook wordt gesteund door Renaissance.
Officieel, door de ploeg van partijleider Attal. Enkele kopstukken van die partij en vooral het echtpaar Macron steunen volop de rechtse Dati. Die is kandidate van LR tegen de zin van haar partijleider Bruno Retailleau, minstens even rechts, die har schorste omdat ze tegen zijn zin in de regering stapte – als minister van Cultuur.
Bournazel zet zich sterk af tegen de rechtse Dati, hij profileert zich als het politieke centrum dat Parijs nodig heeft. Maar dat “centrum” wordt al ingenomen door Grégoire. Daardoor krijgt hij het moeilijk de tien percent te halen en is het de vraag of hij wel een keuze zal moeten maken na de eerste ronde. Onder 10 % is de lijst immers uitgeschakeld. Hoe dan ook, welke keuze tussen Grégoire en Dati? De ploeg is erg verdeeld, Bournazel lijkt eerder geneigd tot “alles behalve Dati”. Maar de baas van Horizons, ex-premier en presidentskandidaat Edouard Philippe, denkt daar anders over. Die heeft brede rechtse eenheid nodig.
Dati
Die verkiezen Dati wel boven om het even welk links en zullen alle bezwaren opzij schuiven. Dati zelf is voor de eenheid van rechts; ze voert een bijzonder agressieve campagne en dat heeft vooral te maken met enkele bijzondere problemen. Onder meer juridische. In september moet ze terechtstaan voor diverse aanklachten rond de 900.000 euro ereloon die ze begin van de jaren 2010 ontving van de toenmalige (voortvluchtige) Renault-baas Carlos Ghosn, dat terwijl ze EU-parlementslid was. Ze ontving ook 290.000 van EDF-Suez. Enz. De kans op veroordeling is groot, maar Dati wuift dat allemaal bijzonder arrogant weg.
Dat kan haar kiespubliek immers weinig schelen; Dat publiek zit in de dure wijken van het westen van Parijs waar er eenviscerale afkeer is voor alles wat links is. Het is ook in die wijken dat uiterst-rechts redelijk scoort. Dat uiterste stelt in Parijs niet veel voor. De kandidaat van het RN, Thierry Mariani, komt er nauwelijks aan te pas. Uiterst-rechts in Parijs kiest voor een chique vorm: de fascist Eric Zemmour haalde bij de presidentsverkiezingen van 2022 in het 16de arrondissement een zesde van de stemmen.
Sarah Knafo doet het in die buurten ook goed. Ze voert er een grootscheepse campagne waarin geld geen probleem blijkt. Miljardair Pierre-Edouard Stérin heeft er veel geld voor over om extreemrechts tribunes te verschaffen. Tegen alle verwachtingen in, benadert Knafo in sommige peilingen de tien percent. Dat ze geen idee had hoeveel een abonnement voor de metro kost, kan dat publiek geen barst schelen.
Die campagne van Knafo is heel vervelend voor Dati. Op de vragen of ze rekentop steun van extreemrechts tegen Grégoire, antwoordt ze niet of bijzonder vaag. Ze wil tegelijk centrumstemmen van Bournazel als de stemmen van uiterst-rechts. Tegenover die lastige situatie kan ze beter zwijgen tot wanneer de resultaten er liggen. Ze kan er trouwens van uitgaan dat haar programma hoe dan ook uiterst-rechtse kiezers bekoort.
Dati of Grégoire: wachten tot 22 maart.
