De Russische oorlog tegen Oekraïne is zijn derde jaar ingegaan. De tweede verjaardag van de “speciale militaire operatie” viel ook samen met de tiende verjaardag van de stevige inplanting van de gespecialiseerde VS-dienst CIA, meldt o.m. de New York Times (NYT). De CIA heeft onder meer twaalf geheime basissen in Oekraïne. Een tiende verjaardag, toevallig ook de tiende verjaardag van wat in veel westerse media de Maidan-revolutie wordt genoemd.
Het is niet echt de tiende verjaardag van de CIA in Oekraïne, die was er uiteraard al veel eerder ingeplant met de bedoeling een einde te maken aan goede betrekkingen tussen Oekraïne en Rusland. Of moeten we geloven dat de actieve rol van onder meer de VS-ambassade in Kiev in de Maidan-gebeurtenissen van 2013-2014 een persoonlijk initiatief was van topdiplomate Victoria Nuland. Die was niet alleen bedrijvig op Maidan, ze lichtte ook toe dat de VS sdins 1991 vijf miljard dollar hadden gespendeerd aan “democracy building” in Oekraïne.
Na Maidan lag de weg open voor een steviger concreter inplanting. Het begon op 24 februari 2014, president, regering en chefs geheime diensten waren naar Rusland gevlucht; generaal Valentyn Nalyvajtsjenko, die eerder al chef spionagedienst was geweest, nam over en belde diezelfde avond de vertegenwoordigers in Kiev van CIA en Britse MI6 om bijstand.
Vertrouwen
Een van de eerste taken was om de Oekraïense inlichtingendienst “betrouwbaar” te maken, te zuiveren van Oekraïeners die wel goede banden willen met Moskou, wat tenslotte geen misdaad is maar eerder voor de hand ligt. Die taak is met succes volbracht, de Oekraïense dienst is nu een van de belangrijkste partners van de VS tegen het Kremlin, aldus de NYT.
De CIA wantrouwde aanvankelijk de Oekraïense collega’s, want waren die met hun russofiele opleiding wel betrouwbaar. Die Oekraïense agenten voelden dat wel aan. Om de loyaliteit aan Washington te bewijzen, gaf generaal Valeriy Kondratioek bundels zeer geheime informatie over onder meer de Russische vloot aan de CIA. Begin 2016 organiseerde de Oekraïense dienst ook enkele moorden op tegenstanders. Dat viel officieel in slechte aarde bij de CIA, maar het vertrouwen was er en werd met de dag sterker. In feite kreeg de CIA vanaf dan de vrije hand om de Oekraïense dienst uit te bouwen, met materiaal, opleiding, uitbouw van basissen, uitwisselen van inlichtingen.
Lobby’s
In Washington was vooral toenmalig vice-president Joe Biden een felle verdediger van de grootst de mogelijke steun aan de Oekraïense geheime diensten. In Kiev werden even gevreesd dat dit in 2017 zou veranderen met Donald Trump als president, maar die had op alle belangrijke plaatsen russofobe vertrouwelingen geplaatst die voor nog nauwere banden zorgden.
Toch is er bij de Oekraïense agenten twijfel of de nauwe samenwerking wel zal duren. Er zijn geruchten over geheime onderhandelingen tussen Moskou en Washington. Er is het precedent van Afghanistan waar Washington in de zomer van 2021 nog weinig gaf om zijn Afghaanse agenten. CIA-directeur William J. Burns is daarom vorige week, voor de tiende keer in twee jaar, naar Kiev gereisd om de Oekraïense collega’s gerust te stellen.
