Deze week vertrok een zoveelste karavaan met migranten c.q. vluchtelingen vanuit Midden-Amerika naar de grens tussen Mexico en de V.S. Ze zijn ondertussen met zo’n achtduizend en een tiental onder hen liet de lippen dicht naaien uit protest tegen de gebrekkige bescherming die ze krijgen van de Mexicaanse autoriteiten. Ze zijn maanden onderweg, lijden honger en kou, vrouwen worden verkracht, mannen worden vermoord. Maar alles is beter dan de uitzichtloosheid en het geweld van het thuisfront.
Nog deze week hield VS-President Biden een ‘top’ met enkele Latijnsamerikaanse landen die zich hebben aangesloten bij de ‘Alliantie voor Economische Welvaart in Amerika’. Volgens Biden kan de regio de meest competitieve van de wereld worden, op voorwaarde dat er voldoende wordt geïnvesteerd in infrastructuur en schone energie. Die investeringen mogen dan wel niet van China komen. De bedoeling van de ‘Alliantie’ is inderdaad de toenemende Chinese invloed tegen te gaan. De ‘achtertuin’ moet heroverd worden.
Er werd ook uitvoerig gepraat over migratie en de problemen aan de grens met Mexico. Ook Biden wil een nog langere muur bouwen en is nu bereid landen die migranten opvangen daarvoor te vergoeden. In 2024 zou de V.S. bereid zijn zo’n 35 tot 50 duizenden migranten uit de regio op te vangen.
Ook Chinezen aan de grens
Nu zijn het al lang niet meer enkel Mexicanen die de grens willen oversteken, integendeel. Mexico doet het economisch goed en van de tien miljoen Mexicanen die legaal in de V.S. werken heeft de helft zelfs een eigen woning kunnen verwerven.
De meeste migranten komen vandaag uit Midden-Amerika en Venezuela, gevolgd door een grote groep uit Haiti. President Maduro van Venezuela maakt trouwens handig gebruik van deze mensen en belooft Biden de migrantenstroom volledig stil te leggen, als Biden de sancties tegen zijn land maar intrekt.
Daarnaast zijn er heel wat Afrikanen die het vliegtuig nemen naar Brazilië en van daaruit verder naar het Noorden trekken.
De meest recente en vrij grote groep echter zijn de Chinezen. Ze nemen het vliegtuig naar Ecuador, waarvoor ze geen visum nodig hebben, en trekken dan verder door Colombia en Panama. Ze moeten daarvoor door de hel van Darién, het gevaarlijke Nauw dat Zuid en Noord-Amerika verbindt. Zowat vijftienduizend Chinezen hebben de tocht gewaagd tot nog toe in 2023, de vierde grootste groep na de Venezolanen, Ecuadoranen en Haitianen. Ze zijn noodgedwongen maanden onderweg en betalen voor de hele reis 40 tot 50 duizend USDollar. Op sociale media vinden ze stap voor stap raadgevingen over hoe ze op hun uiteindelijke bestemming moeten geraken.
De Chinezen die door Mexicaanse media werden geïnterviewd willen naamloos blijven, maar zowat allemaal maken ze gewag van de politieke repressie en het gebrek aan economische perspectieven in hun land. De werkloosheid is groot, vooral voor jongeren. Ze geloven niet langer in de toekomst van China.
De V.N. schat de emigratie uit China op meer dan 300.000, in vergelijking met de 120.000 van tien jaar geleden. Het is een groep die snel aangroeit. Van januari tot september 2023 werden er 22.000 ‘illegalen’ gearresteerd aan de V.S. grens, in september alleen al waren het er vierduizend. China staat nu op nummer 9 van de oorsprongslanden. De grote meerderheid zijn alleenstaande mannen. Slechts zowat 30 % van de asielaanvragen worden goedgekeurd in de V.S., dat is veel minder dan voor andere nationaliteiten.
De kans is groot dat velen zullen proberen ‘illegaal’ de V.S. binnen te komen of, in geval van nood, zullen blijven hangen dicht bij de grens. Het roept wrange herinneringen op aan het begin van de 20ste eeuw, toen een grote groep Chinese migranten in Noord-Mexico het slachtoffer werd van pogroms. Imanol Caneyada is een Baskisch-Mexicaanse auteur die deze gruwelijke periode haarfijn beschrijft.
