De kinderlijken en vrouwenlijken stapelen zich op in de geschiedschrijving van Canada. Lijken van mensen die behoren tot de ‘First Nations – Premières Nations’, benamingen die officieel worden gebruikt voor hoofdzakelijk “Indianen”, Inuit en Métis, samen nog ongeveer 1,6 miljoen personen – 4% van de totale bevolking. Het Canadese parlement klaagde onlangs eenparig de “genocide” in Xinjiang aan, maar welke term te gebruiken voor wat in Canada met de Eerste Naties gebeurde?
Verbaasd
De consternatie is groot en algemeen nadat eind mei in de provincie British Colombia de lijken van 215 kinderen van de First Nations werden gevonden. Maar een verrassing kon dat niet worden genoemd, officiële rapporten van jaren geleden staan bol van feiten over de genocide waarvan de oorspronkelijke bewoners van het land slachtoffer waren. Er kleeft enige hypocrisie aan de huidige “verbazing”.
Hypocrisie, dat woord gebruikten in februari vrouwen van de First Nations ook toen het Canadese parlement de (onbewezen) verplichte sterilisatie van Oeigoerse vrouwen in de Chinese regio Xinjiang aanklaagde. De Canadese parlementsleden stonden er blijkbaar niet bij stil dat het niet zo lang geleden erin hun land massaal inheemse kinderen werden ontvoerd.
Toen Justin Trudeau in 2015 premier werd, kondigde hij aan dat de houding van Canada tegenover de ‘Eerste Naties’ een van zijn prioriteiten was. Sindsdien is een en ander aan het licht gekomen waardoor het nog meer een prioriteit wordt.
Feminicide
“Genocide” luidde de conclusie van een in 2019 uitgebracht rapport over recente moorden op vrouwen van de Eerste Volkeren. “Canada heeft getracht de inheemse volkeren uit te roeien”, luidde het in dat rapport dat meer dan 120 keer de term genocide gebruikte.
Genocide was inderdaad in dat rapport een overtrokken term. Het rapport stelde wel feitelijk vast dat inheemse ‘vrouwen, meisjes en inheemse personen van seksuele minderheden onevenredig veel meer kans liepen en nog lopen om vermoord te worden.
Het rapport meldde meer dan duizend personen die de voorbije decennia werden omgebracht ten gevolge van economische, sociale en politieke marginalisatie en door racisme en vrouwenhaat. En dat alles, aldus het rapport, te wijten aan kolonialisme en aanverwante ideologieën. Volgens recente gegevens gaat het om minstens 3000 vrouwen die in dergelijke omstandigheden van marginaliteit, zijn vermood.
Op pensionaat
De massale ontvoering en mishandeling van kinderen uit de inheemse gemeenschappen, staat dichter bij genocide. De Indian Act van 1876 duwde de inheemse volkeren in reservaten, maar tegelijk werd een politiek van assimilatie gevoerd. Inheemse talen en gebruiken moesten verdwijnen en dat zou vooral gebeuren door de kinderen weg te halen en in “pensionaten” te steken.
Die pensionaten waren dan in handen van christelijke gemeenschappen, vooral dan katholieke, die door de overheid werden betaald. Hun opdracht: “We moeten de indiaan in het kind doden”, zei een ambtenaar belast met dat beleid. Soms werd het kind zelf gedood, naar schatting 6000 kinderen kwamen er om. Dit doet denken aan de honderden kinderlijkjes die in Ierland in beerputten werden gevonden. Ook het werk van de goede Zusters en Broeders van katholieke liefde.
Het Canadese Bureau voor Indiaanse Zaken haalde de kinderen inderdaad systematisch weg. Tijdens de voorbije eeuw kwamen minstens 150.000 kinderen uit Eerste Naties in dergelijke instellingen terecht.
Een rapport van de ‘Truth and Reconciliation Commission – Commision de Vérité et de Réconciliation’ dat in 2015 uitkwam na acht jaar onderzoek, meldde dat de kinderen zeer vaak fysiek, emotioneel maar ook seksueel werden misbruikt. Ze raakten ondervoed en velen werden ziek zonder dat ze verzorging kregen en stierven. En dat duurde tot 1996, toen pas ging het laatste internaat van dat soort, dicht.
Berouw?
Na al die rapporten, is Canada geschokt door de recente ontdekking van zoveel kinderlijken. “Every Child Matters” luidt het op een reuzenbord bij een grote hockeymatch in Toronto. Het Congres van inheemse volkeren eist volledige klaarheid en wil daar nauw bij betrokken worden.
Het dringt er vooral bij de katholieke overheid op aan mee te werken en eindelijk berouw te tonen. Berouw dat er nog niet is gekomen.
