De Liberale partij van Mark Carney mag VS-president Donald Trump danken voor zijn rol in de Liberale zege bij de parlementsverkiezingen. Het is wellicht door Trump’s dreigementen en tarieven dat deze partij een van de spectaculairste stijgingen uit de geschiedenis kent – ze lag begin dit jaar in de peilingen 20 % achter de Conservatieven. Maar die winst gebeurt wel ten koste van de centrumlinkse New Democratic Party (NDP).
Canada heeft het ‘Britse kiesstelsel’: één zetel per district toegewezen in één ronde. Veel vroegere NDP-kiezers kiezers hebben duidelijk “nuttig” willen stemmen, dat wit zeggen beletten dat de Conservatieven de meeste zetels zouden halen. De NDP haalde vorige keer nog 21 zetels, nu amper 7. NDP haalt 6.3 % van de stemmen, een verlies van 11,6 %.
Jagmeet Singh, de leider van de NDP, verloor zijn zetel. Dat lot deelt hij met Pierre Poilievre, de leider van de Conservatieven, die verloor in een district waar hij al zeven keer verkozen werd. De Greens halen één verkozene.
De Liberale partij wordt in Angelsaksische media vaak ook centrumlinks, zelfs links, genoemd. Alhoewel het in alle opzichten een liberale partij is, die evenwel klassieke liberaal is gebleven, dus niet naar rechts is gezwenkt zoals zoveel andere gelijkaardige partijen.
De sociaaldemocratische NDP heeft betere periodes gekend, waarin ze onder meer grote provincies als Ontario en British Columbia (Vancouver) bestuurde. Deze keer verloor ze talrijke bolwerken, districten waar ze al meer dan 20 jaar nummer één was. Ook dat is aan Trump “te danken”.
De Liberalen hebben met 168 zetels wel net 4 zetels te kort voor een volstrekte meerderheid, waardoor de NDP bij stemmingen in het parlement wel voor die meerderheid kan zorgen. De Conservatieven hebben er 144, het Bloc Québecois 23.
