De grote vraag bij de Franse parlementsverkiezingen van komende zondag is hoeveel van de ingeschreven kiezers daadwerkelijk een stem zullen uitbrengen. Nog minder dan in 2017, toen lag het op 48,7% in eerste ronde, 42,6 % in de tweede? President Emmanuel Macron en zijn ‘Ensemble’ lijken daar op aan te sturen, hoe minder kiezers opdagen, hoe beter voor hen, denken ze. Want hun kiespubliek is trouwer dan dat van die linkse rakker Jean-Luc Mélenchon die premier wil worden.
Ensemble
De president heeft er alleszins werk van gemaakt om de na de presidentsverkiezingen ingedommelde kiezers niet wakker te maken. Hij deed geen enkel voorstel dat tot controverse kon leiden, hij wou die kiezers niet wakker maken.
Wel vond hij het donderdag nodig op te roepen tot een sterke en duidelijke meerderheid voor zijn kamp, ‘Ensemble’ (Samen). Het ‘links gevaar’ was onderschat. Macron waarschuwde tegen het onheil van een linkse zege, dat zou volgens hem het land naar het failliet leiden. Ensemble groepeert Macrons ‘La République en Marche’, herdoopt tot Renaissance, samen met Modem en Horizons. Deze laatste is de beweging van Macrons ex-premier Edouard Philippe die vooral ex-leden van de rechtse ‘Les Républicains’ (LR) groepeert.
De Macronie heeft rechts dus verder opgeslorpt. Merkwaardig is dat de kandidaten van de rechtse LR dat etiket in de campagne zoveel mogelijk verbergen, ze voeren campagne op hun naam. Na hun eventuele verkiezing kunnen ze nog altijd zien waar ze terecht kunnen.
Nupes
Macron zou graag een volstrekte meerderheid, dat is 289 van de 577 zetels, voor zijn Renaissance halen, zodat hij niet afhankelijk is van de bondgenoten. Dat leek na de presidentsverkiezingen goed mogelijk. Maar de twijfel is groot nu blijkt dat de linkse coalitie Nupes kans maakt op grote zetelwinst. Nupes staat voor Nouvelle Union Populaire Ecologique et Sociale. Ze groepeert Mélenchons La Franse Insoumise (LFI), de communistische PCF, de groene EELV en de socialistische PS.
De campagne “Mélenchon premier” slaat aan. Het is alleen zaak dat ook in de stembus vertaald te krijgen. Nupes heeft wel actief campagne gevoerd om kiezers te mobiliseren, en de eenheid bij links heeft tal van kiezers gemotiveerd om zondag toch naar de stembus te trekken.
De Macronie is daar niet gerust in. Ze gelooft wel niet dat Nupes een volstrekte meerderheid kan halen, daarvoor is het kiessysteem te gunstig voor ‘Ensemble’. Om tot de tweede ronde door te dringen, moet een kandidaat bij de twee beste zijn of minstens 12,5 % van de ingeschreven kiezers halen. Bij een opkomst van minder dan de helft, betekent dat dus meer dan 25 % van de uitgebrachte stemmen. Met hun coalitie maken de kandidaten van Ensemble veel kans om naar de tweede ronde te gaan, bijna altijd in duel.
In dat systeem is de centrumplaats van Macrons coalitie een pluspunt. Er zullen immers zeer veel kiesdistricten zijn (één zetel per district in twee ronden) waar een kandidaat van Ensemble het in de tweede ronde zal moeten opnemen tegen een kandidaat van ofwel de linkse Nupes, of tegen een van het uiterst-rechtse Rassemblement National (RN). Macrons kandidaten gaan ervan uit dat linkse kiezers bij een duel tussen Ensemble en RN voor hen zullen stemmen, en als het gaat om Nupes tegen Ensemble zullen rechtse kiezers links willen tegenhouden. Misschien, zeker is dat niet, ze kunnen ook thuisblijven.
Nerveuze Macronie
Er heerst hoe dan ook grote nervositeit bij de Macronie. Om mogelijk succes van Nupes wat weg te moffelen, had het ministerie van Binnenlandse Zaken besloten om bij de officiële uitslagen de naam Nupes weg te moffelen en alleen de onderscheiden partijen te melden, wat een beetje manipulatie toelaat. De Conseil d’Etat heeft op klacht van Nupes het ministerie teruggefloten.
Ook als Nupes zonder meerderheid een sterke oppositie vormt, kan dat de machtsverhoudingen sterk wijzigen. Macron heeft vijf jaar geregeerd zonder eigenlijk rekening te moeten houden met het parlement. Alleen de Senaat, waar rechts een meerderheid heeft, kon de zaken vertragen en een hervorming van de instellingen blokkeren. Maar de Assemblee was gewillig.
Dat kan dus veranderen. Net nu komt Macron met een voorstel af voor een Conseil national de la refondation’ oprichten, met gekozenen en door het lot aangewezen burgers. Ook bij de Macronie is daar onthutst op gereageerd, want waarom nog verkiezingen houden als de president daarnaast een halfslachtig bestuursorgaan plaatst.
Zie ook:
En:
