De Franse militairen in Ouagadougou hebben één maand om hun biezen te pakken. De militaire junta die in oktober vorig jaar een andere junta opzij zette, verbreekt de militaire samenwerking met Frankrijk. Op straat dragen de aanhangers van de junta Russische vlaggen mee.
Vorig jaar trokken de Franse militairen na maanden van spanning met de junta, weg uit Mali. Ook daar waren kolonels en een groot deel van de bevolking erg ontevreden over bijna tien jaar Franse deelname aan terreurbestrijding. Want op het terrein wonnen de jihadisten – zowel die van Al Qaida als van IS – voortdurend terrein. Idem in Burkina Faso waar de toestand het voorbije jaar erg uit de hand loopt. Jihadisten van alle slag zouden nu 40 % van het grondgebied controleren. Door die opmars zijn er al minstens twee miljoen interne vluchtelingen, wat grote druk zet op Ouagadougou en andere steden.
Mislukking
De operatie Barkhane, waaraan twee jaar geleden nog meer dan 5000 Franse militairen deelnamen, startte in 2014 om de oprukkende terreurgroepen een halt toe te roepen. Op 9 november vorig jaar werd er een punt achter gezet. Naast Franse troepen, namen ook andere EU-landen eraan deel, waaronder België. Er waren ook troepen uit andere Sahellanden (naast Mali en Burkina Faso vooral Niger en Tsjaad).
Maar de jihadistische groepen bleven terrein winnen, corruptie ondermijnde vooral het regime in Mali waar officieren de macht nemen. De leiders waren opgeleid in Rusland en hebben nog steeds goede banden in Moskou. In Mali werden de vertrekkende Fransen vervangen door huurlingen van de Wagner-militie. Daarvan wordt beweerd dat die militie zich betaalt met de ontginning en roof van de plaatselijke rijkdommen – waaronder goudmijnen.
Hetzelfde gebeurt nu in Burkina Faso. Daar leeft al lang een anti-Franse stemming. Parijs wordt ervan verdacht de hand te hebben gehad in de moord van 1987 op Thomas Sankara, door velen de “Afrikaanse Che Guevara” genoemd. De Fransen werkten nadien alleszins goed samen met moordenaar Blaise Campaoré die 27 jaar aan de macht was.
Dat de operatie Barkhane de lokale scheuten van Al Qaida en IS niet kon stoppen, integendeel, wekt bij veel Afrikanen woede en wantrouwen. Sommigen gaan zover de Fransen ervan te beschuldigen met de jihadisten samen te werken om zo hun greep op die landen te handhaven. In Burkina Faso verwijt de junta de Fransen dat ze vorig jaar weigerden de nodige wapens en ondersteuning te verlenen om de jihadisten terug te dringen. Parijs verwijt de junta dan weer onkunde.
De tegenslagen van de Fransen komen vooral Rusland goed uit. Maar ook China en zeker Turkije maken ervan gebruik om zich in de Sahel steviger in te planten;
