Op 28 augustus maakte het Hoog Kiestribunaal van Guatemala de resultaten van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen officieel bekend , waarbij de heer Bernardo Arévalo en mevrouw Karin Herrera, van de Movimiento Semilla tot president en vicepresident werden verkozen. Dit democratische proces werd echter vanaf het begin systematisch ondermijnd en dat is nog steeds het geval, ook na de officiële erkenning van de resultaten. Tegen de normen van het eigen verkiezingsreglement in, beval op dezelfde dag van de officiële bekendmaking van de resultaten, het Bevolkingsregister van het Hoog Kiestribunaal (TSE) de voorlopige schorsing van de wettelijke status van de Movimiento Semilla, de winnaar van de verkiezingen. Daardoor rezen nieuwe twijfels over de machtsoverdracht en de deugdelijkheid van het proces. Twee dagen later schorste de Raad van Bestuur van het Congres, in een onwettelijk proces, de Movimiento Semilla en verklaarde haar volksvertegenwoordigers onafhankelijk. Op zondag 3 september vernietigde het Hoog Kiestribunaal (TSE) de resolutie van het Bevolkingsregister tegen de politieke partij. Maar op dezelfde dag kondigde de Raad van Bestuur van het Congres aan dat hij overleg moest voeren alvorens hij de rechten van de partij in het wetgevende orgaan kon herstellen. Daardoor liep een herstelmaatregel vertraging op, die nochtans onmiddellijk had moeten uitgevoerd worden. Daar bovenop zijn er de voortdurende aanvallen geweest van het Openbaar Ministerie onder leiding van Consuelo Porras – door de Verenigde Staten opgenomen in een lijst van mensen die als corrupt worden beschouwd – die haar kruistocht voortzet om de democratische instellingen te verzwakken, door gerechtelijke ambtenaren en personen van de media te vervolgen. Onlangs nog heeft deze instantie de arrestatie bevolen van Claudia González, advocaat van verschillende onafhankelijke magistraten, die gecriminaliseerd worden en het slachtoffer zijn van gerechtelijke intimidatie door het Openbaar Ministerie. Verschillende actoren op het hoogste niveau – waaronder de Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands Beleid van de Europese Unie, de Spaanse regering, de Waarnemingsmissie voor de verkiezingen van de Europese Unie, de voorzitter van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken – hebben in dit verband openlijk hun bezorgdheid geuit. Het klimaat van instabiliteit en onzekerheid dat in het land heerst, houdt de burgers in een situatie van verwarring, stress en onbehagen, terwijl de druk op de verschillende sociale en politieke actoren toeneemt. Wij zijn van mening dat de electorale triomf van de verkozen president, de heer Bernardo Arévalo niet mag ondermijnd worden, dat het functioneren van de democratische staat moet gegarandeerd worden en dat alle acties die de rechtsstaat uithollen moeten worden stopgezet. In het licht van de bovenbeschreven situatie roept EU-LAT Netwerk de lidstaten van de Europese Unie en de Dienst voor Extern Optreden van de Europese Unie op om: * De officiële resultaten van het verkiezingsproces en Bernardo Arévalo en Karin Herrera als verkozen president en vicepresident zo spoedig mogelijk publiekelijk te erkennen; – de aanwezigheid van de waarnemingsmissie van de verkiezingen van de Europese Unie te verlengen tot de inhuldiging van de president in januari 2024 of ten minste tot de formele voltooiing van het verkiezingsproces eind oktober; – erop aan te dringen dat de Movimiento Semilla en de heer Arévalo worden beschermd tegen intimidatie, aanvallen of aanslagen, zoals ook geëist door de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Rechten van de Mens. – de EU-richtlijnen inzake verdedigers van de mensenrechten uit te voeren om alle mogelijke maatregelen te nemen en te vermijden dat men doorgaat met het manipuleren van de straffende macht van de staat en zijn gerechtelijke instanties, die het werk van de verdedigers van de mensenrechten bestoken en schaden, waardoor het recht om rechten te verdedigen wordt geschonden; – alle nodige maatregelen te nemen om bij te dragen tot de eerbiediging van de democratische beginselen en de wil van de Guatemalteekse bevolking.
Guido De Schrijver – Steungroep ‘Solidair met Guatemala’ Lidorganisatie van EU-LAT Network en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités
