Tony Blair was ei zo na voorzitter van de EU-Raad, “president van Europa”. Maar naast andere bezwaren, woog toch ook zijn enthousiaste betrokkenheid bij de aanval van 2003 op Irak. Blair had toen als papegaai van toenmalig VS-president George W. Bush het refrein herhaald dat de Iraakse president Saddam Hoessein over massavernietigingswapens (MVW) beschikte waarmee hij ook het Verenigd Koninkrijk kon treffen.
Het was op gezag van dat betoog dat het Britse parlement instemde met de Britse deelname aan de oorlog tegen Irak. Maar zoals al snel bleek, viel er einde en verre geen enkel MVW in Irak te bespeuren. De media van Murdoch en zoveel andere die tot oorlog hadden opgeroepen, vertikten het een mea culpa te slaan. Bush en Blair konden dus niets voorleggen, maar hielden het er dan maar op dat ze toch een goed werk hadden gedaan door Saddam van de macht te verdrijven.
De verontwaardiging was wel groot, maar Blair weigerde zich te verantwoorden. Had hij zijn regering niet bewust voorgelogen om toch aan de oorlog te kunnen deelnemen en zo zijn trouw aan Washington te bevestigen? Zolang hij premier was, hield Blair de boot af. Het voorbije jaar werd de druk, zeker vanuit de publieke opinie, steeds groter om Blair ter verantwoording te roepen. Wist hij dat er in Irak geen MVW waren, maar loog hij aan regering en volk? Er werd beslist een regeringscommissie in het leven te roepen die de gewezen premier zal horen.
Maar Blair, even arrogant als altijd, wil niet wachten tot wanneer hij – begin 2010 – voor de commissie moet getuigen. In een gesprek met de BBC zei Blair dat zelfs zonder die massavernietigingswapens, hij van oordeel was dat Saddam moest verjaagd worden.
Blair ging los voorbij aan het feit dat hij alleen die wapens, en niets anders, aanvoerde als reden voor deelname aan de oorlog.
Nooit werd in 2002-2003 een ander argument dan die wapens naar voor gebracht. Daar stond of viel de deelname mee. Maar nu bleek dat absoluut niet belangrijk, barbertje moest hangen, met welk voorwendsel dan ook. Voor de gelegenheid werd er nog aan toegevoegd dat Saddam die wapens – chemische of misschien wel nucleaire – zelfs wel ter beschikking van Al Qaida kon stellen. Terwijl het regime van Saddam en Al Qaida absoluut geen vrienden waren en Al Qaida pas na de val van Saddam in Irak voet aan de grond kreeg.
Het parlement volgde Blair, ook al twijfelden de Britse inlichtingendiensten op dat ogenblik zeer sterk aan de beweringen over die MVW. Maar ze moesten hun mond houden, Blair wou en zou oorlog krijgen.
Blair komt nog met een ander argument aandraven: Saddam was een gevaar voor de ganse regio, wat ook al gelogen is. In alle opzichten hebben Bush en Blair een oorlog ontketend die indruist tegen het internationaal recht. Blair had met zijn verhaal over de MVW het recht op zelfverdediging ingeroepen, maar daar is niets van aan. Blair zou dus niet alleen voor een regeringscommissie moeten verschijnen die vooral dient om de publieke opinie tegemoet te komen, maar ook voor een internationaal tribunaal. Vooral omdat intussen ook aan het licht is gekomen dat Blair al in juni 2002 aan de legerleiding opdracht gaf de invasieplannen uit te werken.
Waarom Blair zo handelde? De meeste Britse experts hebben maar één uitleg: hij wou een bevoorrechte relatie met het Witte Huis in Washington, sterker nog dan Thatcher had ten tijde van Reagan. Is het omdat sommige EU-leiders in hem vooral een man van Washington zien, dat ze zijn kandidatuur voor Europa hebben gekelderd?
(Uitpers nr. 116, 11de jg., januari 2010)
