De Britse premier Tony Blair, van New Labour, heeft zich snel opgeworpen als de adjunct van sheriff Bush in de strijd tegen het internationaal terrorisme. De Russische president Vladimir Poetin, patriot, is gepromoveerd tot een van de belangrijkste figuren in diezelfde strijd. Hoe doen ze het?
Blair heeft verscheidene keren beklemtoond dat de terreurnetwerken ook in hun portefeuille moeten worden aangepakt. De strijd tegen de financiële netwerken van die groepen zal ongenadig zijn.
Toevallig verscheen ermiddenin die verklaringen (op 10 oktober) een rapport van de Anti-witwascommissie van de Franse Assemblée nationale. Het is één striemende aanklacht tegen het laxisme van de City of London en in andere Britse fiscale paradijzen (Man, Kanaaleilanden, Gibraltar). Tussen het witwassen van zwart en misdaadgeld en het doen circuleren van terroristengeld is er geen beschot. Het zijn paradijzen voor de familie van Bin Laden en wellicht ook voor de organisatie van Osama. Dit in het hart van Blairs Verenigd Koninkrijk.
"Londen en zijn City zijn zeer aantrekkelijk voor witwassers", meldt het rapport. Die City is niet alleen een fiscaal paradijs, maar ook een toevluchtsoord voor wie zich aan de justitie wil onttrekken. De City weigert doorgaans elke medewerking met buitenlandse magistraten die maffiagroepen bestrijden, zich verbergend achter het bankgeheim.
Toch stond het Verenigd Koninkrijk niet op de recente lijst van de speciale Task Force van de OESO. Dat heeft niets te maken met de feiten, maar met diplomatieke druk van de regering Blair.
Londen was misnoegd over dit Franse rapport. Maar enkele dagen later kwam vanuit Londen de mededeling dat het verenigd Koninkrijk niet in staat is om de witwasoperaties van terroristen in de City te stoppen, gewoon omdat er zoveel geld mee gemoeid is. Die verklaring kwam niet van anti-globalisten, maar van Howard Davies, topman van de Financial Services Authority die de strijd tegen verdachte transacties moet aanbinden.
Minister van Financiën Gordon Brown beloofde daarop beterschap. Er komt strengere controle op de wisselkantoren, zei hij, terwijl Davies aankondigde dat de meldingsplicht voor verdachte kapitalen zal worden uitgebreid tot boekhoudkantoren en advocaten.
Datzelfde kondigden ook de EU-ministers van Financiën en Justitie aan. Ze hebben met de EU-Commissie en een delegatie van het EU-parlement een regeling uitgewerkt die onder meer zou inhouden dat notarissen, fiscale adviseurs en casino’s eindelijk verdachte kapitalen zouden moeten signaleren. Maar de zaak zit al een tijdje vast op de kwestie of ook advocaten aan die meldingsplicht moeten worden onderworpen. Zoiets schendt de vertrouwelijke band tussen advocaat en cliënt, zeggen de lobby’s van de advocaten die daarin een aantasting van de rechtsstaat zien. Dat casino’s nu nog niet aan die plicht zijn onderworpen is ronduit hallucinant.
Blairs strijd tegen ‘terreur-kapitalen’ is dus ronduit hypocriet, gewoon omdat die kapitalen dezelfde witwascircuits gebruiken als zoveel ander frauduleus kapitaal.
Poetin is nog een ander paar mouwen in de strijd tegen het terrorisme.
Er is vooreerst nog altijd het sterke vermoeden dat zijn vroegere dienst, de geheime dienst FSB, de hand had in de terreuraanslagen van september 1999 die Poetin aangreep als verantwoording voor de nieuwe oorlog in Tsjetsjenië. Met daarbij natuurlijk het vermoeden dat hij zelf ook iets te maken had met die terreuraanslagen die aan ongeveer 300 mensen het leven kostten.
Er is echter vooral Tsjetsjenië zelf.
De Russische oorlog is geen succes geworden voor Moskou. Poetin tracht nu tijd te winnen door over onderhandelingen te spreken, terwijl hij tegelijk zijn bondgenoten in de strijd tegen het internationaal terrorisme voorhoudt dat de Tsjetsjeense opstandelingen handlangers van Osama bin Landen zijn.
Er bestaan vermoedelijk banden tussen enkele Tsjetsjeense groepen en de Taliban. Het gaat dan wel om groepen die ook banden hebben, of alleszins hadden, met invloedrijke kringen in het Kremlin, met de in ongenade gevallen zakenman Boris Berezovsky voorop. Dat was het geval in de zomer van 1999, toen Berezovsky en Poetin nog onder één hoedje speelden.
Vooral Blair hemelt Poetin op als een belangrijke bondgenoot en een groot staatsman. Tenslotte ging Blair begin 2000 naar Rusland om Poetin in diens campagne voor de presidentsverkiezingen te steunen. De vriendschap is dus niet nieuw. Sinds Blairs eerste bezoek aan Poetin zijn in Tsjetsjenië weer duizenden burgers omgekomen bij bombardementen op dorpen of gewoon bij executies. In de gevangenkampen is marteling, soms tot de dood, schering en inslag. Poetin houdt de media ver weg van het terrein, maar er zijn onder meer de gestoffeerde rapporten van Human Rights Watch om de dagelijkse en massale terreur aan te klagen.
Toch zijn de internationale bestrijders van het terrorisme als Blair en Bush in de Kaukasus solidair met de terrorist tegen de slachtoffers.
Ook de Russische beweging Memorial maakt melding van terreurdaden, zoals groepsverkrachtingen en andere strafexpedities met massale folteringen en ontvoeringen naar onbekende bestemming.
Sinds Russische troepen eind 1994 Tsjetsjenië binnenvielen, zijn daar al meer dan honderdduizend burgers omgekomen, veruit de meesten door operaties van het Russisch leger. Maar in de huidige strijd tegen het Kwaad tellen zij voor Blair en Bush (en Verhofstadt en Michel) niet mee, want Poetin staat aan de kant van het Goede.
(Uitpers, november 2001)
