Thailand rouwt een jaar lang om de dood van koning Bhumibol Adulyadej. Geen enkele normale Thailander die het zal riskeren niet mee te rouwen, want zelfs een onschuldig grapje over de hond van de koning betekent gevangenis. Dus zeker geen toespelingen op het feit dat hij als almachtige vorst twaalf staatsgrepen steunde. Zoals die van 2014 die het land, alweer, onder militair bewind bracht. Bhumibol is dood, koning Philippe rouwt om de dood van deze goede vriend van de Belgische monarchie.
Majesteitsschennis
Het Hoog Commissariaat voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties zei in augustus vorig jaar geschokt te zijn door de vele zware straffen in Thailand wegens majesteitsschennis. Sinds de door Bhumibol aangemoedigde militaire coup in mei 2014, zijn er tientallen processen geweest waar mensen tot 30 jaar opsluiting werden veroordeeld voor gebrek aan eerbied voor de vorst.
De minste ironie op Internet over de koning, zijn onmiddellijke omgeving of zijn hond wordt onverbiddelijk afgestraft. Een vrouw die op Bhumibols verjaardag in het zwart liep, kwam voor de rechter wegens gebrek aan eerbied. Zelfs een geestelijke gestoorde man die per ongeluk een portret van de koning beschadigde, hoorde zich tot 5 jaar cel veroordelen.
Portretten van Bhumibol hangen er in overvloed. De personencultus rond wijlen de vorst moet niet onderdoen voor die in Noord-Korea. Vanaf de kleuterschool wordt de kinderen ingeprent dat de vorst de hoeksteen van de natie is. De boeddhisten zorgen voor de bijkomende religieuze verering, het leger is een even grote propagandist van de monarchie.
Coup na coup
Leger en paleis zijn twee handen op één buik, om hun orde te handhaven slaan ze de handen in elkaar. Bhumibol heeft de 12 staatsgrepen onder zijn bewind gesteund, de laatste vanop zijn ziekbed. In mei 2014 maakte de legerleiding een einde aan de regering van premier Yingluck Shinawatra. Haar partij, Peua Thai, had nochtans in 2011 de verkiezingen gewonnen met een programma voor iets meer sociale gerechtigheid, voor meer ontwikkeling van het platteland. Geen revolutionair programma, maar toch niet verteerbaar voor de alliantie van paleis, generaals en oligarchen.
Die had in 2006, ook al met een coup, een einde gemaakt aan de regering van Thaksin Shinawatra, de broer van Yingluck, die sindsdien in ballingschap leeft. Thaksim had fortuin vergaard in de telecommunicatie, zijn partij was door en door neoliberaal, maar zij wou de groeiende ongelijkheid verzachten.
Zijn regering bracht gratis gezondheidszorg in verwaarloosde gebieden. Goedkope kredieten en subsidies voor voedsel haalden boeren uit de armoe. In 5 jaar steeg, aldus de Wereldbank, het gemiddeld inkomen in het arme noordoosten met 46 %. Het zinde Bhumibol niet, deze vorst van de feodale liefdadigheid met een vorstelijk fortuin dat op 32 tot 48 miljard euro wordt geraamd! In 2006 maakte het leger met koninklijke zegen een einde aan Thaksins regering.
Bij de verkiezingen van 2011 won diens partij, nu geleid door zijn zuster, opnieuw. Yingluckregeerde tot de coup van mei 2014 onder leiding van generaal Prayuth Chan-ocha die premier werd. Onmiddellijk na de coup begon de lawine van processen en zware straffen wegens majesteitsschennis, bedoeld om de schrik erin te houden. Die processen zijn volgens de VN-Commissie Mensenrechten een aanfluiting van alle elementaire rechten.
Grondwet
De militairen stelden een nieuwe grondwet op die tegemoetkomt aan de wensen van de gele bourgeoisie verenigd in de “Democratische partij”. Haar leider vond dat het volk niet in staat is goed te kiezen, het koos immers voor verandering. Dus moet er een geleide democratie komen waarin de stem van de kiezers niet teveel doorweegt… Met een senaat waarvan de leden door het militair bewind worden aangeduid om elke sociale ontsporing te vermijden.
Die grondwet werd in augustus met 61 % goedgekeurd. Tegenstanders konden geen campagne voeren, bovendien was het: die grondwet met verkiezingen volgend jaar, of niets. Die verkiezingen zullen nu allicht moeten wachten tot na het rouwjaar voor Bhumibols dood.
Intussen zou kroonprins Vajiralongkorn de troon bestijgen, tenzij het leger ingrijpt en bijv. diens zus prinses Sirindhorn in de plaats stelt. De prins is niet populair, zeker niet bij de militairen. Hij verkiest Beieren en het uitgaansleven boven de troon, luidt het. Hij wordt er ook van verdacht contact te onderhouden met een banneling in Dubai, Thaksin. En dus onberekenbaar en onbetrouwbaar voor de gevestigde orde.
