In augustus vond in New York de eerste ronde plaats van de onderhandelingen over een VN-belastingconventie. Het punt stond al lang op de agenda van sommige Lidstaten, vooral in het Zuiden, en van enkele gespecialiseerde NGO’s.
Nu er in de VN zelf een akkoord werd bereikt over de wenselijkheid van een FCITC (Kaderconventie voor internationale samenwerking op het vlak van belastingen) konden de gesprekken beginnen. Het wordt in elk geval een lang proces. Vóór 2027 worden er geen resultaten verwacht.
Eén zaak werd alvast bereikt, het mondiale middenveld mag mee aan de onderhandelingstafel, hoewel het niet aanwezig zal zijn bij het overleg tussen de plenaire onderhandelingsrondes.
De eerste punten die al besproken werden is o.m. of deze Conventie ter aanvulling of ter vervanging komt van al bestaande akkoorden. De meeste daarvan werden afgesloten in het kader van de OESO en de bekendste is die van nauwelijks enkele jaren geleden waardoor grote transnationale bedrijven een minimumbelasting moeten betalen. Probleem daarbij is dat Trump de VS al heeft terug getrokken uit dat akkoord. Hoe het er verder mee moet is daarom nog niet duidelijk.
Een tweede punt is de oplossing van geschillen. Bij de VN wordt dan traditioneel gedacht aan arbitrageprocedures, maar daar zijn de landen van het Zuiden niet zo op gebrand, gelet op hun negatieve ervaringen met ISDS (een arbitrageprocedure voor handelsgeschillen).
Een derde punt tenslotte is de belasting van grensoverschrijdende digitale diensten. Het is de sector waar momenteel de grootste winsten worden geboekt die nauwelijks worden belast.
Het zijn erg technische discussies maar ze zijn bijzonder belangrijk omdat in het kader van de gesprekken over ontwikkeling en de financiering daarvan, voortdurend wordt gewezen op het belang van nationale middelen. Maar hoe kunnen die middelen gemobiliseerd worden als multinationals slechts zelden kunnen belast worden?
Wat ook aan bod kwam tijdens de eerste ronde is de belasting van superrijke mensen (HNWI’s). Ook voor dit punt groeit langzaam het besef dat er iets moet gedaan worden aan de ongelijkheid en het belastingvrij accumuleren van inkomen en vermogen door de miljardairs.
Het is hoe dan ook een hoopvol initiatief in een wereld die er voor de rest niet al te rooskleurig uitziet.
De tweede ronde van de onderhandelingen vindt plaats in november in Nairobi, Kenia.
