Syndicale actiedag op 18 september. PS als redder?
François Bayrou stapt op als premier van Frankrijk. Nog niet officieel, maar op 8 september vraagt hij in de Assemblée het vertrouwen – en de kans is erg klein dat hij dat krijgt. Daarop zal hij met groot vertoon aftreden en is het woord aan president Emmanuel Macron uitschrijven. Bayrou ziet zich als de held van een Grieks drama: het land moet volgens hem inzien dat het op weg is om in dezelfde toestand te geraken als Griekenland in 2010.
Bayrou rekent nog op een mirakel: dat de Fransen tot inzicht komen, vooral dan de PS die hem met een onthouding zou moeten redden. Met de PS weet men maar nooit; rond ex-president François Hollande hebben er oren naar een oproep voor ‘nationale unie om het land te redden’. “We zijn bereid mee te regeren als er een compromis komt”, aldus Jerôme Guedj, parlementslid, op de ‘studiedagen’ van de PS. Een compromis, en we doen mee.
Bayrou doet voorlopig echter geen enkel gebaar in dhunrichting. “Son seul souci c’est de soigner le moment thétral de sa chute pour pouvoir ensuite rebondir” (Hij is alleen bezorgd om zo thetraal mogelijk te vallen om dan weer op te staan), vindt rechts parlementslid Harold Huwart. Bayrou ziet zichzelf in een historisch moment. Een drama, maar dan erg zielig.
Cadeau’s
Drama is dat veruit de meeste Fransen niet willen smullen van zijn remedie voor de benarde financiële toestand. Half juli stelde hij zijn begrotingsplannen voor: 44 miljard euro aan besparingen en een beetje nieuwe inkomsten. Zo zou het land aan een crisis op zijn Grieks kunnen ontkomen.
Dat de schuldenlast groot is, ontkent niemand. De vraag rijst wie daar verantwoordelijk voor is. Na acht jaar presidentschap van Emmanuel Macron ligt het antwoord voor de hand: diens beleid van de enorme cadeaus aan de grote ondernemingen, de fiscale vrijstellingen voor de rijken.
“We moeten niet stemmen over de begrotingsplannen maar over de principes”, zegt Macron. Die maakt zich duidelijk illusies over de domheid van de Fransen, parlementsleden incluis, wéant niemand ontkent het probleem. “Wat wil je van een president die alleen naar zichzelf luistert”, oppert Olivier Faure, voorzitter van de PS die verzekert dat zijn partij natuurlijk het vertrouwen zal weigeren. “Dat discours van ik of de chaos, het komt er altijd op neer de verantwoordelijkheid te willen leggen bij degenen die er niets mee te maken hebben”, aldus Faure.
Ook Bayrou stelt het voor alsof er over de ernst van de toestand wordt gestemd. Geen discussie over hoe het zover is kunnen komen. De door Macron afgeschafte ISF (belasting op het fortuin) blijft afgeschaft. Er wordt niet geraakt aan de 221 miljard euro subsidies voor ondernemingen waarop geen controle is; die ondernemingen gebruiken ze deels voor dividenden aan aandeelhouders.
Wat er wel in staat en wat zoveel woede wekt: twee vakantiedagen supprimeren, “want Frankrijk moet minder uitgeven en meer produceren” (Bayrou). Verder bevriezing van de pensioenen (“de huidige gepensioneerden hebben gouden tijden meegemaakt en zijn dus geprivilegieerd”, aldus Macroniens) en bevriezing van sociale uitkeringen, zoals die voor werkloosheid waaraan al zoveel is geknaagd.
Ik of/en chaos
Ik of de chaos. Chaos is er al een tijdje, Bayrou regeert zonder meerderheid en kon op elk ogenblik sneuvelen door een motie van wantrouwen. Om die voor te zijn vraagt hij dus het vertrouwen, met de uitdrukkelijke steun van Macron. Waat die na Bayrou’s val zal doen, weet hij wellicht zelf nog niet. Nieuwe premier? Assemblée ontbinden? Zelf aftreden zit er niet in.
Ik of de chaos. Bayrou doet zijn coup ook twee dagen voor de dag van “Bloquons tout” op 10 september. Het idee werd in mei geopperd door een uiterst-rechts clubje en deemsterde weg. Tot het in juli na Bayrou’s boodschap op ‘sociale media’ werd opgepikt en er lokale groepen de actie begonnen te organiseren.
Het initiatief wordt nu volop gesteund door La France insoumise (LFI) van Jean-Luc Mélenchon die deze keer de boot niet wil missen, zoals bij de gilets jaunes van 2018-2019.
Acht vakbonden beslisten vrijdag op 18 september een nationale actiedag te houden, met manifestaties en stakingen. Ze bestempelen de voorstellen van Bayrou als van een ongekende brutaliteit. Over deelname aan de Blokkade van 10 september zijn ze verdeeld. De linkse CGT zal die dag deelnemen aan acties, de CFDT zet alles op 18 september.
Vechtend links
Bij meervoudig links worden alle mogelijke scenario’s voor na Bayrou’s val bekeken. Opnieuw Matignon opeisen zoals het Nouveau Front populaire (NFP) dat na de verkiezingen van juli deed, met het argument dat het NPF het grootste blok vormde (194 op 577 zetels)? Probleem is dat het NPF niet meer bestaat en dat tal van socialisten LFI als hun grootste vijand beschouwen. Mélenchon doet met enkele recente uitspraken zijn best om de kloof nog breder te maken.
Maar wat indien Macron na Bayrou weer verkiezingen uitschrijft? De PS zegt dat ze daarover een “strategie” uitwerkt, al komt dat er gewoon op neer dat ze kiesdistrict per district bekijkt hoe ze zetels kan redden of winnen. Bij de Ecologisten dromen ze er van dat er per district toch maar één linkse kandidaat zou zijn.
Dromen, want over zeven maanden zijn er gemeenteraadsverkiezingen en van linkse samenwerking is geen sprake. LFI gaat zoveel mogelijk eigen kandidaten voordragen in een poging zich lokaal in te planten, wat dat ontberen de ‘insoumis’. Daarmee riskeert links verscheidene steden kwijt te raken, maar Mélenchon stelt het heil van de eigen beweging, vooral het heil van zichzelf, boven het lot van links. Alleen rechts kan er wel bij varen. Of uiterst-rechts dat zich ook sterker lokaal wil inplanten.
