Marine Le Pen, boegbeeld van het uiterst rechtse Franse Rassemblement National, kreeg samen met een aantal Europese Parlementsleden deze week een erg koude douche. In het proces wegens misbruik van Europees geld – het aanwerven van medewerkers die niet voor het EP maar wel voor de partij werkten – vraagt de openbare aanklager tegen Le Pen een straf van vijf jaar gevangenis, waarvan twee jaar effectief (eventueel met enkelband), een boete van 30.000 Euro en vijf jaar ontzetting uit haar politieke rechten. De uitspraak volgt pas begin 2025, maar het spreekt voor zich dat met een dergelijke straf Marine Le Pen niet kan meedoen aan de Franse Presidentsverkiezingen van 2027.
Belangrijk hierbij te vermelden is het feit dat die ontzetting uit haar politieke rechten niet afhangt van de beslissing van de magistraten, maar wel een logisch en wettelijk gevolg is van een veroordeling wegens misbruik van openbare fondsen.
Le Pen en met haar de hele partij mag dan roepen dat dit een politieke vervolging is, de feiten van misbruik staan vast – de getuigenissen van medewerkers en parlementsleden tijdens het proces waren onthullend in hun eenvoud en openheid – en de kans is dus bijzonder groot dat ze niet aan een vierde campagne zal kunnen beginnen. Het openbaar ministerie vroeg namelijk ook ‘voorlopige uitvoering’ wat betekent dat een eventueel beroep van Le Pen tegen het vonnis de strafbepalingen niet opschort.
Dat het vonnis politiek ideologisch beïnvloed wordt is niet uit te sluiten, maar in welke richting? ‘Linkse’ rechters die uiterst rechts willen treffen of ‘rechtse’ rechters die het RN een andere richting willen uitsturen?
De rivaliteit tussen boegbeeld Marine Le Pen en partijvoorzitter Jordan Bardella kan niet geloochend worden. Reeds lang staat Bardella merkelijker hoger op de populariteitsladder dan Le Pen en er worden al lang vragen gesteld over de ambities van de jonge voorzitter.
Die voorzitter krijgt trouwens volop de steun van mediamagnaat Vincent Bolloré, die sterk achter het boek staat dat Bardella de afgelopen week heeft uitgebracht. En in dat boek – de autobiografie van een 29-jarige – worden de scheidingslijnen tussen hemzelf en de vrouw die hij als ‘zijn moeder’ beschouwde zeer duidelijk.
Marine Le Pen is enkele jaren geleden begonnen met een ‘dediabolisering’ van het RN, om zich van de zwartbruine solferwalm rond haar vader te bevrijden. Niks antisemitisme, niks racisme, niets links of rechts, voor Le Pen was de tijd van de grote kloof voorbij. Vandaar dat Le Pen ook een beetje sociaal wilde zijn en zich net als links verzette tegen de pensioenhervorming.
De tijden zijn veranderd. Bardella is rechts en wil een rechts RN. Zijn grote helden zijn Nicolas Sarkozy en zijn onlangs overleden adviseur Patrick Buisson. Zij dromen van een grote eenheid van rechts, iets wat Le Pen nooit heeft gewild.
Bardella wil een eenheid van het patriottische kamp, een rechtse alliantie tussen een rechtse volksklasse en een behoudsgezinde bourgeoisie, een huwelijk tussen de identitairen en de rechtse liberalen. Tegen alles wat centrum en mondialisering en woke is.
Er is nog lang geen breuk tussen Le Pen en Bardella, maar die laatste is wel al een tijdje bezig de partij naar zijn hand te zetten. Een veroordeling van Le Pen kan de deur van de dediabolisering definitief dicht gooien.
Wat in het Franse RN gebeurt sluit aan bij de herschikking en de reorganisatie van de wereldwijde rechterzijde. Denk aan de overwinning van Trump. Denk aan het werk van Steve Bannon in Europa en Latijns Amerika. En denk aan de ‘Patriotten’ die de derde grootste fractie vormen in het Europees Parlement.
