De regering van Sjeik Hasina staat onder druk om een amendement uit de grondwet te halen opdat Bangladesh zijn lekenkarakter van 1972 terugkrijgt. Dat volgt op een golf van extremistisch moslimgeweld tegen hindoes. Daarbij vielen minstens tien doden, tempels en honderden woningen werden in brand gestoken.
Een video waarop een koran te zien is aan de voet van een hindoegodheid, stak het vuur aan de lont. Uiterst-rechtse moslimgroepen vielen daarop hindoewijken aan om die ‘belediging’ te wreken.
Fanatisme
Minister van Informatie Murad Hassan verklaarde daarop dat Bangladesh een lekenstaat is waar er geen staatsgodsdienst is. Bangladesh, dat in 1971 onafhankelijk werd na zich van Pakistan te hebben losgemaakt, was in 1972 de eerste staat in deze regio met een moslimmeerderheid, die zich seculier verklaarde; Maar onder de militaire dictatuur kwam er in 1988 een ‘amendement’ waarbij de islam staatsgodsdienst werd.
Of de minister zijn zin krijgt, is een ander paar mouwen. “In Bangladesh is geen plaats voor religieus fanatisme”, zei hij. Maar premier Sjeik Hasina heeft om electorale reden dat fanatisme de vrije hand gelaten. Zij nam zelfs enkele radicale moslimgroepen mee aan boord.
Ze flirtte o.m. met de zeer radicale Hefazat-e-Islam (“Beschermers van de islam”) die in 2015 massabetogingen hielden voor de executie van atheïstische bloggers (van wie er verscheidene werden vermoord). De regering voerde toen repressie tegen atheïstische schrijvers. Hefazat voerde ook actie tegen een wet om vrouwen bij erfenis meer rechten te geven. Dit jaar keerde het tij, na grote betogingen tegen de komst van de Indiase premier Modi, werden honderden aanhangergs van Hefazat opgepakt. Intussen is er wel een opvallende islamisering geweest, steeds meer jongeren trgekken naar medrassa’s, religieuze scholen.
Hindoes, ca 9 % van de bevolking, kregen het al eerder zwaar te verduren, maar het was volgens hindoekringen nooit zo erg als deze maand.
Indiase reactie
Dat oplaaiend religieus geweld wordt onder meer uitgelegd als een reactie op de toenemende discriminatie van moslims in het naburige India, vooral in de nabije deelstaat Assam. Maar de pesterijen worden nu in reactie op wat in Bangladesh gebeurt, nog erger. De regerende hindoenationalistische BJP organiseert in het noordoosten demonstraties in solidariteit met de hindoes van Bangladesh, maar vooral tegen moslims in het algemeen.
Het feit dat de jongste tijd in deelstaat Kasjmir moslimopstandelingen meer dan tien hindoes en sikhs hebben vermoord, linkt de BJP uiteraard aan wat er in Bangladesh gebeurt. Minister van Binnenlandse Zaken Amit Shah bracht deze week een driedaags bezoek aan Kashmir. Shah bestempelde moslims ooit als “termieten”.
