De Azerbeidzjaanse president Ilham Alijev mag Israël op beide knieën danken voor zijn aandeel in de zege op de Armeniërs. Want de Israëlische drones Orbiter 1K en ander tuig hebben daar grotendeels toe bijgedragen. Armenië heeft alvast zijn ambassadeur uit Tel Aviv – die er nog maar net was – teruggeroepen.
Olie en wapens
Zodra Azerbeidzjan in 1991 een onafhankelijke staat werd, knoopte Israël er goede betrekkingen mee aan. Dat was vooral ingegeven door de olie en gas uit de Kaspische velden van Azerbeidzjan. President Geidar Alijev, vader van Ilham, sloot in 1994 een groot olieakkoord met een westers consortium voor een pijpleiding om die energie via Georgië naar de Turkse haven Ceyhan te transporteren; en vandaar voor een groot deel naar Israël. Rond 40 % van Iraëls olie invoer komt uit Azerbeidzjan.
Tegelijk kwam er nauw militaire samenwerking. Israëlische defensiebedrijven leidden in Azerbeidzjan de speciale eenheden en lijfwachten op, ze bouwden het veiligheidssysteem van de luchthaven van Bakoe en ze moderniseerden het militair tuig uit de Sovjetperiode.
In 2012 bestelde Bakoe voor 1,6 miljard dollar tuig bij Israel Aerospace Industries. In 2016 kondigde de Israëlische premier Netanyahu aan dat Bakoe voor 5 miljard dollar wapens had gekocht, onder meer drones en satellietsystemen. Dingen die tijdens de voorbije oorlog op grote schaal werden ingezet. Israël heeft gesofisticeerd materiaal geleverd dat zelfs Moskou niet heeft, aldus Israëlische bronnen.
Iran
De goede banden tussen de twee hebben ook met Iran te maken. Teheran heeft geen grote geschillen met Bakoe, hoogstens wat spanning rond de afbakening van elkaars zones in de Kaspische Zee. Er is wel wat wantrouwen. Teheran vreest geen acute heropleving van het Azeri’s nationalisme in eigen land (tussen 16 en 20 miljoen Azeri’s), maar met de nationalistische oprispingen in Bakoe vallen speculaties over een Groot-Azerbeidzjan niet uit te sluiten. Betogingen voor steun aan Bakoe in enkele Iraanse steden zijn alvast geen goed teken.
Voor Israël is Azerbeidzjan met zijn lange grens met Iran een gedroomde observatiepost. Volgens Israëlische bronnen heeft Israël al vorige eeuw die grens uitgerust met elektronische waarnemingsposten. Uiteraard is die samenwerking altijd aangemoedigd vanuit Washington.
Zie ook:
