Het wordt best spannend in Argentinië zondag 19 november. De tweede ronde van de presidentsverkiezingen gaat tussen twee kandidaten met een grondig verschillend profiel. Sergio Massa, huidig Minister van Economische Zaken, kwam als nummer één uit de eerste ronde, met 36,78 % van de stemmen. Stokebrand Javier Milei, zelfbenoemd libertair anarcho-kapitalist, werd nummer twee met 29,99 %. In de laatste peilingen staan ze bijna op gelijke voet, met een zeer lichte voorsprong voor Massa.
Opvallend is vooral hoe rechtse media Javier Milei hebben aangepakt. Zijn voorstellen zijn inderdaad buitensporig – dollarisering van de economie, vrije wapendracht, afschaffing van zowat de helft van alle ministeries, …. Ernstige kranten en bladen zijn gewoon ronduit tegen. Men vindt hem minder gek dan wel gevaarlijk. Wat niet betekent dat ze de voorkeur geven aan Sergio Massa, voor velen net iets te linksig en verbonden aan het ‘kirchnerismo’ (naar Nestor Kirchner, ex-President, overleden in 2010, man van zijn opvolgster Cristina Fernandez de Kirchner).
Het laatste televisiedebat, afgelopen zondag, werd volgens alle media duidelijk gewonnen door Massa. Maar uiteraard hangt alles af van hoe de kiezers van de drie overige partijen die deelnamen aan de eerste ronde, hun stemmen zullen verdelen.
Verdeelde allianties
De twee kleine partijen, één links en één centrum, halen samen geen 10 % van de stemmen, ze spelen zeer zeker een invloed, maar beperkt. Voor de derde kandidaat, Patricia Bullrich die 23,8 % van de stemmen haalde in de eerste ronde, ligt het anders. Zijzelf besloot voor Milei te kiezen, maar kan haar alliantie daar niet van overtuigen. Verschillende partijen zijn verdeeld, vooral de UCR, de radicale partij van ex-President Raul Alfonsin, die zich deels achter Massa schaart en ook deels zich wil onthouden. Bullrich is de kandidaat die door ex-president Mauricio Macri wordt gesteund, een uitgesproken rechts politicus.
Grappig is bovendien dat Milei en Bullrich de verwijten en de roddel niet achterwege lieten in de campagne voor de eerste ronde. Maar we hebben ons verzoend, zo stellen ze nu. Hun geloofwaardigheid komt het niet ten goede.
Internationale steun
Sergio Massa kreeg veel internationale steun, o.m. van een honderdtal vermaarde economen van over de hele wereld, zoals Thomas Piketty, Branko Milanovic, Jayathi Ghosh, José Antonio Ocampo en anderen. Ook een aantal politici in Latijns Amerika staken hun nek uit, zoals Pepe Mujica, Lula, Michelle Bachelet, Gustavo Petro en de Spaanse Pedro Sanchez zowel als José Luis Zapatero..
Het moet gezegd dat de voorstellen van Milei alleen diehard libertairen kunnen bekoren. Hoewel hij tijdens het laatste televisiedebat een paar stappen terug zette, weet iedereen inmiddels dat hij alle beurzen en subsidies wil afschaffen, gesubsidieerd onderwijs als indoctrinatie ziet, de gezondheidszorg volledig wil privatiseren, abortus onmogelijk wil maken, en zo meer. En wat in Argentinië nooit in goede aarde kan vallen is zijn lofzang op de neoliberale Margaret Thatcher, de vrouw die de Malvinas/Falklands Brits heeft gehouden en een schip met honderden Argentijnse soldaten heeft gekelderd. Kortom, velen zien Milei meer en meer als een sprong in het luchtledige.
Het paard van Troje?
Ik schreef het al in een vorig artikel. Velen beschouwen hem als een paard van Troje, volgens sommigen voor Massa, volgens anderen voor Macri. Politologen menen trouwens dat zijn hele discours niet bedoeld is om ooit te worden uitgevoerd. Milei is momenteel de facto in handen van Mauricio Macri die achter de schermen aan de touwtjes trekt, zo stellen sommigen.
Er werd ook informatie bekend gemaakt over wie hem financiert, en dat zijn stichtingen en NGO’s uit de V.S. en Israël, zoals de Atlas Economic Research Foundation, de National Endowment for Democracy, USAID en Freedom House. Steve Bannon en Peter Thiel zijn nooit ver weg als extreem-rechtse of zogenaamd libertaire kandidaten opkomen.
Een ander belangrijk punt dat tijdens deze campagne eindelijk meer in de openbaarheid is gekomen betreft de reusachtige schuldenlast waarmee ex-President Macri het land heeft opgezadeld. De grootste lening ooit van het IMF, nadat de regering van Cristina Kirchner de instelling had uitgewuifd, 55 miljard USDollar, is grotendeels opgegaan in kapitaalvlucht. Zelfs een evaluatieverslag van het IMF bevestigt dit. Het was een reden om een eind te maken aan de overeenkomst, maar de huidige regering van Alberto Fernandez werd er wel zeer zwaar door gehandicapt.
Tenslotte kunnen veel Argentijnen zich mogelijk negatief laten beïnvloeden door de kandidaat voor het vice-Presidentschap van Javier Milei. Victoria Villaruel is een dochter van militairen die actief waren tijdens de dictatuur van 1976 tot 1983. Zij is ultraconservatief, behoort tot de traditionele vleugel van de katholieke kerk en ontkent de wreedheden die tijdens de militaire dictatuur plaats vonden.
Kortom, wellicht wordt het een nek-aan-nek race, maar er zijn redenen om te hopen dat het sterk verarmde Argentinië dit keer aan het fascisme ontsnapt.
Wat Javier Milei wil, zo stelt Aram Aharonian, stichter van Telesur, is ‘de vrijheid om te stelen en te plunderen. Om zover te geraken heeft hij de krukken van Macri nodig’.
Wachten tot zondag. En mocht Milei verliezen, afwachten wat zijn reactie zal zijn. Nu al spreekt hij over fraude. Misschien heeft hij zijn laatste joker nog niet laten zien.
