De organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) is lang niet onbesproken. Ze werd gesticht in 1948 in een Koude Oorlog logica. De V.S. en Canada zijn er eveneens lid van en Cuba werd na zijn revolutie uitgesloten.
Het spreekt voor zich dat met de aanwezigheid van grote rijke landen zoals die van het Noorden, de armere en vaak veel zwakkere Staten nog weinig in de pap te brokken hebben.
Vooral de huidige voorzitter, een Uruguyaans diplomaat, Luis Almagro, is zeer betwist. Dat komt vooral door zijn rol in de Boliviaanse crisis van 2020 waarin hij zonder enig bewijs beweerde dat de verkiezingen frauduleus waren geweest. Evo Morales werd gedwongen om af te treden en in zijn plaats kwam de rechtse Janine Añez, inmiddels in de gevangenis terecht gekomen. Twee onafhankelijke onderzoeken hebben sindsdien geen enkel spoor van fraude kunnen vinden. Desondanks werd Luis Almagro voor een tweede mandaat van vijf jaar herkozen als voorzitter van de OAS. De organisatie wordt er ook van beschuldigd medeplichtig te zijn aan de militaire interventie van Colombia tegen Venezuela.
Het continent wil zijn onafhankelijkheid herwinnen en pleit al lang voor de herintegratie van Cuba. De Mexicaanse President Andrés Manuel Lopez Obrador, AMLO, heeft nu verklaard een nieuwe organisatie te willen die een eind moet maken aan het interventionisme en de hegemonie van de V.S. Hij wil hierover gesprekken beginnen met President Biden en droomt van een meer geïntegreerd continent met meer onafhankelijkheid voor de Spaanssprekende landen en voor Brazilië. De relaties tussen de drie blokken, Latijns Amerika, de Caraïben en de V.S./Canada moeten worden herzien, zo verklaarde hij.
Ook Mexico’s buitenlandminister Marcelo Ebrard gaf zijn steun aan het voorstel en stelt dat de OAS moet verdwijnen.
De Groep van Puebla, een informele groep van Latijnsamerikaanse politici en intellectuelen ziet het helemaal zitten, vooral gelet op het gebrek aan neutraliteit van de OAS.
Onder impuls van Hugo Chavez werden de afgelopen decennia al twee nieuwe organisaties in het leven geroepen, UNASUR voor Zuid-Amerika en CELAC voor geheel Latijns Amerika. De nieuwe organisatie zou die als basis kunnen nemen om een sterkere en onafhankelijke rol te kunnen spelen. Mexico, dat altijd een onafhankelijke rol in de diplomatie heeft gespeeld, zou de erg positieve taak van Hugo Chavez kunnen overnemen. Men zal zich herinneren dat Chavez een erg actieve rol heeft gespeeld voor een betere samenwerking tussen de Latijns Amerikaanse landen. Als dit nu lukt zal AMLO meer bereikt hebben dan hij op binnenlands vlak kan verwezenlijken!
Nu ook de VS Kamer van Afgevaardigden een onderzoek heeft gevraagd naar de rol van de OAS in Bolivia zit Luis Almagro wel degelijk in nauwe schoentjes. Hij zaait verdeeldheid, aldus Marcelo Ebrard. We hebben een instelling nodig voor de 21ste eeuw, de Koude Oorlog is voorbij.
AMLO’s voorstel wordt besproken op de top van CELAC op 18 september in Mexico. Wordt vervolgd.
