De inaugurale rede van Donald Trump was een nationalistische tirade met fasciserende ondertoon. Hij proclameerde zijn programma “America First” en bedreigde de wereld met ernstige consequenties als ze zich niet willen onderwerpen aan de Amerikaanse voorwaarden, economisch en politiek. Zijn toespraak was een duidelijke afwijking van de gebruikelijke inaugurale toespraken van zijn presidentiële voorgangers, het was een oorlogsverklaring aan de buitenwereld: “We fear the world, but the world must be made fear us”.
Zijn voorgangers wierpen zich op als de leiders van de vrije wereld, ze pleitten ervoor dat de Verenigde Staten de globale liberale vrije markt en ontwikkeling moet leiden. Bij president Trump kwam er maar één punt naar voor: “America first”, een nationalisme pur sang waarin alle ruimte zal gegeven worden aan de ondernemers, wat in zijn retoriek meer jobs moet opleveren voor de Amerikanen. In zijn ‘fort Amerika’ wil hij minder regulering en “de macht weghalen uit Washington en teruggeven aan het volk”. Hoe het volk die macht zal uitoefenen in een nog verder gedereguleerde samenleving werd er niet bij gezegd.
Voor Trump zijn alle landen economisch potentiële vijanden. Hij gaf hen de schuld voor de crisis van het Amerikaanse kapitalisme. Zijn boodschap is dat de VS zich moet beschermen voor de ravage in landen die VS-producten maken, ‘onze’ ondernemingen stelen en Amerikaanse jobs vernietigen. “Wij moeten onze grenzen beveiligen.” Buurland Mexico is verwittigd.
Trump won de verkiezingen in staten die economisch zwaar getroffen zijn door de industriële destructie en de ravage in de landbouw – zoals Pennsylvania, Michigan en Wisconsin – door deze teloorgang chauvinistisch en populistisch uit te buiten in zijn verkiezingscampagne. Volgens hem heeft de VS, zoals hij het uitdrukte in zijn toespraak, de buitenlandse industrie rijker gemaakt ten koste van de Amerikaanse industrie, heeft de VS biljoenen dollars overzee uitgegeven terwijl de eigen industrie in verval verkeerde. “We maakten andere landen rijk, terwijl onze welstand en het vertrouwen van het land onderging aan de horizon.” Dat de Amerikaanse multinationals immense winsten halen uit de buitenlandse investeringen ten voordele van de economische elite en aandeelhouders wordt ter zijde geschoven. Dat heel wat (Amerikaanse) jobs verloren gaan door automatisering, computerisering, robotisering wordt niet vermeld.
Trump deed er nog een schep bovenop toen hij beweerde dat de welstand van de middle class gestolen werd en verdeeld wordt over de wereld. Dat is een grove onwaarheid, want het is de rijkdom van de door de arbeiders geproduceerde goederen die geroofd en herverdeeld werd ten voordele van de VS-kapitalisten en financiële aristocratie, waarvan Trump en zijn regeringsploeg van miljardairs deel uitmaken. Meer deregulering, geen aandacht voor klimaatverandering, meer vijandbeelden zal de positie van de elite niet aantasten.
De toespraak van Trump doet denken aan de grote leugen van Hitler die de joden verantwoordelijk maakte voor de grote crisis en als schuldige aanwees, niet de kapitalisten. Trumps grote leugen is er een variante van, hij heeft hiervoor een zondebok nodig om de crisis van 2008 te verklaren en electoraal te misbruiken. En zijn zondebok is de niet-Amerikaan, de illegale migrant, de moslim. Maar het is een valse reactionaire retoriek.
De nieuw verkozen president beloofde een zonnig perspectief en vroeg een volle trouw en toewijding voor Amerika en besloot zijn toespraak dat allen hetzelfde patriottische rode bloed hebben. Maar zijn toespraak zal als een oorlogsverklaring gelezen worden niet alleen in Peking, Moskou, Teheran, maar ook in Berlijn, London, Parijs en Tokio.
In zijn toespraak beklemtoonde hij dat het een recht is van ieder land om zijn belangen op de eerste plaats van het nationaal beleid te zetten. Maar een dergelijk scherp nationalisme zal uiteraard botsen met andere (scherpe) nationalismen. Het is de belangrijkste strijd van de imperiale machten voor markt, voor grondstoffen en goedkope arbeidskrachten. Het is de wedijver voor de sleutelpositie. Deze voor hem beslist noodzakelijke strijd leidt tot een grotere instabiliteit van onze planeet, sociaal, politiek, ecologisch, en vergroot het gevaar voor een wereldoorlog.
Hij riep op om te waken en de verdediging van de Amerikaanse vesting tegen ieder land op onze planeet en tegen iedere tegenstander in eigen land.
Bij een analyse van zijn toespraak wordt het duidelijk: Trump wil uiterst rechts en de Amerikaanse chauvinisten, nationalisten en fascisten stimuleren, hiervoor heeft hij een vijandbeeld nodig dat hij verantwoordelijk maakt voor de afgang van het VS-kapitalisme, dat iedere opposant van zijn politiek machtsstreven demoniseert door ‘m deloyaal te verklaren tegenover zijn land. Hij positioneert zich als de personificatie van de volkswil en als de enige die oplossingen kan waarmaken.
Hiervoor heeft hij een regeringsploeg van miljardairs en rabiate oorlogszuchtige militairen aan boord gehaald.
.
