De controleurs van de SNCF hebben met Kerstmis gestaakt. De spoorvakbonden hadden op hun verzoek een stakingsaanzegging ingediend, zonder dat ze zelf aan de actie te pas kwamen. Met hun aanzegging gaven ze het CNA, het comité dat de staking organiseert, gewoon een legaal statuut. Dat vergt wat uitleg. (Zoek tussendoor parallellen met de toestand in België).
Herstructureren
De stakingsaanzegging was voor Kerst en Nieuwjaar. Vrijdag voor Kerst ondertekenden de vakbonden en directies van het spoor een akkoord dat op veel punten tegemoetkwam aan de eisen van de controleurs, de acties werden afgeblazen. Maar voor de SNCF was het te laat om het spoorverkeer voor Kerst nog te regelen, er reden dus geen treinen.
Het ongenoegen bij het Franse spoorwegpersoneel zwelt al jaren aan, herstructurering na herstructurering. Met de covid-pandemie is dat nog erger geworden. Personeelsgebrek, lage verloning, gebrek aan sociale dialoog, toenemende agressie van reizigers…
Het zat verscheidene categorieën hoog. Maar door de opsplitsing van de nationale spoorwegmaatschappij SNCF in verschillende maatschappijen, en vooral door de hervorming van de personeelsvertegenwoordiging, is de syndicale aanwezigheid bij die SNCF sterk afgebouwd. Door de atomisering van de SNCF, zijn ook de collectieve reflexen afgezwakt, vandaar dat er nu meer per categorie actie wordt gevoerd.
Daardoor zijn er nu 70% minder personeelsvertegenwoordigers dan enkele jaren geleden, berekenen de vakbonden. De instanties waar personeel terecht kan, zijn veel schaarser en over het land verspreid. Soms moet een personeelslid 200 km ver voor een rechtstreeks gesprek, aldus de vakbonden.
Comité
Ook al zijn de vakbonden sterk ingeplant bij het spoor – vooral de linkse CGT en Sud-Rail – toch staan ze nu zwakker dan enkele jaren geleden, toen de SNCF een duidelijk geheel was. Veel ongenoegen over werkomstandigheden en loon, uit zich buiten de vakbonden.
Zoals nu bij de controleurs die een eigen comité oprichtten. Ze maken daarbij vooral gebruik van de “sociale media”, WhatsApp, Telegram en vooral Facebook. Ze hebben via Facebook een stemming georganiseerd, maar stelden vast hoe gemakkelijk dat te vervalsen is en gaven het op.
Om legaal te kunnen staken, met een stakingsaanzegging, klopten ze bij de vakbonden aan. Sud-Rail was onmiddellijk bereid, de CGT aarzelde maar tekende toch. De vakbonden vrezen dat ze herleid worden tot dienstverleners om acties waar ze niets mee te maken hebben, toch mogelijk te maken.
Regeringen en patronaat hebben de voorbije 15 jaar alles in het werk gesteld om normale syndicale actie te belemmeren en om sociale dialoog uit te hollen. Het resultaat is nu dat sociaal protest meer en meer de kant opgaat van de “gilets jaunes”. En daar is president Macron erg voor beducht.
