Het leek wel een idylle tussen twee broederzielen, de Indiase premier Narendra Modi en VS-president Donald Trump. Tot Trump in mei pochte dat hij tussen India en Pakistan een bestand had bedongen. Modi ontkende prompt dat Trump een rol had gespeeld, terwijl Pakistan Trump even prompt voordroeg voor de Nobelprijs Vrede. Het gevlei loonde, de Pakistaanse legerchef Asim Munir was in juni te gast op het Witte Huis.
Straffen
Daar bleef het niet bij. De VS-president maande vriend Modi aan te stoppen met zijn massale aankopen van Russische olie. Niet alleen om Moskou daarmee onder druk te zetten, als ‘straf’ voor de oorlog in Oekraïne, ook om een concurrent op de Indiase markt uit te schakelen.
Modi boog niet, India heeft die goedkope olie nodig. Daarop verhoogde Trump de algemene invoertarieven voor Indiase producten van 25 naar 50 percent. Hetzelfde percentage als voor Brazilië dat gestraft wordt voor het proces tegen ex-president Jair Bolsonaro.
Die 50 % heeft niet uitsluitend met Russische olie te maken. De handelsgesprekken tussen VS en India waren ook al zo moeilijk door de Indiase “heilige koe”, de zuivelindustrie. Modi houdt het been stijf tegenover de Amerikaanse zuivelgiganten die op de Indiase markt azen. “We zullen nooit compromissen sluiten op de rug van onze boeren, veehouders en vissers”, zei een krijgshaftige Modi op 7 augustus, de dag na Tumps straftarief.
India is al tientallen jaren een zuivel grootmacht. Een land met 200 miljoen koeien, waarvan 30 % melkkoeien die gemolken worden door bijna evenveel uitbaters. Zwaar gesubsidieerd en beschermd door allerlei maatregelen tegen invoer, klagen zowel de VS als de EU. Modi wil al die koeboeren tevreden houden.
De C van China
Het is Trump uiteraard niet alleen om olie, melk en boter te doen. Hij rolde wel de rode loper uit voor vriend Modi, die zes maanden geleden (februari) alweer met grote eer op het Witte Huis was ontvangen. Show, zegden Indiase diplomaten, achter de schermen was Trump nogal lomp tegenover zijn gast. Want Trump vindt het toch maar niets dat India deel uitmaakt van die gehate BRICS die de suprematie van de VS-dollar en dus van de VS, bestrijdt.
BRICS, met de C van China waartegen India een bondgenoot moest zijn. De voorbije dertig jaar hebben de VS grote inspanningen gedaan om de best mogelijke relaties met New Delhi aan te knopen, in de eerste plaats om China’s invloed in Azië tegen te gaan. Met VS-president Barack Obama kwam er het Trans-Pacific Partnership dat Trump na zijn eerste verkiezing opblies.
India is ook een van de vier landen die deel uitmaakt van Quad, een “strategisch partnerschap” met VS, Japan en Australië. Trump bracht het in 2017 na een mislukte start weer tot leven om China in de regio in te dijken. “Een Aziatische Navo” noemt Peking het, al stelt het niet veel voor. Het belette India niet S400 raketten bij Rusland te bestellen. De Russen blijven veruit India’s grootste wapenleverancier.
India zit niet alleen met China en Rusland in BRICS, Modi reist eerstdaags ook naar China voor de top van het Shanghai Samenwerkingsverband, waar Rusland eveneens deel van uitmaakt. Modi’s veiligheidsadviseur Ajit Doval is net terug van een bezoek bij de Russische president Poetin, terwijl New Delhi bezoek krijgt van de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi. Een diplomatieke drukte waarmee Modi zijn ‘vriend’ Trump een neus zet. Modi slaagde er tot nog toe in van alle ruiven te eten, dat vindt Trump nu even te gulzig.
Pakistan
De lunch van juni op het Witte Huis met de Pakistaanse legerchef Asim Munir, maakte Modi duidelijk dat Trump makkelijk van disgenoot kan wisselen. Het was een schok voor New Delhi, maar ook voor de Pakistaanse regering die het toch maar raar vindt dat niet premier, Shehbaz Sharif, was uitgenodigd, maar wel havik Munir. Omdat Trump nu eenmaal de voorkeur geeft aan autoritaire chefs, vermoeden ze in Islamabad.
De VS-president is sindsdien hoe dan ook vol lof over Pakistan, dat hij tijdens zijn eerste ambtstermijn vermaledijdde als een nest van leugenaars. Trump heeft er materiële belangen op het oog, crypto en mijnbouw, en ook samenwerking tegen terrorisme – IS, Islamitische Staat, is erg actief in de regio. Vorige week plaatste Washington het Baloetsjistan Bevrijdingsleger (BLA) op de lijst van terroristische organisaties. Trump gaat er ook van uit dat de Pakistaanse militairen zeer goed op de hoogte zijn van wat er in hun buurland Iran gebeurt. Of in Afghanistan, al is dat voor Washington een afgesloten hoofdstuk met zeer complexe samenwerking tussen Pakistaanse en VS-militairen.
Maar grote liefde wordt het niet. Pakistan werkt economisch en zeker militair zeer nauw samen met China. Op Pakistan hoeven de VS niet te rekenen voor hun plannen tot indijking van China’s invloed.
