Vriendinnen

Oekraïne, de rovers en “het volk”

Kiev, enkele grote dieven zijn verdreven, andere blijven en komen terug. Viktor Janoekovitsj (ooit democratisch verkozen, toch niet vergeten) is in de steek gelaten door zijn partij. Of liever, door oligarchen die in zijn Partij van de Regio’s bijzonder grote invloed hebben. Zoals na de “Oranje revolutie” van 2004, kan nu de strijd onder de overwinnaars beginnen. Gaan die nu de zogenaamde “Europese waarden eerbiedigen”? Er zijn vele redenen om daar aan te twijfelen.

svoboda

Oekraïne, oligarchisch pluralisme en neonazi’s

Gaat het in Oekraïne om een strijd tussen Europees gezinde democraten en Russisch gezinde antidemocratische bewindslui? Het ligt ontzettend veel complexer, Oekraïne is een van die vele aan de gang zijnde conflicten waarbij het onmogelijk is onverdeelde sympathie voor een van de partijen op te brengen. Aan de ene kant een bonte verzameling actievoerders tegen de clan van (bij algemeen stemrecht verkozen) president Viktor Janoekovitsj, aan de andere kant een kartel van oligarchen dat zich van de clan Janoekovitsj bedient. Maar ook de oppositie krijgt ruggesteun van oligarchen.

imagesZXUG0784

Poetins “vergeten” opposanten

Vladimir Poetin slaat en zalft. De Russische president wil zo weinig mogelijk ruimte geven aan elke vorm van oppositie, zowel het arsenaal aan wetten en wapens zorgen daarvoor. Maar tegelijk meet hij zich een imago aan van een ootmoedige patriarch die gevangenen doet vrijlaten. De amnestie voor de 20ste verjaardag van de grondwet is echter zeer selectief, ze moet dienen om Poetins imago in binnen- en buitenland op te poetsen aan de vooravond van de Olympische Winterspelen in Sotsji.

092da97e-5aa3-11e3-86e7-360250281385 original1

Oekraïne aan revolutie toe

Massa’s Oekraïeners schreeuwen om “Revolutie”. Boos om de afwijzing van de associatie met de EU, nog bozer na de repressie van de speciale politie-eenheid “Berkoet” tegen vreedzame betogers, walgend van een regime in handen van een groep oligarchen. En dat is het drama van Oekraïne: sinds het land door de implosie van de Sovjet-Unie in 1991 een onafhankelijke staat werd, zijn het kleine groepen van oligarchen die het land als een wingewest in de greep hebben. En die in hun onderlinge strijd inspelen op de grote verschillen tussen de landsdelen.

globalrussia

Russische diplomatie in de lift

Voor de eerste keer in 40 jaar ontving Cairo midden november een hoge Russische delegatie, aangevoerd door minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov. Voor vriend en vijand een teken van de verminderde invloed van Washington in Egypte en in de regio. Na het afwenden van een Amerikaanse ‘straf’ tegen het Syrische regime, had de Russische krant Izvestia al getiteld dat “Rusland Obama is ter hulp gesneld”. De Russische diplomatie is in haar nopjes, de jaren van vernedering zijn niet vergeten, er is een smaak van revanche in Moskou.

kiev-moskou

Oekraïne kiest voor Rusland

Het zag er een hele tijd anders uit. Een reeks voorbereidselen werd getroffen om eind november op de top van het Oosters Partnerschap van de EU in Vilnius een Associatie-Akkoord te tekenen tussen Kiev en Brussel. Dit zou Putins plannen voor een sterke Euraziatische Unie behoorlijk hebben gedwarsboomd. Sommige Russische waarnemers meenden al dat Moskou zich niet dood moest vechten om Oekraïne, en in de plaats volledig de Aziatische kaart moest spelen. Tot plots het onverwachte nieuws valt: Oekraïne stopt de planning van toenadering tot de EU omdat het zijn relaties met Rusland wil veilig stellen.

Beggar-in-passage-to-Mosc-0011

Ruslands schreeuwende ongelijkheden

President Vladimir Poetin neemt geen risico’s. Alle mogelijke vormen van repressie, tot en met psychiatrische opsluiting, worden bovengehaald, de zenuwen staan immers gespannen in Rusland. Sociale problemen ontladen zich dagelijks in uitbarstingen, vaak van xenofobie zoals nu in een Moskouse wijk. Poetin blijft in de ogen van veel Russen wel de man die stabiliteit en grotere welvaart bracht, maar zijn beleid zorgt tevens voor schreeuwende ongelijkheid.

EURuslOekr

Oekraïne, EU en Rusland, een moeilijke driehoeksverhouding

Op 18 september 2013 keurde de regering van Oekraïne het ontwerp voor een associatie-akkoord met de Europese Unie goed. Dit  is een nieuwe stap die beide actoren dichter bij de definitieve ondertekening brengt van een Associatie-akkoord en een Grondig en Algemeen Vrijhandelsakkoord ('Deep and Comprehensive Free Trade Agreement') die voorzien is voor de maand november, tijdens een Top van de EU met de leden van het oostelijk nabuurschap in Vilnius.  

putinkirill

Xenofobie troef in Moskou

 De Russische hoofdstad Moskou mag een burgemeester kiezen – een die dus deze keer niet is aangesteld door het Kremlin. De grote verrassing is dat de veroordeelde Alexei Navalny, boegbeeld van de oppositie, kandidaat mag zijn. Hij is uitdager van uittredend burgemeester Sergej Sobianyn, een luitenant van president Vladimir Poetin. Deze twee kandidaten wedijveren tijdens hun campagne in xenofobie, met de talrijke Oezbeken, Kirgiezen en andere “tsjornoi” (zwarten) als grote zondebokken.

EurasianEC

Oekraïne kijkt oostwaarts

De Euraziatische Economische Unie is een plan waar de Russische president Poetin graag mee uitpakt. Het betreft een toekomstige gemeenschappelijke economische ruimte tussen Kazachstan, Rusland en Belarus. Kirgizië en Oekraïne willen nu het waarnemersstatuut verwerven van de reeds bestaand Euraziatische Economische Raad van de douane-unie tussen de vermelde landen.