EPPTimosh

Oekraïne: ontleding van een staatsgreep

Het is interessant om de oorzaken van de contestatiebeweging, beter gekend onder de naam EuroMaidam, die sinds maanden Oekraïne in rep en roer zet, wat nader te bekijken.
Dergelijke oefening toont duidelijk aan hoe – met de steun van het buitenland en zonder dat het om een militaire interventie gaat - een beweging met succes tot stand kan worden gebracht en aangewakkerd kan worden tegen een democratisch gekozen regering. Tevens blijkt de flagrant gebrekkige integriteit van de westerse mainstream media die met een bedenkelijke argumentatie een soeverein land opdelen in kampen van goeden en slechten. Ze aarzelen niet om een heropleving van de koude oorlog in beeld te zetten.

Gazprom

Sancties tegen Rusland?

De Russische invasie op de Krim in het bijzonder en de Russische inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van Oekraïne in het algemeen, moeten volgens westerse kanselarijen  worden bestraft. Poetin tegenhouden, luidt het ordewoord. Maar in de praktijk willen de meesten het toch eerder symbolisch houden. Duitse zakenkringen en de Londense City staan voorop in het afremmen van sancties, vanuit het principe dat sancties niet goed zijn voor de winsten. Maar sancties zijn vooral onzinnig en arbitrair.

Krim

Krim: als binnengrenzen buitengrenzen worden

Nikita Chroesjtsjov was zich van geen kwaad bewust toen hij in 1954 het schiereiland Krim “cadeau deed” aan Oekraïne. De Krim was tot dan toe deel van de republiek Rusland, een van de 15 republieken van de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken – USSR. Het zat veel Russen wel dwars, velen voelden zich in de Sovjet-Unie verongelijkt. Want van de 15 republieken had Rusland  het minst autonomie, er was weinig onderscheid tussen Rusland en de Unie. Maar die overdracht in 1954  wekte ook geen trauma, de Krim bleef tenslotte binnen hetzelfde land. In 1991 kwam dat anders te liggen, de binnengrenzen van de imploderende Unie werden ineens staatsgrenzen. En dus kwam de Krim in een ander land dan Rusland terecht, namelijk het onafhankelijke Oekraïne.

Akhmetov

Oekraïense presidenten gaan, oligarchen blijven

Oekraïne staat aan de rand van het bankroet? De staatskas wel, maar de echte heersers boeren erg goed. Oekraïne worstelt met problemen die verre historische wortels hebben? Zeker. Maar de belangrijkste oorzaken zijn redelijk hedendaags, ze zijn het gevolg van – alweer – privatiseringen. De oligarchen van vandaag roofden na de implosie van de Sovjet-Unie in vijf jaar tijd bijna alles wat geld kon opbrengen. Na vijf jaar was het BNP van Oekraïne gehalveerd! Vandaag controleren de 50 rijkste oligarchen 85% van het BNP. Zij brachten het land aan de rand van het bankroet. Ze zijn klaar voor nieuwe avonturen, met uiterst-rechts aan boord.

Vriendinnen

Oekraïne, de rovers en “het volk”

Kiev, enkele grote dieven zijn verdreven, andere blijven en komen terug. Viktor Janoekovitsj (ooit democratisch verkozen, toch niet vergeten) is in de steek gelaten door zijn partij. Of liever, door oligarchen die in zijn Partij van de Regio’s bijzonder grote invloed hebben. Zoals na de “Oranje revolutie” van 2004, kan nu de strijd onder de overwinnaars beginnen. Gaan die nu de zogenaamde “Europese waarden eerbiedigen”? Er zijn vele redenen om daar aan te twijfelen.

svoboda

Oekraïne, oligarchisch pluralisme en neonazi’s

Gaat het in Oekraïne om een strijd tussen Europees gezinde democraten en Russisch gezinde antidemocratische bewindslui? Het ligt ontzettend veel complexer, Oekraïne is een van die vele aan de gang zijnde conflicten waarbij het onmogelijk is onverdeelde sympathie voor een van de partijen op te brengen. Aan de ene kant een bonte verzameling actievoerders tegen de clan van (bij algemeen stemrecht verkozen) president Viktor Janoekovitsj, aan de andere kant een kartel van oligarchen dat zich van de clan Janoekovitsj bedient. Maar ook de oppositie krijgt ruggesteun van oligarchen.

imagesZXUG0784

Poetins “vergeten” opposanten

Vladimir Poetin slaat en zalft. De Russische president wil zo weinig mogelijk ruimte geven aan elke vorm van oppositie, zowel het arsenaal aan wetten en wapens zorgen daarvoor. Maar tegelijk meet hij zich een imago aan van een ootmoedige patriarch die gevangenen doet vrijlaten. De amnestie voor de 20ste verjaardag van de grondwet is echter zeer selectief, ze moet dienen om Poetins imago in binnen- en buitenland op te poetsen aan de vooravond van de Olympische Winterspelen in Sotsji.

092da97e-5aa3-11e3-86e7-360250281385 original1

Oekraïne aan revolutie toe

Massa’s Oekraïeners schreeuwen om “Revolutie”. Boos om de afwijzing van de associatie met de EU, nog bozer na de repressie van de speciale politie-eenheid “Berkoet” tegen vreedzame betogers, walgend van een regime in handen van een groep oligarchen. En dat is het drama van Oekraïne: sinds het land door de implosie van de Sovjet-Unie in 1991 een onafhankelijke staat werd, zijn het kleine groepen van oligarchen die het land als een wingewest in de greep hebben. En die in hun onderlinge strijd inspelen op de grote verschillen tussen de landsdelen.

globalrussia

Russische diplomatie in de lift

Voor de eerste keer in 40 jaar ontving Cairo midden november een hoge Russische delegatie, aangevoerd door minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov. Voor vriend en vijand een teken van de verminderde invloed van Washington in Egypte en in de regio. Na het afwenden van een Amerikaanse ‘straf’ tegen het Syrische regime, had de Russische krant Izvestia al getiteld dat “Rusland Obama is ter hulp gesneld”. De Russische diplomatie is in haar nopjes, de jaren van vernedering zijn niet vergeten, er is een smaak van revanche in Moskou.

kiev-moskou

Oekraïne kiest voor Rusland

Het zag er een hele tijd anders uit. Een reeks voorbereidselen werd getroffen om eind november op de top van het Oosters Partnerschap van de EU in Vilnius een Associatie-Akkoord te tekenen tussen Kiev en Brussel. Dit zou Putins plannen voor een sterke Euraziatische Unie behoorlijk hebben gedwarsboomd. Sommige Russische waarnemers meenden al dat Moskou zich niet dood moest vechten om Oekraïne, en in de plaats volledig de Aziatische kaart moest spelen. Tot plots het onverwachte nieuws valt: Oekraïne stopt de planning van toenadering tot de EU omdat het zijn relaties met Rusland wil veilig stellen.